| YouTube Channel

पदाति (padAti)

 
शब्दसागरः
English
पदाति
m.
 (-तिः) A footman or foot soldier.
E.
 पद foot, अत् to go, इन्
Unādi
aff.
Capeller Eng
English
पदाति
a.
 going on foot
m.
 pedestrian, foot-soldier.
Yates
English
पदा_ति (तिः) 2.
m.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
पदाति - padAti -
adj.
 - going or being on foot
पदाति - padAti -
m.
 - pedestrian
पदाति - padAti -
m.
 - footman
पदाति - padAti -
m.
 - pawn [ chess ]
पदाति - padAti -
m.
 - foot-soldier
पदाति - padAti -
m.
 - peon
पदाति सैनिक आरक्षिन् - padAti sainika ArakSin -
m.
 - unmounted military police
Wilson
English
पदाति
m.
 (-तिः) A footman or foot soldier.
E.
 पद foot, अत to go, इन् Uṇādi
aff.
Monier Williams Cologne
English
पदाति a
&c.
 See
s.v.
पदाति b
mfn.
 (fr. पद
+
 आति?
Pāṇ.
 vi, 3, 52) going or being on foot
पदाति
m.
 a pedestrian, footman, foot-soldier,
MBh.
R.
&c.
a peon (in chess),
Pañcad.
N.
 of a son of Janam-ejaya,
MBh.
Monier Williams 1872
English
पदाति, इस्, इस्, इ (properly पद + आति), going or
being on foot
(इस्), m. a pedestrian, footman,
foot-soldier, peon
N. of a son of Janam-ejaya.
—पदाति-जन, अस्, m. a footman, pedestrian.
—पदातिजन-सङ्कुल, अस्, आ, अम्, mingled with
footmen or pedestrians.
—पदाति-मात्र, अस्, m.
only a foot-soldier.
—पदात्य्-अध्यक्ष, अस्, m.
the commander-in-chief of the infantry.
Macdonell
English
पदाति pad-āt-i,
a.
 [going (√ at) on foot], 🞄being on foot, pedestrian
m.
 foot-soldier
🞄-in,
a.
 consisting of or provided with foot-soldiers
🞄m. foot-soldier
(-āti) -lava,
m.
 (nonentity 🞄of a =) humble servant.
Benfey
English
पदाति पदाति, i. e. पद-अत् + इ,
m.
1. A pedestrian, a foot-soldier, Rām. 1,
55, 4.
2. A proper name.
Apte Hindi
Hindi
पदातिः
पुं*
 - पद्भ्यामतति-अत् + इन्
पैदल सिपाही
पदातिः
पुं*
 - पद्भ्यामतति-अत् + इन्
पैदल यात्री (पैदल चलने वाला)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पदाति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲಾಳು/ಕಾಲ್ಬಲ
निष्पत्तिः - > अत(सातत्यगमने) "इण्" (उ० ४-१३१) पादस्य "पद" आदेशः (६-३-५२)
प्रयोगाः - > "पत्तिः पदातिं रथिनं रथेशः तुरङ्गसादी तुरगाधिरूढम्", "आलापैरिव गान्धर्वमदीप्यत पदातिभिः"
उल्लेखाः - > रघु० ७-३७, माघ० १९-४७
L R Vaidya
English
padAti {% m. %} 1. A pedestrian
2. a foot-soldier, R.vii.37.
Bopp
Latin
पदाति m. (e पद् et अति vel आति a r. अत् ire) pedes,
miles pedester. N. 26. 2.
