पटु (paTu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पटु mfn.
   (-टुः-ट्वी-टु)
	 1. Clever,  dexterous,  skilful.
	 2. Diligent.
	 3.
Smart,  sharp.
	 4. Hale,  healthy.
	 5. Warm,  hot.
	 6. Blown,  ex-
panded.
	 7. Cruel,  ferocious,  unmerciful,  unfeeling.
	 8. Harsh, 
contumelious,  (speech,  &c.)
	 9. Fraudulent,  crafty,  a rogue or
cheat.
	 10. Loquacious,  talkative.
	 m.
  (-टुः)
	 1. A small kind of
cucumber. (Trichosanthes diœca.)
	 2. The leaf of the Trichosanthes.
n.
  (-टु)
	 1. Salt.
	 2. A mushroom. 
 E.
  पट r. 10th cl. to speak, 
&c. Unādi aff.
   डु,  and the radical vowel shortened. or पट-उन् ।

Capeller Eng

English

 पटु a.
  sharp,  pointed,  pungent,  acute,  fierce
 piercing (ray
of light),  clear,  shrill (sound)
 violent,  strong,  intense
 clever, 
skilful in,  fit for (loc.  or —°)
 n.
  adv.
  — m.
  N.
  of a man,  pl.
  of a
people.

Yates

English

 पटु (टुः-टुः-ट्वी-टु)
a. Clever
 diligent
sharp
 hale
 warm
 blown
cruel
 crafty.
m.
  Sort of cucum-
ber.
n.
  Salt
 a mushroom. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	 skilful
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  harsh
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  capable of
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  strong
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  manifest
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  eloquent
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  sharp
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  healthy
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  clear
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  violent
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  fit for
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  pungent
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  shrill
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  intense
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  crafty
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  great or strong in
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  able to
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  smart
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  keen
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  cruel
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  hard
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  acrid
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  cunning
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  clever
पटु 	-	 paTu 	-	 adj.
  	-	  saline
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  pointed gourd or its leaf  [ Trichosanthes Dioeca Roxb - Bot. ]
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  of a people
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  bitter melon  [ Momordica Charantia - Bot. ]
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  species of camphor
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  kind of perfume
पटु 	-	 paTu 	-	 m.
  	-	  black cumin  [ Nigella Indica - Bot. ]
पटु 	-	 paTu 	-	 n.
  	-	  salt
पटु 	-	 paTu 	-	 n.
  	-	  mushroom
पटु 	-	 paTu 	-	 n.
  	-	  pulverized salt

Wilson

English

 पटु
mfn.
   (-टुः-टुः-ट्वी-टु)
1 Clever,  dexterous,  skilful.
2 Diligent.
3 Smart,  sharp.
4 Hale,  healthy.
5 Warm,  hot.
6 Blown,  expanded.
7 Cruel,  ferocious,  unmerciful,  unfeeling.
8 Harsh,  contumelious,  (speech,  &c.)
9 Fraudulent,  crafty,  a rogue or cheat.
10 Loquacious,  talkative.
m.
  (-टुः)
1 A small kind of cucumber,  (Trichosanthes dioeca.)
2 The leaf of the Trichosanthes.
n.
  (-टु)
1 Salt.
2 A mushroom. 
E.
  पाट r. 10th cl. to speak,  &c. Uṇādi aff.
   डु,  and the radical
vowel short.

Apte

English

पटु [paṭu],  a.
  (टु or ट्वी f.
 
 compar. पटीयस्,  superl. पटिष्ठ)

Clever,  skilful,  dexterous,  proficient
 पाटीर तव पटीयान् कः परिपाटीमिमामुरीकर्तुम् Jagannātha
 cf.
   also अघटितघटना- पटीयसी
 (usually with a loc.
 ) वाचि पटुः &c.
 

Sharp,  acrid,  pungent.

Sharp,  smart (as intellect),  intelligent.

Violent,  strong,  sharp,  intense
 अयमपि पटुर्धारासारो न बाणपरंपरा V.*
  4.1
 U.*
  4.3.

