| YouTube Channel

पतत्रिन् (patatrin)

 
शब्दसागरः
English
पतत्रिन्
m.
(-त्री)
1. A bird.
2. An arrow.
3. A horse.
E.
पतत्र a wing, इनि
poss.
aff.
Capeller Eng
English
पतत्रि॑न्
a.
winged, feathered, flying
m.
bird, horse,
arrow.
Yates
English
पतत्रिन् (त्री) 5.
m.
Idem.
Spoken Sanskrit
English
पतत्रिन् - patatrin -
adj.
- feathered
पतत्रिन् - patatrin -
adj.
- winged
पतत्रिन् - patatrin -
adj.
- flying
पतत्रिन् - patatrin -
m.
- horse
पतत्रिन् - patatrin -
m.
- bird
पतत्रिन् - patatrin -
m.
- horse in the azvamedha sacrifice
पतत्रिन् - patatrin -
m.
- particular fire
पतत्रिन् - patatrin -
m.
- arrow
पतत्रिन् - patatrin -
n.
- day and night
Wilson
English
पतत्रिन्
m.
(-त्री) A bird.
E.
पतत्र a wing, इनि poss.
aff.
Apte
English
पतत्रिन् [patatrin],
m.
A bird
दयिता द्वन्द्वचरं पतत्रिणम् (पुनरेति)
R.*
8.56
9, 27
11.11
12.48
Ku.*
5.4.
An arrow
अभिजग्राह सौमित्रिर्विनद्योभौ पतत्रिभिः
Mb.
* 3.287.22.
A horse
esp. in Aśvamedha sacrifice
पतत्रिणा तदा सार्धम्
Rām.*
1.14.34
पतत्रिणस्तस्य वपामुद्धृत्य नियतेन्द्रियः 36.n. (dual)
Ved.
Day and night
मामिमे पतत्रिणी वि दुग्धाम्
Rv.*
1.158.4.
Comp.
-केतनः an epithet of Viṣṇu.-राजः, -वरः
N.
of Garuḍa
Mb.
* 7.16.14.
Apte 1890
English
पतत्रिन् m. 1 A bird
दयिता द्वंद्वचरं पतत्रिणं (पुनरेति) R. 8. 56, 9. 27, 11. 11, 12. 48
Ku. 5. 4.
2 An arrow.
3 A horse.
n. dual. VedDay and night.
Comp.
केतनः an epithet of Viṣṇu.
राजः N. of Garuḍa.
Monier Williams Cologne
English
पतत्रि॑न्
mfn.
winged, feathered, flying (also applied to Agni, the vehicle of the Aśvins
&c.
),
RV.
AV.
VS.
Up.
&c.
पतत्रि॑न्
m.
a bird,
AV.
&c.
&c.
a horse, (esp. ) the in the Aśva-medha sacrifice,
R.
i, 13, 36
an arrow,
MBh.
iii, 16430
a partic. fire,
TS.
पतत्रि॑न्
n.
du.
day and night,
RV.
i, 158, 4.
Monier Williams 1872
English
पतत्रिन्, ई, इणी, इ, winged, feathered, flying
(Ved.) an epithet of a particular form of fire, of the
vehicle of the Aśvins, &c.
(ई), m. a bird
a horse
the horse in the Aśva-medha sacrifice (Rāmāyaṇa I.
13)
an arrow
(इणी), n. du., Ved. day and night
[cf. पातत्रिण।]
Macdonell
English
पतत्रिन् patatr-in,
a.
winged, flying
m.
bird
🞄arrow.
Benfey
English
पतत्रिन् पतत्रिन्, i. e. पतत्र + इन्,
I.
adj.
Winged.
II.
m.
1. A bird,
Man. 4, 208.
2. A horse, Rām. 1, 13,
36.
3. An arrow, MBh. 3, 16430.
Hindi
Hindi
पक्षी
Apte Hindi
Hindi
पतत्रिन्
पुं*
- पतत्र + इनि
पक्षी
पतत्रिन्
पुं*
- पतत्र + इनि
बाण
पतत्रिन्
पुं*
- पतत्र + इनि
घोड़ा
L R Vaidya
English
patatrin {% m. %} 1. A bird, R.viii.56, ix.27, K.S.v.4
2. an arrow
3. a horse.
Bopp
Latin
पतत्रिन् m. (alas habens, a praec. s. इन्) avis. N. 12.
39.
Lanman
English
patatrín, a. winged
as m. bird. [patatra.
