| YouTube Channel

पट् (paT)

 
Capeller Eng
English
पट् पटति split, burst, open (intr. ).
C.
 पाटयति cause
to split etc., break asunder, rend, tear, cut off, hurt, injure.
—अव
C.
 split, tear asunder, open. उद् & समुद्
C.
 the same + expel,
remove, dethrone. वि split, tear, rend, divide, root out, remove,
drive away.
Yates
English
पट् पटति 1.
a. To go or move. (क)
पटयति 10.
a. To string, surround,
distribute. पाटयति to speak
to
shine. With वि to run away.
Apte
English
पट् [paṭ], I. 1
P.
 (पटति) To go or move.
Caus.
 or 1
U.
 (पाटयति-ते)
To split, cleave, tear up, tear asunder, tear open, divide
कंचिन्मध्यात् पाटयामास दन्ती
Śi.*
 18.51
दत्त्वर्णं पाटयेल्लेखम्
Y.*
 2.94
Mk.*
 9.
To break, break open
अन्यासु भित्तिषु मया निशि पाटितासु
Mk.*
 3.14.
To pierce, prick, penetrate
दर्भपाटिततलेन पाणिना
R.*
 11.31.
To remove, eradicate.
To pluck out.
To shine.
To speak. -II. 1.
U.
 (पटयति-ते)
To string or weave
कुविन्दस्त्वं तावत् पटयसि गुणग्राममभितः K.
P.*
 7.
To clothe, envelop.
To surround, encircle.
Apte 1890
English
पट् {vI.v} {c1c} P. (पटति) To go or move.
Caus. or {c10c} U. (पाटयति-ते) 1 To split, cleave, tear up, tear asunder, tear open, divide
कंचिन्मध्यात्पाटयामास दंती Śi. 18. 51
दत्त्वर्णं पाटयेल्लेखं Y. 2. 94
Mk. 9.
2 To break break open
अन्यासु भित्तिषु मया निशिं पाटितासु Mk. 3. 14.
3 To pierce, prick, penetrate
दर्भपाटिततलेन पाणिना R. 11. 31.
4 To remove, eradicate.
5 To pluck out.
6 To shine.
7 To speak. {vII.v} {c10c} U. (पटयति-ते) 1 To string or weave
कुविंदस्त्वं तावत्पटयसि गुणग्राममभितः K. P. 7.
2 To clothe, envelop.
3 To surround, encircle.
Monier Williams Cologne
English
पट्
cl.
 1.
P.
 पटति, to go, move,
Dhātup.
 ix, 9
to flow (pf. पपाट),
Śiś.
 vi, 72
to split, open, burst asunder (intr.),
Hcar.
cl.
 10. or
Caus.
 पटयति, to string together, wrap (ग्रन्थे, or वेष्टने
cf.
 पट),
Dhātup.
 xxxv, 5
पाटयति, to speak or shine,
Dhātup.
 xxxiii, 79
°ति or (MBh. ) °ते, to split, burst (trans.), cleave, tear, pierce, break, pluck out, remove,
Up.
Yājñ.
MBh.
&c.
 :
Pass.
 पात्यते, to split, burst, open (intr.),
Suśr.
Monier Williams 1872
English
पट् पट्, cl. 1. P. पटति, पटितुम्, to go,
move: Caus. or cl. 10. P. पाटयति,
यितुम्, to split, cleave, tear, tear up, tear asunder,
tear open, divide, pierce, penetrate
to break, to
eradicate, remove
to pluck out
to cause to be
torn up
to speak
to shine
पटयति, -यितुम्, to
string
to surround, encircle, encompass, clothe
to
distribute (?): Pass. of the Caus. पाट्यते, to be split
open, cleave asunder (intransitively).
Macdonell
English
पट् PAṬ, Ⅰ. P. paṭa, split, slit, open (int.)
🞄tear along, flow rapidly
cs. pāṭaya, P. break 🞄through
tear up
cleave
lacerate, scratch
🞄pluck or tear out
tear or break off
cause 🞄to be torn up: pp. pāṭita. ava, cs. tear or 🞄split up. ud, cs. split off
tear out, break 🞄off, slit up
draw out of the scabbard
uproot
🞄open wide (eyes)
remove, dispel
exterminate
🞄dethrone. sam-ud, cs. tear up
🞄pull off
dethrone. vi, cs. split
tear
pull 🞄out
disperse
uproot
destroy
remove, dispel
🞄tear away, take to oneʼs heels.