Shrill,  clear,  sharp-sounding
 किमिदं पटुपटहशङ्खमिश्रो नान्दीनादः Mu.*
  6
 पटुपटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R.*
  9.71, 73
 Māl.
 5.4.

Apt,  disposed
 स्मर्तुमधिगतगुणस्मरणाः पटवो न दोषमखिलं खलूत्तमा
 Śi.*
  15.43.

Harsh,  cruel,  hard-hearted.

Sly,  cunning,  crafty,  roguish.

Healthy,  sound
 मृदुसूर्याः सुनीहाराः पटुशीताः समाहिताः (शून्यारण्याः) Rām.*
  3.16.12.

Active,  busy.

Eloquent,  talkative, 

Blown,  expanded.

Hard,  rough,  fierce.

Contumelious (as a speech).-टुः,  -टु n.
  A mushroom (छत्रा). -टु n.
  Salt. Comp.
   -करण a.
  having sound organs. -कल्प,  -देशीय a.
  Pretty clever,  tolerably sharp. -घण्टा a shrill bell
 Mb.
 -तृणम् -तृणकम् a kind of pungent grass. -त्रयम् a collection of three salts (Mar.  सैंधव,  बिडलोण व संचळखार).-मति a.
  clever-minded. -रूप a.
  very clever.

Apte 1890

English

 पटु a. (टु or ट्वी f.
 compar. पटीयस्,  superl. पटिष्ठ) 1 Clever,  skilful,  dexterous,  proficient (usually with a loc.)
 वाचि पटुः &c. 
2 Sharp,  acrid,  pungent. 
3 Sharp,  smart (as intellect),  intelligent. 
4 Violent,  strong,  sharp,  intense
 अयमपि पटुर्धारासारो न बाणपरंपरा V. 4. 1
 U. 4. 3. 
5 Shrill,  clear,  sharp-sounding
 किमिदं पटुपटहशंखमिश्रो नांदीनादः Mu. 6
 पटुपटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R. 9. 71,  73
 Māl. 5. 4. 
6 Apt,  disposed
 Śi. 15. 43. 
7 Harsh,  cruel,  hardhearted. 
8 Sly,  cunning,  crafty,  roguish. 
9 Healthy,  sound. 
10 Active,  busy. 
11 Eloquent,  talkative. 
12 Blown,  expanded. 
13 Hard,  rough,  fierce. 
14 Contumelious (as a speech). 
टुः,  
टु n. A mushroom. (छत्रा). 
दु n. Salt. 
Comp. 
कल्प,  
देशीय a. pretty clever,  tolerably sharp. 
रूप a. very clever. 

Monier Williams Cologne

English

 पटु mf(उ,  or वी)n.  (√ पट्?) sharp,  pungent,  acrid,  harsh,  shrill,  keen,  strong,  intense,  violent,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 smart,  clever,  skilful,  crafty,  cunning,  ib.

 great or strong in,  fit for,  able to

 capable of (loc.   or comp. ),  ib.

 saline (cf.   त्रि-)

 cruel,  hard,  L.
 

 healthy,  L.
 

 eloquent,  L.
  (cf.   वाक्-)

 clear,  manifest,  L.
 

 पटु m.
  Trichosanthes Dioeca or its leaf,  L.
 

 Momordica Charantia,  L.
 

 Nigella Indica,  L.
 

 a kind of perfume,  L.
 

 a species of camphor,  L.
 

 N.
  of a man,  Pravar.
 

 of a poet,  Cat.
 

 (pl. ) of a people,  MārkP.
  

 of a caste,  VP.
  

 पटु m.
  n.
  a mushroom,  L.
 

