पनस (panasa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पनस m.
  ((सः)
	 1. The bread-fruit or JACK tree,  (Artocarpus integri-
folia.)
	 2. A thorn. 
	 3. The name of a monkey.
	 f.
  (-सा)
	 1. A malady, 
pustular and phlegmonoid inflammation of the skin or external
organs.
	 2. A she monkey.
	 3. A female demon. 
 E.
  पन् to praise
or be praised,  Unadi aff.
   असच्.

Capeller Eng

English

 पनस m.
  the bread-fruit tree,  N.
  of a monkey.

Yates

English

 पनस (सः) 1.
m.
  The bread fruit tree
(Artocarpus)
 a thorn
 a name
of a monkey.
f.
  (सा) A malady
she-monkey or demon. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पनस 	-	 panasa 	-	 n.
  	-	 jackfruit
पनस 	-	 panasa 	-	 m.
  	-	  bread-fruit or jaka tree
पनस 	-	 panasa 	-	 m.
  	-	  species of serpent
पनस 	-	 panasa 	-	 m.
  	-	  thorn
पनस 	-	 panasa 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree  [ Artocarpus heterophyllus - Bot. ]
पनस 	-	 panasa 	-	 n.
  	-	  bread-fruit

पनस 	-	 panasa 	-	 n.
  	-	 jackfruit
पनसफल 	-	  panasaphala 	-	 n.
  	-	 jackfruit
पनस 	-	  panasa 	-	 m.
  	-	 jackfruit tree  [ Artocarpus heterophyllus - Bot. ]

पनस 	-	  panasa 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree  [ Artocarpus heterophyllus - Bot. ]
महासर्ज 	-	  mahAsarja 	-	 m.
  	-	 Artocarpus Integrifolia
ग्रन्थिमत्फल 	-	  granthimatphala 	-	 m.
  	-	  money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
लकच 	-	  lakaca 	-	 m.
  	-	  money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
लकुच 	-	  lakuca 	-	 m.
  	-	  money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
लिकुच 	-	  likuca 	-	 m.
  	-	  money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
अपुष्पफल 	-	  apuSpaphala 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
अपुष्पफलद 	-	  apuSpaphalada 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
कण्टकफल 	-	  kaNTakaphala 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
कण्टकाल 	-	  kaNTakAla 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
पणस 	-	  paNasa 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
लक्ष्मीवत् 	-	  lakSmIvat 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
स्थूल 	-	  sthUla 	-	 m.
  	-	  jackfruit tree [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]
अम्लक 	-	  amlaka 	-	 m.
  	-	  tree money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
अम्लपनस 	-	  amlapanasa 	-	 m.
  	-	  tree money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
ऐरावत 	-	  airAvata 	-	 m.
  	-	  tree money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
कार्ष्य 	-	  kArSya 	-	 m.
  	-	  tree money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
कार्श्य 	-	  kArzya 	-	 m.
  	-	  plant money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
क्षुद्रपनस 	-	  kSudrapanasa 	-	 m.
  	-	  plant money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
कषायिन् 	-	  kaSAyin 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
खगवक्त्र 	-	  khagavaktra 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
डहु 	-	  Dahu 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
दृढवल्कल 	-	  dRDhavalkala 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
मुख 	-	  mukha 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
रविप्रिय 	-	  ravipriya 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
शाल 	-	  zAla 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
स्थूलस्कन्ध 	-	  sthUlaskandha 	-	 m.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
ऐरावत 	-	  airAvata 	-	 n.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
ऐरावतक 	-	  airAvataka 	-	 n.
  	-	  fruit of money jack tree [ Artocarpus Lacucha - Bot. ]
कोश 	-	  koza 	-	 m.
  	-	  inner part of the fruit of jackfruit tree and of similar fruits [ Artocarpus Integrifolia - Bot.]

Wilson

English

 पनस
m.
  (-सः)
1 The bread fruit or Jaka tree,  (Artocarpus integrifolia.)
2 A thorn. 
3 The name of a monkey.
f.
  (-सा) A malady,  pustular and phlegmonoid
inflammation of the skin or external organs.
2 A she monkey.
3 A female demon. 
E.
  पन to praise or be praised,  Uṇādi aff.
   असच्.

Apte

English

पनसः [panasḥ],  1 The bread-fruit or jack tree.

A thorn. 

सा,  सी A kind of malady,  pustular and phlegmonoid inflammation of the skin or external organs.

A female monkey.

A female demon.  -सम् The fruit of the bread-fruit tree.

Apte 1890

English

 पनसः 1 The bread-fruit tree. 
2 A thorn. 
सा,  
सी 1 A kind of malady,  pustular and phlegmonoid inflammation of the skin or external organs. 
2 A female monkey. 
3 A female demon. 
सं The fruit of the bread-fruit tree. 