]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विहगो विहंगमखगौ पतगो विहंगः शकुनिः शकुन्तिशकुनौ विवयः शकुन्ताः
नभसंगमो विकिरपत्त्ररथौ विहायो द्विजपक्षिविष्किरपतत्रिपतत्पतङ्गाः १३१६
पित्सन्नीडाण्डजोगौकाश्चञ्चुश्चञ्चू सृपाटिका
त्रोटिश्च पत्त्रं पतत्रं पिच्छं वाजस्तनूरुहम् १३१७
पक्षो गरुच्छदश्चापि पक्षमूलं तु पक्षतिः
-wordlist-
विहग (पुं), विहङ्गम (पुं), खग (पुं), पतग (पुं), विहङ्ग (पुं), शकुनि (पुं), शकुन्ति (पुं), शकुन (पुं), वि (पुं), वयस् (पुं), शकुन्त (पुं), नभसङ्गम (पुं), विकिर (पुं), पत्त्ररथ (पुं), विहायस् (पुं), द्विज (पुं), पक्षिन् (पुं), विष्किर (पुं), पतत्रिन् (पुं), पतत् (पुं), पतङ्ग (पुं), पित्सन् (पुं), नीडज (पुं), अण्डज (पुं), अगौकस् (पुं), चञ्चु (स्त्री), चञ्चू (स्त्री), सृपाटिका (स्त्री), त्रोटि (स्त्री), पत्त्र (क्ली), पतत्त्र (क्ली), पिच्छ (क्ली), वाज (पुं), तनूरुह (पुंक्ली), पक्ष (पुं), गरुत् (पुंक्ली), छद (पुंक्ली), पक्षमूल (क्ली), पक्षति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पतन्
पतन्, पतङ्ग, पतग, पतत्रिन्, पत्त्रिन्, शकुन्ति, शकुनि, शकुन्त, वयस्, विहायस्, विहग, विहङ्ग, विहङ्गम, पत्त्ररथ, गरुत्मत्, शकुन, खग, नगौकस्, पक्षिन्, वि, विष्किर, विकिर, अण्डज, नीडज, वाजि, द्विज
पतन्पतङ्गः पतगः पतत्री,
पत्त्री शकुन्तिः शकुनिः शकुन्तः
वयो विहायो विहगो विहङ्गो,
विहङ्गमः पत्त्ररथो गरुत्मान् २३७
शकुनः खगो नगौकाः पक्षी विर्विष्किरस्तथा विकिरः
अण्डजनीडजवाजिद्विजाश्च कथिताः समानार्थाः २३८
verse 2.1.1.237
page 0029
नाममाला
Sanskrit
पक्षि, पत्रिन्, पतत्रिन्, शकुन्ति, शकुनि, वि, पतङ्ग, विष्किर
तच्चरः खेचरः तद्गः पक्षी पत्री पतत्र्यपि
शकुन्तिः शकुनिर्विश्च पतङ्गो विष्किरोऽन्यथा ५४
verse 0.1.1.54
page 0029
Vedic Reference
English
Patatrin denotes a ‘flying creature’ generally in the Aitareya
Upaniṣad, ^1 or more particularly a ‘bird’ in the Atharvaveda.^2
1) iii. 3, 3.
2) viii. 7, 24
x. 10, 14
xiv. 2, 44.
Capeller
German
पतत्रि॑न् geflügelt, fliegend
m.
Vogel,
Pfeil.
Grassman
German
patatrín, a., „mit Flügeln oder Schwungfedern [pátatra] versehen“, daher 1〉 geflügelt, beschwingt
2〉 mit Schwungfedern versehen
3〉 als geflügelt wird auch Agni bezeichnet 4〉 m., die Vögel oder geflügelten Rosse der Aśvinen
5〉 n., collectiv alles Geflügelte, Fliegende im Gegensatze zu dem Gehenden (śárat, itvarám)
6〉 als geflügelte (f. du.) werden Nacht und Tag, als die die Welt umfliegenden, bezeichnet.
1〉 śíras {163, 6}. 2〉 parṇám {323, 4}. 5〉 {288, 8}
{914, 4}.
-íṇas [Ab.] 3〉 {58, 5}
{94, 11}.
-íṇas [N. p.] 1〉 váyas {49, 3}
{155, 5}.
-íbhis 1〉 víbhis {503, 6} 4〉 {585, 7}
{969, 5}.
-íṇī [du f.] 6〉 {158, 4}.
-íṇīs 1〉 bildlich sīrā́s {923, 9}.
Stchoupak
French
पतत्रिन्-
a. ailé, volant
m.
oiseau (rar. पतत्रि-)
cheval
flèche.
पतत्रि-राज्- °राज- °वर-
m.
Garuḍa.