 पटु n.
  salt,  pulverized s°,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 पटु पटु,  उस्,  उस् or वी,  उ (said to be fr. rt.
पट्),  sharp,  pointed (as a ray of light)
 clear,  shrill, 
ringing,  sharp-sounding,  clear-sounding,  crackling, 
rustling (said of sound)
 pungent,  acid,  hot
 sharp, 
clever,  smart,  dexterous,  skilful,  crafty,  sly,  cunning
sensible,  intellectual
 busy,  active,  violent,  strong, 
intense
 harsh,  hard,  rough,  fierce
 hale,  healthy
cruel,  unmerciful,  unfeeling
 contumelious (as speech
&c.)
 eloquent,  loquacious,  talkative [cf. वाक्-पटु]
blown,  expanded
 apt,  disposed
 (उस्),  m. the tree
Trichosanthes Diœca
 the leaf of the Trichosanthes
Diœca
 the plant Momordica Charantia
 a kind of
perfume (= चोरक)
 N. of a man
 (अवस्),  m. pl., 
N. of a people
 (उस्,  उ),  m. n. a mushroom
(उ),  n. salt.
—पटु-कल्प,  अस्,  आ,  अम्,  tolerably
clever,  pretty skilful.
—पटु-जातीय,  अस्,  आ,  अम्,  of
a clever sort,  pretty clever or skilful.
—पटु-तर, 
अस्,  आ,  अम्,  more sharp,  sharper,  keener,  clearer
more clever,  &c.
—पटु-ता,  f. cleverness
 elo-
quence
 [cf. वाक्-प्°।]
—पटु-तृणक,  अम्,  n. a
species of pungent grass.
—पटु-त्व,  अम्,  n. sharp-
ness,  keenness (as of sight),  cleverness,  skilfulness, 
eloquence.
—पटु-देशीय or पटु-देश्य,  अस्,  आ, 
अम्,  tolerably sharp,  almost clever,  cleverish.
—पटु-
पत्त्रिका,  f. a species of shrub (= क्षुद्र-चञ्चु)।
—पटु-पर्णिका,  f. a species of plant (= क्षीरिणी)।
—पटु-पर्णी,  f. Bryonia Grandis,  a species of
cucurbitaceous plant.
—पटु-मत्,  आन्,  m.,  N. of a
prince.
—पटु-मित्र,  अस्,  m.,  N. of a prince.
—पटु-रूप,  अस्,  आ,  अम्,  very clever.

Macdonell

English

 पटु paṭ-u,  a.
  sharp
 dazzling
 shrill,  clear 🞄(sound)
 acute
 clever,  dexterous,  skilful
 🞄skilled in,  fitted for (lc.)
 intense,  fierce,  violent
 🞄-karaṇa,  a.
  having sound organs
 -tā,  🞄f. ,  -tva,  n.
  keenness (of sight)
 cleverness,  🞄dexterity,  skill
 craft
 -mati,  a.
  of keen 🞄intellect.

Benfey

English

 पटु पट् + उ, 
 I. adj.
 ,  f.
  टु and ट्वी, 
comparat. पटीयंस्,  superl. पटिष्ठ।
 1. Sharp,  Śāntiś. 4,  16.
 2. Hot,  Rām.  6, 
11,  44.
 3. Clear (of sound),  Hariv. 3554.
 4. Violent,  Hariv. 3823.
 5. Clever, 
dexterous,  skilful,  Ragh. 9,  46.
 II. m.
 
pl. The name of a people,  Mārk. P. 57, 
54.

Chandas

Sanskrit

सम-वृत्तम्,  अक्षराणि-
  16,  पादेऽक्षराणि-
  4
मात्राः -  4
मात्रा-विन्यासः
 
द द द द
लक्षण-मूलम् -  आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्

Hindi

(विशे) कुशल चालाक, 

Apte Hindi

Hindi

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"चतुर,  कुशल,  दक्ष "

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"तीक्ष्ण,  तीखा,  चरपरा"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"प्रखर,  काइयाँ"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"प्रचंड,  मजबूत,  तीव्र,  गहन"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"कर्कश,  सुश्राव्य,  तेजध्वनियुक्त"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"प्रवण,  स्वस्थ"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"कठोर,  क्रूर,  पाषाणहृदय"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"मक्कार,  धूर्त,  चालाक,  शठ"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"नीरोग,  स्वस्थ"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"सक्रिय,  व्यस्त"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"वाक्पटु,  वाग्मी"

पटु
वि* - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"खिला हुआ,  फुलाया हुआ"

पटुः
पुं*
  - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"कुकुरमुत्ता,  साँप की छतरी"

पटु
नपुं*
   - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
"कुकुरमुत्ता,  साँप की छतरी"

