| YouTube Channel

पटह (paTaha)

 
शब्दसागरः
English
पटह
mfn.
 (-हः-हा-हं) A kettle-drum.
m.
 (-हः)
1. A war-drum, or one
used in battle.
2. Injury, killing, slaughter.
4. Tumult.
E.
 पट
imitative sound, हा to quit or make,
aff.
 ड ।
Capeller Eng
English
पटह
m.
 (f. ई &
n.
 ) kettle-drum,
abstr.
 °ता
f.
Yates
English
पट-ह (हः-हा-हं) 1.
m.
f.
n.
 A kettle-
drum.
m.
 A war-drum
slaughter.
Spoken Sanskrit
English
पटह - paTaha -
m.
 - war-drum
पटह - paTaha -
m.
 - beginning
पटह - paTaha -
m.
 - hurting
पटह - paTaha -
m.
 - kettledrum
पटह - paTaha -
m.
 - tabor
पटह - paTaha -
m.
 - drum
पटह paTaha
m.
 tabor
झार्झर jhArjhara
m.
 tabor-player
झार्झरिक jhArjharika
m.
 tabor-player
तूर्यगण्ड tUryagaNDa
m.
 sort of tabor
तूर्यखण्ड tUryakhaNDa
m.
 sort of tabor
आनक Anaka
m.
 small drum or tabor
आङ्गिक AGgika
adj.
 a player on a tabor or drum
Wilson
English
पटह
mfn.
 (-हः-हा-हं) A kettle-drum.
m.
 (-हः)
1 A war-drum, or one used in battle.
2 Injury, killing, slaughter.
3 Tumult
E.
 पट imitative sound, हा to quit or make,
aff.
 ड.
Apte
English
पटहः [paṭahḥ], 1 A kettle-drum, a war-drum, drum, tabor
कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयाम्
Me.*
 36
पटुपटह- ध्वनिभिर्विनीतनिद्रः
R.*
 9.71.
Beginning, undertaking.
Injuring, killing.
Comp.
 -घोषकः a crier (who beats a drum and then makes the proclamation).-भ्रमणम् going about with a drum to call people together. -वेला the hour at which a drum is beaten every day.
Apte 1890
English
पटहः 1 A kettle-drum, a wardrum, drum, tabor
कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयां Me. 34
पट्पटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R. 9. 71.
2 Beginning, undertaking.
3 Injuring, killing.
Comp.
घोषकः a crier (who beats a drum and then makes the proclamation).
भ्रमणं going about with a drum to call people together.
Monier Williams Cologne
English
पटह
m.
 (rarely
n.
 or f(ई). ) a kettledrum, a war-drum, drum, tabor (acc. with √ दा, or
Caus.
 of √ दा or √ भ्रम्, to proclaim anything by the sound of a drum),
MBh.
Kāv.
&c.
पटह
m.
 beginning,
L.
hurting,
L.
Monier Williams 1872
English
पटह पटह, अस्, अम्, m. n. (but com-
monly m.
probably fr. पट + ह, rt. पन्), a
kettle-drum, drum, war-drum, tabor
(अस्), m. be-
ginning, undertaking
hurting, injuring, killing.
—पटह-घोषक, अस्, m. a crier who beats a
drum before making a proclamation.
—पटह-
ता, f. the noise or function of a drum.
—पटह-
ध्वनि, इस्, m. the sound of a drum
(इस्, इस्, इ),
sounding like a drum.
—पटह-भ्रमण, अम्, n.
going about with a drum to call people together.
Macdonell
English
पटह paṭa-ha,
m.
 (n. ) [striking or sounding 🞄on a membrane], drum, kettle-drum, tabor: 🞄-ṃ bhramaya, dā, or dāpaya, proclaim by 🞄beat of drum
-ghoṣaka,
m.
 one who proclaims 🞄publicly by beat of drum
-ghoṣaṇā,
f.
 public proclamation by beat of drum: 🞄-ṃ dā or bhramaya, proclaim by beat of 🞄drum
-tā,
f.
 condition or function of a drum
🞄-pra‿udghoṣaṇa,
n.
 , -bhramaṇa,
n.
 id..
Benfey
English
पटह पट-ह (vb. हन्),
m.
 (and
n.
 ).
A drum, a kettle-drum, Pañc. 261, 13.
--
Comp.