Benfey
English
पट् पट्, † i. 1, Par. To go, to
move. i. 10, पाटय,
1. † To speak, or
to shine.
2. To split, to divide, MBh.
3, 16747
882.
3. To break, to breach,
Mṛcch. 47, 16.
4. To tear, Kathās.
20, 21.
5. To pluck out, 28, 21.
6. To
cause to be torn up, Yājñ. 2, 94. †
7.
i. 10, पटय, To string, to surround.
-- With the prep. अव अव, पाटय, To
split, Suśr. 1, 32, 12. -- With आ आ,
पाटय, To split, Suśr. 2, 22, 19. -- With
उद् उद्, पाटय,
1. To tear out, Man. 4,
69.
2. To slit up, Rājat. 5, 432.
3. To
open, Pañc. 222, 5.
4. To destroy,
Rām. 6, 88, 19.
5. To remove, 6, 37,
87.
6. To dethrone, Rājat. 5, 298. --
With समुद् सम्-उद्, पाटय,
1. To tear
out, Rām. 5, 39, 23.
2. To draw out,
Dev. 2, 20.
3. To dethrone, Rājat. 5,
286. -- With विनि वि-नि, पाटय, To
split, Bhāg. P. 2, 7, 16. -- With वि वि,
पाटय,
1. To split, MBh. 12, 591.
2.
To tear, Hariv. 4310.
3. To uproot,
Rājat. 5, 477.
4. To open, 3, 482 (to
bring on).
Apte Hindi
Hindi
पट्
भ्वा* पर* - -
"जाना, हिलना-जुलना"
पट्
पुं*
 - -
"टुकड़े करना, विदीर्ण करना, फाड़ना, फाड़ कर अलग २ करना, फाड़ कर ख़ोलना, विभक्त करना"
पट्
पुं*
 - -
"तोड़ना, तोड़ कर खोलना"
पट्
पुं*
 - -
"छेदना, चुभोना, घुसेड़ना"
पट्
पुं*
 - -
"दूर करना, हटाना"
पट्
पुं*
 - -
तोड़ डालना
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"टुकड़े करना, विदीर्ण करना, फाड़ना, फाड़ कर अलग २ करना, फाड़ कर ख़ोलना, विभक्त करना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"तोड़ना, तोड़ कर खोलना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"छेदना, चुभोना, घुसेड़ना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"दूर करना, हटाना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
तोड़ डालना
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"गूंथना, बुनना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"वस्त्र पहनाना, लपेटना"
पट्
"चुरा* उभ* , " - -
"घेरना, घेरा बनाना"
L R Vaidya
English
paw {% (I) vt. 1P (pres. पटति) %} To go, to move.
paw {% Caus. (पाटयति-ते) %} 1. to split, to tear up, to tear asunder, to divide, एष पाट्यतां क्रकचेन वा Mrich.ix.
2. to break, अन्यासु भित्तिषु मया निशि पाटितासु Mrich.iii.
3. to pierce, to penetrate, दर्भपाटिततलेन पाणिना R.xi.31.With उद्-, 1. to tear out, दंतैर्नोत्पाटयेन्नखान् M.iv.69
2. to pull out, to extract
3. to eradicate.With वि-, 1. to tear, (केतकबर्हं) विपाटयामास युवा नखाग्रैः R.vi.17
2. to pull out.
paw {% (II) vt. 10U (पटयति-ते) %} To clothe, to envelop.
Bopp
Latin
1. पट् 1. P. ire. Caus. findere. SA. 5. 1.: काष्ठान्य् अपा-
टयत्
N. 11. 28.: मुखतः पाटयामास शस्त्रेण
DEV. 6. 13.: पाटयामास नखैः कोष्ठानि केशरी
IN. 1.
3.: जलदान् पाटयन्न् इव. (V. चट्.)
c. उत् Caus. evellere. MAH. 1. 7076.: उत्पाट्य दोर्भ्यान्
द्रुमम्
RAGH. 15. 19.: प्रांशुम् उत्पाटयामास…द्रु-
मम्.
c. उत् praef. सम् Caus. eximere, promere, extrahere.