पटु
नपुं*
   - "पट् + णिच् + उ,  पटादेशः"
नमक

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पटु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಹಿ ಪಡವಲಗಿಡ
निष्पत्तिः - > पट(गतौ)+णिच् "उः" पटिरादेशश्च (उ० १-१८)
व्युत्पत्तिः - > पाटयति
विस्तारः - > "पटोलस्तिक्तकः पटुः" अम०
पटु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾಗಲಗಿಡ
पटु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೈಂಧವ ಲವಣ
पटु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಉಪ್ಪು
पटु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಳಿಂಬೆ/ನಾಯಿಕೊಡೆ
विस्तारः - > "पटुर्दक्षे च नीरोगे चतुरेऽप्यभिधेयवत्। पटोले तु पुमान् क्लीबे छत्रालवणयोरपि" मेदि०
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಾಣನಾದ/ನಿಪುಣನಾದ
प्रयोगाः - > "अनुभवन्नवदोलमृतूत्सवं पटुरपि प्रियकण्ठजिघृक्षया"
उल्लेखाः - > रघु० ९-४६
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮರ್ಥ/ಶಕ್ತ
प्रयोगाः - > "नुनुदे तनुकण्डु पण्डितः पटुचञ्चूपुटकोटिकुट्टनैः"
उल्लेखाः - > नैष० २-४
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ/ಹರಿತವಾದ/ಚೂಪಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "पटुर्धारावाही नव इव चिरेणापि हि न मे निकृन्तन् मर्माणि क्रकच इव मन्युर्विरमति"
उल्लेखाः - > उ०रा० ४-३
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಫುಟವಾದ/ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ
प्रयोगाः - > "उषसि स गजयूथकर्णतालैः पटुपटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः"
उल्लेखाः - > रघु० ९-७१
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯೋಗ್ಯ/ಯುಕ್ತ/ಉಚಿತ
प्रयोगाः - > "स्मर्तुमधिगतगुणस्मरणाः पटवो न दोषमखिलं खलूत्तमाः"
उल्लेखाः - > माघ० १५-४३
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಾಗ್ಮಿ/ವಾಚಾಳಿ/ವಾಕ್ಚತುರ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ
प्रयोगाः - > "तदर्थमध्याप्य जनेन तद्वने शुका विमुक्ताः पटवस्तमस्तुवन्"
उल्लेखाः - > नैष० १-१०३
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ/ಗಟ್ಟಿಯಾದ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ/ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಪಟೋಪಾಯವುಳ್ಳ/ವಂಚಕ/ಧೂರ್ತ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶೂರ/ಧೀರ/ಪರಾಕ್ರಮಿ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ/ಚೂಟಿಯಾಗಿರುವ
पटु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಭಾಷೆಯಾಡುವ/ಬಿರುಸಾಗಿ ನುಡಿಯುವ

पट्वी/पटु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > "पटु" ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां वा "ङीप्" (४-१-४४)

L R Vaidya

English

 pawu {% (I) a. (f. टु or ट्वी
 compar. पटीयस्
 super. पटिष्ठ) %} 1. Clever,  dexterous,  skilful (generally with a loc.)
sharp,  pungent,  acid
smart,  sharp
healthy
harsh,  cruel,  hard-hearted
crafty,  cunning,  roguish
clever
sharp,  sharp-sounding,  clear-sounding,  पटुपटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R.ix.71,  73
eloquent,  पटुचाटुशतैरनुकूलम् Git.G.ii.
blown,  expanded.

 pawu {% (II) m.n. %} A mushroom.

 pawu {% (III) n. %} Salt.

