पथ्यादिगुग्गुलु (pathyAdiguggulu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपथ्यादिगुग्गुलुः, (पथ्या आदिर्यस्य तथाविघोगुग्गुलुः ।) औषधविशेषः । यथा, --“पथ्या विभीतामलकीफलानांशतं क्रमेण द्विगुणाभिवृद्धम् ।प्रस्थेन युक्तञ्च पलङ्कषाणांद्रोणे जले संस्थितमेकरात्रम् ॥
अर्द्धावशेषं क्वथितं कषायंभाण्डे पचेत्तत् पुनरेव लोहे ।अमूनि वह्नेरवतार्य्य दद्यात्द्रव्याणि संचूर्ण्य पलार्द्धकानि ॥
विडङ्गदन्तीत्रिफलागुडूची-कृष्णात्रिवृन्नागरकोषणानि ।यथेष्टचेष्टस्य नरस्य शीघ्रंहिमाम्वुपानानि च भोजनानि ॥
निषेव्यमानो विनिहन्ति रोगान्सगृध्रसीं नूतनखञ्जताञ्च ।प्लीहानमुग्रं जठरार्त्तिगुल्मंपाण्डुत्वकण्डुत्वविवातरक्तम् ॥
पथ्यादिको गुग्गुलुरेष नाम्नाख्यातः क्षितावप्रमितप्रभावः ।बलेन नागेन समं मनुष्यंजवेन कुर्य्यात्तुरगेण तुल्यम् ॥
आयुःप्रकर्षं विदधाति चक्षु-र्ब्बलं तथा पुष्टिकरो विषघ्नः ।क्षतस्य सन्धानकरो विशेषा-द्रोगेषु शस्तः सकलेषु तज्ज्ञैः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritपथ्यादिगुग्गुलु औषधिविशेषे यथा “पथ्या विभीता-मलकीफलानां शतं क्रमेण द्विगुणाभिवृद्धम् । प्रस्थेनयुक्तञ्च पलंक्रमेण द्रोणे जले संस्थितमेकरात्रम् । अ-र्द्धावशेषं क्वथितं कषायं भाण्डे पचेत्तत् पुतरेव लोहे ।अमूनि वह्नेरवतार्य्य दद्यात् द्रव्याणि संचूर्ण्य पला-र्द्धकानि । विडङ्गदन्तीत्रिफलागुडूचीकृष्णात्रिवृन्नाग-रकोषणानि । यथेष्टचेष्टस्य नरस्य शीघ्रं हिमाष्व-पानानि च गोजनानि । निषेव्यमाणी विनिहन्ति रो-गान् सगृध्रसीं नूतनखञ्जताञ्च । प्लीहानमुग्रं जौ-रार्त्तिगुल्मं पाण्डुत्वकण्डुत्वविवातरक्तम् । पथ्यादिकोगुग्गुलुरेष नाम्ना ख्यातः क्षितावप्रमितप्रमावः । बलेननागेन समं मनुष्यं जवेन कुर्य्यात्तुरगेण तुल्यम् । आयुः-प्रकर्षं विदधाति चक्षुर्बलं तथापुष्टिकरो विषघ्नः । क्षतम्यसन्धानकरो विशेषाद्रोगेषु शस्तः सकलेवु तजज्ञैः” मावप्र० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.