DEV. 2. 20. et 21.
c. वि discerpere, divellere. RAGH. 6. 17.: केतकवर्हम्…
विपाटयामास युवा नखाग्रैः.
2. पट् 10. P. पाटयामि (भाषायाम् K. त्विषि V.) dicere
splendere. BR. 1. 20.: पटितम् वै मया पूर्वम्…
यतो क्षेमन् ततो गन्तुम् (pro पटितम् exspectaveris
पाटितम्
in ed. Calc. legitur यतितम्
cf. पुट्, पठ्).
3. पट् 10. P. पटयामि (ग्रन्थे K. वेष्टने V.) ligare, circum-
dare, vestire. (Cf. पुट्.)
Lanman
English
√paṭ (pāṭáyati, etc.). split, slit.
+ ud, open out.
Kridanta Forms
Sanskrit
पट् (प꣡टँ꣡ गतौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = पटनम्
अनीयर् = पटनीयः - पटनीया
ण्वुल् = पाटकः - पाटिका
तुमुँन् = पटितुम्
तव्य = पटितव्यः - पटितव्या
तृच् = पटिता - पटित्री
क्त्वा = पटित्वा
ल्यप् = प्रपट्य
क्तवतुँ = पटितवान् - पटितवती
क्त = पटितः - पटिता
शतृँ = पटन् - पटन्ती
पट् (प꣡टँ꣡ भाषार्थः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पाटनम् / पटनम्
अनीयर् = पाटनीयः / पटनीयः - पाटनीया / पटनीया
ण्वुल् = पाटकः - पाटिका
तुमुँन् = पाटयितुम् / पटितुम्
तव्य = पाटयितव्यः / पटितव्यः - पाटयितव्या / पटितव्या
तृच् = पाटयिता / पटिता - पाटयित्री / पटित्री
क्त्वा = पाटयित्वा / पटित्वा
ल्यप् = प्रपाट्य / प्रपट्य
क्तवतुँ = पाटितवान् / पटितवान् - पाटितवती / पटितवती
क्त = पाटितः / पटितः - पाटिता / पटिता
शतृँ = पाटयन् / पटन् - पाटयन्ती / पटन्ती
शानच् = पाटयमानः / पटमानः - पाटयमाना / पटमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 पट्
मूलधातुः:
 पट
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 पटति
धातुः:
 पट्
मूलधातुः:
 पट
धात्वर्थः:
 भाषायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 पाटयति-ते
धातुः:
 पट्
मूलधातुः:
 पट
धात्वर्थः:
 ग्रन्थे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 पटयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पट् *to go, Vās. 186, 1. — Auch: reißend sein, stark strömen, Śiś. 6, 72. — Mit उद्, °उत्पटति überlaufen (von Teichen und Flüssen gebraucht), S I, 616, 12 und 10 v.u. (Ko.). — Mit परि Kaus. zerreißen, zerkratzen, Divyāvad. 417, 6. — Mit वि ausreißen, fliehen, Śiś. 19, 56.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पट्
न०
 पटवेष्टने--क्विप् । पादबन्धने षड्वीशशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
पट् sich spalten, bersten, zerreißen (intr.).
Caus. पाटयति spalten, durchbrechen,
zerreißen (trans.), aus-, abreißen. उद्
Caus. abspalten, abhauen, aus-, aufreißen
verscheuchen, entfernen, vertilgen.
Pass. sich spalten o. öffnen.
वि ausreißen, fliehen
Caus zerspalten,
zerreißen, entfernen
p.p. विपाटित
zerrissen, klaffend.
Burnouf
French
*पट् पट्। पटामि 1
p. पपाट
etc.
Qqf. पाटयामि 10. Aller, sauter, jaillir. -- Au c.
faire sauter en éclats.
Briller.
Parler.
Cf. पत्।
*पट् पट् (? dénom. de पट)। पटयामि 10.
Entourer
revêtir.
Stchoupak
French
पट्-
{%paṭati
pāṭayati -te %} (पाट्यते) -- se fendre, crever
couler avec rapidité
caus. fendre, déchirer, arracher.