Bopp

Latin

 पटु m. f. n. (r. पट् s. उ)
1) acer de sono. RITU-S. 1. 22.
et 25.
2) aptus,  habilis,  dexter,  peritus,  eruditus. HIT.
75. 1.: मायापटु
 v. sq.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 पटु poet,  contemporary of Maṅkha. Śrīkaṇṭhacarita
25,  131.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 [paṭu is sometimes written by error for Skt. paṭṭa,  [Page316-b] esp. in the sense of (honorary) fillet or turban
 or even seemingly for Skt. paṭa,  see s.v. paṭa 3,  and Kv below. In LV 〔275.4〕 most mss. point to °paṭv-ābaddha,  but it seems we must read with Lefm. vimukti-paṭṭābaddho,  bound (decorated) with the honorary-turban of emancipation (Tib. confusedly rnam par grol paḥi,  = vimukti,  thabs thob pa,  acc. to Foucaux il a trouvé le moyen de …,  but thabs might well indicate paṭu as the BHS reading)
 in LV 〔367.9〕
 〔430.10〕 and 13 both edd. paṭṭa,  some mss. in all,  all mss. in 〔430.10〕 paṭu
 in Kv 〔84.20〕 text muktāpaṭu-dāma-kalāpa-pralambitāni,  but read paṭṭa or else paṭa as in 〔87.5〕 muktāhāra-paṭa-dāma-kalāpa-pralambitāni.]

Lanman

English

 paṭu,  a.
	—1. sharp
 and so
	—2. fig.
(nearly like Eng. sharp),  clever.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चतुर,  चतुरक,  निपुण,  निष्ण,  निष्णात,  विशारद,  पटु,  प्रवीण,  प्राज्ञ,  विचक्षण,  विदग्ध,  पटुमति,  पटिष्ठ,  पटीयस्,  पेशल,  प्रणत,  प्रतीत,  अणुक,  अभिज्ञ,  उल्लाघ,  ऋभु,  ऋभुमत्,  ऋभुष्ठिर,  ऋभ्व,  ऋभ्वन्,  ऋभ्वस्,  करण,  कर्मठ,  कर्मण्य,  कलाप,  कलिङ्ग,  कल्य,  कारयितव्यदक्ष,  कुशल,  कुशलिन्,  कृतकर्मन्,  कृतमुख,  कृतिन्,  कृत्नु,  क्रियापटु,  छेक,  छेकल,  छेकाल,  तूर्णि,  तेजीयस्,  धीवन्,  धीवर,  धृत्वन्,  धृषु,  नदीष्ण,  नयक,  नागर,  नागरक,  नागरिक,  निर्ग्रन्थक,  निर्ग्रन्थिक,  प्रोह,  प्रौण,  बहुपट,  बुध,  बुध्द,  मतिमत्,  मनस्विन्,  मर्मज्ञ,  विज्ञ,  विडङ्ग,  विदुर,  विद्वल,  शिक्व,  सुधी,  सुविचक्षण,  समाप्त
adjective
 
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
 "चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"

Synonyms:
  निरामय,  वार्त,  कल्य,  उत्तम,  कुशल,  कुशलवत्,  नीरुज,  कुशलिन्,  कुशलि,  निर्व्याधि,  पटु,  उल्लाघ,  लघु,  अगद,  निर्ज्वर,   विगद,  विरोग,  अनामय,  अरुक् अरोग,  अरोगिन्,  अरोग्य आयुष्मत्,   आरोग्यवत्,  निरातङ्क,  अयक्ष्म,  सहारोग्य,   सुस्थ,  सुस्थित
adjective
 
निर्गतः आमयो यस्मात्।
 "सर्वे निरामयाः सन्तु।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhas pa
१) कुशल २) कृताविन् ३) कृतिन् ४) कोविद ५) कौशल ६) कौशल्य ७) कौशिक ८) चतुर ९) दक्ष १०) निपुण ११) निष्ठित १२) पटु १३) पण्डित १४) पण्डितत्व १५) पाण्डित्य १६) पेशल १७) प्रतीत १८) प्रवीण १९) प्राज्ञ २०) बुद्ध २१) बुद्धिमत् २२) बुध २३) मनीषिन् २४) मेधाविन् २५) विचक्षण २६) विज्ञ २७) विद् २८) विदु २९) विद्वस् ३०) व्यक्त ३१) सत् ३२) सुकर्मार ३३) सूरि

grims ma
१) चतुर २) पटु

sgrin po
पटु

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।
मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥
व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।
निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
-wordlist-
 