Monier Williams Cologne

English

 पनस m.
  (√ पन्?) the bread-fruit or Jaka tree,  Artocarpus Integrifolia,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 a thorn,  L.
 

 a species of serpent,  Suśr.
 

 N.
  of a monkey,  MBh.
  
 R.
 

 पनस n.
  the bread-fruit,  ib.

Monier Williams 1872

English

 पनस पनस,  अस्,  m. (said to be fr. rt.
पन्),  the bread-fruit or Jaka tree,  Artocarpus Inte-
grifolia
 a thorn
 a species of serpent
 N. of a
monkey
 (आ or ई),  f. a malady,  pustular and phleg-
monoid inflammation of the skin or external organs
a female monkey
 a female demon
 (अम्),  n. the
bread-fruit,  fruit of the Jaka tree.
—पनस-तालिका
or (according to some) पनस-नालिका,  f. the bread-
fruit tree.

Macdonell

English

 पनस panasa,  m.
  breadfruit-tree
 n.
  its fruit.

Benfey

English

 पनस पनस,  m.
 
 1. The bread fruit
or Jaka tree,  Artocarpus integrifolia
Lin. 
 2. A kind of snake,  Suśr. 2,  265, 
12.
 3. A proper name.

Apte Hindi

Hindi

पनसः
पुं*
  - पनाय्यते स्तूयतेऽनेन देवः-पन् + असच्
कटहल का वृक्ष

पनसः
पुं*
  - पनाय्यते स्तूयतेऽनेन देवः-पन् + असच्
काँटा

पनसम्
नपुं*
   - -
कटहल का फल

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पनस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಲಸಿನ ಮರ
निष्पत्तिः - > पन(व्यवहारे स्तुतौ च) "असच्" (उ० ३-११७)
व्युत्पत्तिः - > पनाय्यते स्तूयते
पनस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಟಕ/ಮುಳ್ಳು
पनस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ವಾನರ
पनस
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ರೋಗ/ಉರಿಬಾವು
विस्तारः - > "पनसः कपिरुग्भिदोः। कण्टके कण्टकिफले" हेम०
पनस
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು
विस्तारः - > "पनसः कण्टकिफले कण्टके वानरान्तरे। स्त्रियां रोगप्रभेदे स्यात्" मेदि०

L R Vaidya

English

 panasa {% (I) m. %} 1. The bread-fruit tree
 2. a thorn.

 panasa {% (II) m. %} The fruit of the bread-fruit tree.

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: पनसः
Root: पनस
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पनसवृक्षः
Meaning(s):
⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā
Shloka(s):
3|3|74|1 ► पनसे कण्टकिफलः पयोऽण्डो जघनेफलः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|74|2 ► कर्कशी मधुबीजश्च सरले पूतिकाष्ठकम्॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|74|1 ⇢ पनसः (पनस) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
➠ 3|3|74|1 ⇢ कण्टकिफलः (कण्टकिफल) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
➠ 3|3|74|1 ⇢ पयोण्डः (पयोण्ड) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
➠ 3|3|74|1 ⇢ जघनेफलः (जघनेफल) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
➠ 3|3|74|2 ⇢ कर्कशिन् (कर्कशिन्) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
➠ 3|3|74|2 ⇢ मधुबीजः (मधुबीज) (पुं) ⇒ Jack tree
 Artocarpus integrifolia
 Tamil Pelā ⇒ पनसवृक्षः
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Panasa,  a monkey chief. § 535 (Setubandhana): III,  283,  16274 (came with 52 crores (koṭi) of monkeys to Rāma).-§ 537 (Rāma-Rāvaṇayuddha): III,  285,  16372 (fought with Paṭuśa).