v. sq.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rkang thang
१) पत्ति २) पदाति
rkang dmag
पदाति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सहायोऽभिचरोऽनोश्च जीविगामिचरप्लवाः ।
सेवकोऽथ सेवा भक्तिः परिचर्या प्रसादना ॥ ४९६ ॥
शुश्रूषाराधनोपास्तिवरिवस्यापरीष्टयः ।
उपचारः पदातिस्तु पत्तिः पद्गः पदातिकः ॥ ४९७ ॥
पादातिकः पादचारी पदाजिपदिकावपि ।
-wordlist-
सहाय (पुं), अभिचर (पुं), अनुजीविन् (पुं), अनुगामिन् (पुं), अनुचर (पुं), अनुप्लव (पुं), सेवक (पुं), सेवा (स्त्री), भक्ति (स्त्री), परिचर्या (स्त्री), प्रसादना (स्त्री), शुश्रूषा (स्त्री), आराधना (स्त्री), उपास्ति (स्त्री), वरिवस्या (स्त्री), परीष्टि (स्त्री), उपचार (पुं), पदाति (पुं), पत्ति (पुं), पद्ग (पुं), पदातिक (पुं), पादातिक (पुं), पादचारिन् (पुं), पदाजि (पुं), पदिक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पदात
पदात, पत्ति, पादात, पदातिक, पदाति, पद्ग, पदग, पादचारिन्
पदातपत्तिपादातपदातिकपदातयः ।
पद्गश्च पदगश्चेति कथ्यन्ते पादचारिणः ॥ ४५० ॥
verse 2.1.1.450
page 0052
नाममाला
Sanskrit
भृत्य, भृतक, पत्ति, पदाति, पदग, अनुग, भट, अनुजीव्य, अनुचर, शस्त्रजीविन्, किङ्कर
भृत्योऽथ भृतकः पत्तिः पदातिः पदगोऽनुगः ।
भटोऽनुजीव्यनुचरः शस्त्रजीवी च किङ्करः ॥ २९ ॥
verse 0.1.1.29
page 0014
Mahabharata
English
Padāti, son of the elder Janamejaya. § 154 (Pūruvaṃś.): I, 94, 3746 (seventh son of Janamejaya).
पुराणम्
English
पदाति / PADĀTI. One of the eight sons of janamejaya, a King of kuruvaṁśa. The others are dhṛtarāṣṭra, pāṇḍu, bālhīka, niṣadha, jāmbūnada, kuṇḍodara and vasāti. (The pāṇḍu and dhṛtarāṣṭra mentioned here are not the fathers of Kauravapāṇḍavas.).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पदातिः
Root: पदाति
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ peon
⇒ footman
⇒ pedestrian
⇒ pawn [chess]
⇒ foot-soldier
⇒ going or being on foot
Shloka(s):
2|8|66|2 ► पदातिपत्तिपदगपादातिकपदाजयः॥ (क्षत्रियवर्गः)
2|8|67|1 ► पद्गश्च पदिकश्चाथ पादातं पत्तिसंहतिः। (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|66|2 ⇢ पदातिः (पदाति) (पुं) ⇒ peon, footman, pedestrian, pawn [chess], foot-soldier, going or being on foot
➠ 2|8|66|2 ⇢ पत्तिः (पत्ति) (पुं) ⇒ hero, footman, infantry, pedestrian, foot-soldier
➠ 2|8|66|2 ⇢ पदगः (पदग) (पुं)
➠ 2|8|66|2 ⇢ पादातिकः (पादातिक) (पुं)
➠ 2|8|66|2 ⇢ पदाजिः (पदाजि) (पुं)
➠ 2|8|67|1 ⇢ पद्गः (पद्ग) (पुं)
➠ 2|8|67|1 ⇢ पदिकः (पदिक) (पुं) ⇒ pedestrian, going on foot, one pada long, comprising one partition or division
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ पदातिसमूहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ सेना
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ सैन्याधिपतिः
जातिः ➡ मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पदातिः,
पुं,
 (पादाभ्यामतति गच्छतीति “पादेच ।” उणां ४ । १३१ । इति पाद् + अति + इण् ।“पादस्य पदाज्यातिगोपहतेषु ।” ६ । ३ । ५२ ।इति पदादेशः ।) पदातिकः । पेयादा इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । पत्तिः २ पतगः ३ पादा-तिकः ४ पदाजिः ५ पद्गः ६ पदिकः ७ । इत्य-मरः । २ । ८ । ६६ ॥
पदातिकः ८ पादात् ९पादाविकः १० पदात् ११ पायिकः १२ शव-रालिः १३ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महाभारते । १ । १३९ । ३१ ।“गजानश्वान् रथांश्चैव पातयामास पाण्डवः ।पदातींश्च रथांश्चैव न्यवधीदर्ज्जनाग्रजः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पदाति
पु०
 पादेन अतति गच्छति उपपदि अत--इण् पदा-देशः । पादेन ग तरि (पेयादा) अमरः । स्वार्थे क ।पदातिक तत्रार्थे शब्दर० ।
Capeller
German
पदाति zu Fuße gehend
m.
 pedes.
Stchoupak
French
पदाति-
a. qui va à pied
m.
 piéton, soldat d'infanterie
-इन्- a.
id.
qui a des soldats à pied
m.
 id.
-ईय-
m.
 id.
°जन-
m.
 fantassin
°जन-संकुल- a. mélangé avec des fantassins
ou des piétons.
पदात्य्-अध्यक्ष-
m.
 commandant d'infanterie.