विद्वस् (पुं),  सुधी (पुं),  कवि (पुं),  विचक्षण (पुं),  लब्धवर्ण (पुं),  ज्ञ (पुं),  प्राप्तरूप (पुं),  कृति (पुं),  कृष्टि (पुं),  अभिरूप (पुं),  धीर (पुं),  मेधाविन् (पुं),  कोविद (पुं),  विशारद (पुं),  सूरि (पुं),  दोषज्ञ (पुं),  प्राज्ञ (पुं),  पण्डित (पुं),  मनीषिन् (पुं),  बुध (पुं),  प्रबुद्ध (पुं),  व्यक्त (पुं),  विपश्चित् (पुं),  सङ्ख्यावत् (पुं),  सत् (पुं),  प्रवीण (पुं),  शिक्षित (पुं),  निष्णात (पुं),  निपुण (पुं),  दक्ष (पुं),  कृतकर्मन् (पुं),  कृतहस्त (पुं),  कृतमुख (पुं),  कुशल (पुं),  चतुर (पुं),  अभिज्ञ (पुं),  विज्ञ (पुं),  वैज्ञानिक (पुं),  पटु (पुं)

--source--
 
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥
मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।
पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥
आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
-wordlist-
 
यद्भविष्य (पुं),  दैवपर (पुं),  आलस्य (पुं),  शीतक (पुं),  अलस (पुं),  मन्द (पुं),  तुन्दपरिमृज (पुं),  अनुष्ण (पुं),  दक्ष (पुं),  पटु (पुं),  उष्ण (पुं),  उष्णक (पुं),  सूत्थान (पुं),  चतुर (पुं),  तत्पर (पुं),  आसक्त (पुं),  प्रवण (पुं),  प्रह्व (पुं),  प्रसित (पुं),  परायण (पुं)

--source--
 
जाङ्गुलिको विषभिषक्स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् ।
सह्यारोग्ये पटूल्लाघवार्तकल्यास्तु नीरुजि ॥ ४७४ ॥
-wordlist-
 
जाङ्गुलिक (पुं),  विषभिषज् (पुं),  स्वास्थ्य (क्ली),  वार्त (क्ली),  अनामय (क्ली),  सह्य (क्ली),  आरोग्य (क्ली),  पटु (पुं),  उल्लाघ (पुं),  वार्त (पुं),  कल्य (पुं),  नीरुज् (पुं)

--source--
 
शीते तुषारः शिशिरः सुशीमः शीतलो जडः ।
हिमोऽथोष्णे तिग्मस्तीक्ष्णस्तीव्रश्चण्डः खरः पटुः ॥ १३८५ ॥
-wordlist-
 
शीत (पुं),  तुषार (पुं),  शिशिर (पुं),  सुशीम (पुं),  शीतल (पुं),  जड (पुं),  हिम (पुं),  शीत (त्रि),  तुषार (त्रि),  शिशिर (त्रि),  सुशीम (त्रि),  शीतल (त्रि),  जड (त्रि),  हिम (त्रि),  उष्ण (पुं),  तिग्म (पुं),  तीव्र (पुं),  तीक्ष्ण (पुं),  चण्ड (पुं),  खर (पुं),  पटु (पुं),  उष्ण (त्रि),  तिग्म (त्रि),  तीव्र (त्रि),  तीक्ष्ण (त्रि),  चण्ड (त्रि),  खर (त्रि),  पटु (त्रि)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

तिग्म
तिग्म,  तीक्ष्ण,  खर,  तीव्र,  चण्ड,  उष्ण,  पटु
तिग्मं तीक्ष्णं खरं तीव्रं चण्डमुष्णं पटु स्मृतम् ।
verse 1.1.1.39
page 0006

नाममाला

Sanskrit

कृतिन्,  नदीश्ण,  निष्णात,  कुशलिन्,  निपुण,  पटु,  क्षुण्ण,  प्रवीण,  प्रगल्भ,  कोविद,  विशारद
कृती नदीष्णो निष्णातः कुशली निपुणः पटुः ।
क्षुण्णः प्रवीणः प्रगल्भः कोविदश्च विशारदः ॥ १६४ ॥
verse 0.1.1.164
page 0079