पुराणम्

English

पनस / PANASA. A soldier of the army of monkeys of Śrī rāma. This soldier was the commander-in-chief of an army of fiftyone crores of monkeys who fought against rāvaṇa. His chief object of attack was the army of a demon named paṭuśa. (Chapter 283,  Vana Parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पनसः,  पुं,
   (पनाय्यते स्तूयतेऽनेन देवः मनुष्यादि-र्वेति । यद्वा पनायति स्तौति सन्तोषयती-त्यर्थः देवमनुष्यादीन् इति । पन स्तुतौ +“अत्यविचमितमीति ।” उणां । ३ । ११७ ।इति असच् ।) फलवृक्षविशेषः । काँटाल इतिभाषा ॥
 (यथा भागवते । ८ । २ । १० ।“चूतैः प्रियालैः पनसैराम्रैराम्रातकैरपि ॥
”)तत्पर्य्यायः । कण्टकिफलः २ । इत्यमरः ।२ । ४ । ६१ ॥
 महासर्ज्जः ३ फलिनः ४ फलवृक्षकः ५स्थूलः ६ कण्टफलः ७ मूलफलदः ८ अपुष्प-फलदः ९ पूतफलः १० चम्पकोषः ११ चम्पालुः १२कण्टकीफलः १३ रसालः १४ मृदङ्गफलः १५पानसः १६ । इति शब्दरत्नावली ॥
 अस्य फल-गुणाः । मधुरत्वम् । सुपिच्छिलत्वम् । गुरुत्वम् ।हृद्यत्वम् । बलवीर्य्यवृद्बिदत्वम् । श्रमदाह-विशोषनाशित्वम् । रुचिकारित्वम् । ग्राहित्वम् ।परमदुर्ज्जरत्वञ्च । तद्बीजगुणाः । ईषत्कषाय-त्वम् । मधुरत्वम् । वातलत्वम् । गुरुत्वम् ।रुच्यत्वम् । तत्फलविकारत्वग्दोषनाशित्वञ्च ।“बालन्तु नीरसं हृद्यं मध्यं पक्वन्तु दीपनम् ।रुचिदं लवणाभ्यक्तं पनसस्य फलं स्मृतम् ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
 * ॥
“पनसः कण्टकिफलः फणाशोऽतिबृहत्फलः ।पनसं शीतलं पक्वं स्निग्धं पित्तानिलापहम् ॥
तर्पणं बृंहणं स्वादु मांसलं श्लेष्मलं भृशम् ।बल्यं शुक्रप्रदं हन्ति रक्तपित्तक्षतक्षयान् ॥
आमन्तदेव विष्टम्भि वातलं तुवरं गुरु ।दाहकृन्मधुरं बल्यं कफमेदोविमर्द्दनम् ॥
पनसोद्भूतबीजानि वृष्याणि मधुराणि च ।गुरूणि वद्धवर्चांसि सृष्टमूत्राणि संवदेत् ॥
”अन्यच्च ।“मज्जाः पनसजो वृष्यो वातपित्तकफापहः ।विशेषात् पनसं वर्ज्यं गुल्मिभिर्मन्दवह्निभिः ॥
अलं पनसपाकाय फलं कदलसम्भवम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
 * ॥
“कण्टाफलं सुमधुरं बृंहणं स्निग्धशीतलम् ।दुर्ज्जरं वातपित्तघ्नं श्लेष्मशुक्रबलप्रदम् ॥
तदेव सर्पिषा युक्तं स्निग्धं हृद्यं बलप्रदम् ।छर्द्दिघ्नं न च चक्षुष्यं वृष्यञ्च वातपित्तनुत् ॥
कण्टाफलमपक्वन्तु कषायं स्वादु वातलम् ।रक्तपित्तहरं स्वादु तत्फलास्थ्यपि तद्गुणम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पनस पु०
  पन्यते स्तूयतेऽसौ वृक्षेषु उत्तमफलत्वात् वृहत्फलत्वाद्वा पन--कर्मणि असच् । (वाँटाल) वृक्षभेदे फलादौ न०
 “पनसं शीतलं पक्वं स्निग्धं पित्तानिलापहम् । तर्पणंवृंहणं स्वादु मांसलं श्लेष्मलं भृशम् । बल्यं शुक्रपदं हन्तिरक्तपित्तक्षतक्षयान् । आमन्तदेव विष्टम्भि वातलं तुवरंगुरु । दाहकृन्मधुरं बल्यं कफमेदोविमर्दनम् । पनसो-द्भूतवीजानि वृष्याणि मधुराणि च । गुरूणि बद्धवर्चांसिसृष्टमूत्राणि संवदेत्” अन्यच्च “मज्जा पनसजो वृष्योवातपित्तकफापहः । विशेषात् पनसं वर्ज्यं गुल्मि-भिर्मन्दवह्निभिः । अलं पनसपाकाय फलं कदलसम्भ-वम्” भावप्र० “कण्टाफलं सुमधुरं वृंहणं स्निग्ध-शीतलम् । दुर्जरं वातपित्तध्नं श्लेष्मशुक्रवलप्रदम् ।तदेव सर्पिषा युक्तं स्निग्धं हृद्यं बलप्रदम् । छर्दिघ्नं नच चक्षुष्यं वृष्यञ्च वातपित्तनुत् । कण्टाफलमपक्वन्तुकषायं स्वादु वातलम् । रक्तपित्तहरं स्वादु तत्फला-स्थ्यापि तद्गुणम्” राजवल्लभः ।

Capeller

German

 पनस m.
  der Brotfruchtbaum. 

Burnouf

French

 पनस पनस m.
  le fruit de l'arbre à pain,  artocarpus
integrifolia [cf.  lat. panis].
		 Epine.
		 Np. d'un singe. -- F.
inflammation pustuleuse de la peau.
		 Np. d'un singe femelle
 d'un
démon femelle.
पनसनालिका f.
  fruit de l'arbre à pain. 

Stchoupak

French

 पनस-
 m.
  arbre à pain,  Artocarpus integrifolia 
 n.
  d'un singe.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.