Tamil

படு : திறமையுள்ள,  கூர்மையான,  அறிந்த.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पटु,  क्ली,
   (पाटयति । पट गतौ ण्यन्तः । “फलिपा-टीति ।” उणां । १ । १९ । इति उः पटादेशश्च ।)छत्रा । लवणम् । इति मेदिनी ॥
 पांशुलवणम् ।इति रत्नमाला ॥

 पटुः,  पुं,
   (पाटयतीति । पट् + णिच् + “फलि-पाटीति ।” उणां । १ । १९ । इति उः पटा-देशश्च ।) पटोलः । इत्यमरः । २ । ४ । १५५ ॥
पटोलपत्रम् । इति विश्वः ॥
 काण्डीरलता ।कारवेल्लः । चोरकः । इति राजनिर्घण्टः ॥

 पटुः,  त्रि,  (पाटयतीति । पट गतौ । ण्यन्तः ।“फलिपाटीति ।” उणां । १ । १९ । इति उः पटा-देशश्च ।) दक्षः । (यथा,  रघुः । ९ । ४६ ।“अनुभवन् नवदोलमृतूत्सवंपटुरपि प्रियकण्ठजिघृक्षया ।अनयदासनरज्जुपरिग्रहेभुजलतां जडतामबलाजनः ॥
”)नीरोगः । चतुरः । इति मेदिनी ॥
 (मधुरः ।यथा,  रघुः । ९ । ७३ ।“कुम्भपूरणभवः पटुरुच्चै-रुच्चचार निनदोऽम्भसि तस्याः ॥
”)तीक्ष्णः । स्फुटः । इति हेमचन्द्रः ॥
 निष्ठुरः ।इति जटाधरः ॥
 धूर्त्तः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पटु न०
  पट--उन् । १ छत्रायां २ लबणे च मेदि० ३ पांशुलबणेरत्नमा० । ४ पटोले पु०
  अमरः ५ पटोलपत्रे न०
  विश्वः ।६ काण्डीरलतायां ७ कारवेल्ले ८ चोरके पु०
  राजनि० ।९ दक्षे १० नीरोगे ११ चतुरे त्रि०
  मेदि० । १२ तीक्ष्णे १२ स्फुटेत्रि०  हेमच० १४ निष्ठुरे त्रि०
  जटा० । १५ धूर्त्ते त्रिका० ।गुणवचनत्वात् स्त्रियां ङीप् । ततः भावे अण् पादवन०  त्व पटुत्व तल् पटुता स्त्री दक्षतायाम् ।

Capeller

German

 पटु scharf,  stechend,  hell (Ton),  heftig,  stark
geschickt,  gewandt,  geeignet zu (Loc. o.
—°). n.
  adv.
 m.
  Mannsn. ,  Pl. Volksn. 

Burnouf

French

 पटु पटु a. [comp. पटीयस्] (पट्
 sfx. उ)
qui jaillit,  qui pénètre [en parlant du son,  de la chaleur,  etc.].
Au fig. vigoureux,  sain
 vif,  impétueux:
		 diligent,  actif,  adroit
capable
 babillard,  loquace,  outrageux
		 rusé,  trompeur
		 cruel, 
violent,  impitoyable. -- S. m.
  trichosanthes diœca
 sa feuille. -- S.
n.
  champignon. 
		 Sel.
पटुकल्प a. à peu pres capable.
पटुत्व n.
  (sfx. त्व) adresse,  capacité,  habileté.
पटुपर्णी f.
  esp. d'asclepias,  bot.

Stchoupak

French

 पटु-
 -उ- -(व्)ई- a. aigu,  pointu,  perçant (dit aussi d'un son) 
âcre,  fig. cruel 
 pénétrant,  habile 
 fort,  intense 
 fort en qqch. 
 capable
de (loc. ifc.) 
 -त्व- nt. -ता- f.
  acuité,  âcreté,  adresse,  etc. 
-तर- compar. plus aigu,  etc.
°घण्टा- f.
  cloche aiguë.
°जातीय- a. adroit.
पटुतर-गिर्- a. qui a une voix plus aiguë.
°वन-दाह- m.
  violent incendie d'une forêt.
°विवेक- a. qui a l'esprit pénétrant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.