यशस्-,
m.
 a drum.
Apte Hindi
Hindi
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"धौंसा, नगाड़ा, ढोल, तबला"
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"आरम्भ, उपक्रम"
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"घायल करना, मारना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पटह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಮಟೆ
निष्पत्तिः - > ओहाक्(त्यागे) "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > पट इति शब्दं जहाति
प्रयोगाः - > "यियासतस्तस्यमहीध्ररन्ध्रभिदापटीयान् पटहप्रणादः"
उल्लेखाः - > माघ० ३-२४
पटह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ನಗಾರಿ/ಭೇರಿ
प्रयोगाः - > "अवलोकनाय सुरविद्विषां द्विषः पटहप्रणादविहितोपहूतयः"
उल्लेखाः - > माघ० १३-३०
पटह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ/ಉಪಕ್ರಮ
विस्तारः - > "पटहो वाद्य आरम्भे" हेम०
L R Vaidya
English
pawaha {% m. %} 1. A kettle-drum, a tabor, कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयाम् Megh.i.34, R.ix.71
2. noise or uproar of the battle
3. beginning, undertaking
4. injuring, killing.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rnga
१) आनक २) कवच ३) डिण्डीम ४) ढक्क ५) दुन्दुभि ६) पटह ७) मेरी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्याद्यशःपटहो ढक्का भेरी दुन्दुभिरानकः ॥ २९३ ॥
पटहोऽथ शारिका स्यात्कोणो वीणादिवादनम् ।
-wordlist-
यशःपटह (पुं), ढक्का (स्त्री), भेरी (स्त्री), दुन्दुभि (पुं), आनक (पुं), पटह (पुं), शारिका (स्त्री), कोण (पुं)
--source--
पटहाडम्बरौ तुल्यौ तुमुलं रणसंकुलम् ॥ ७९९ ॥
-wordlist-
पटह (पुंक्ली), आडम्बर (पुंक्ली), तुमुल (क्ली), रणसङ्कुल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आनक
आनक, पटह, डिण्डिम, पणव
आनकः पटहो ज्ञेयो डिण्डिमः पणवस्तथा ॥ ९७ ॥
verse 1.1.1.97
page 0012
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पटहः
Root: पटह
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ drum
⇒ tabor
⇒ hurting
⇒ war-drum
⇒ beginning
⇒ kettledrum
Shloka(s):
1|7|6|2 ► आनकः पटहोऽस्त्री स्यात्कोणो वीणादि वादनम्॥ (नाट्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|7|6|2 ⇢ आनकः (आनक) (पुं) ⇒ drum, energetic, double drum, small drum or tabor, large military drum beaten at one end, thunder-cloud or a cloud to which the thunder is ascribed
➠ 1|7|6|2 ⇢ पटहः (पटह) (पुं) ⇒ drum, tabor, hurting, war-drum, beginning, kettledrum
➠ 1|7|6|2 ⇢ पटहम् (पटह) (नपुं) ⇒ drum, tabor, hurting, war-drum, beginning, kettledrum
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मुरजादिवाद्यम्
उपाधि ➡ वाद्योपकरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पटहं,
क्ली,
पुं,
 (पटेन हन्यते इति । पट + हन्+ ड ।) पटत्शब्दं जहाति पटहः डः निपा-तनात् तलोपः । इति भरतः ॥
आनकवाद्यम् ।इत्यमरः । १ । ७ । ६ ॥
पटहः,
पुं,
 (पट इत्यष्फुटं शब्दं जहाति त्यज-तीति । पट + हा + ड ।) पाटयति गमयतियोधान् युद्धाय उत्साहवर्द्धकत्वात् पट गतौनाम्नीति अहः । इति भरतः ॥
युद्धे वाद्यमान-ढक्का । तत्पर्य्यायः । आडम्बरः २ । इत्यमरः ।२ । ८ । १०८ ॥
समारम्भः । हिंसनम् । इतिशब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पटह
पु०
 षु० अर्द्धर्चा० । पटेन हन्यते हन--ड, पट इत्येवंशब्दं जहाति वा हा--वा ड । १ डक्कायाद्ये अमरः२ समारम्भे
पु०
 पट--बा० अह । ३ हिंसने शब्दरत्ना०
Capeller
German
पटह
m.
 (f. ई u.
n.
 ) Trommel, Pauke.
Burnouf
French
पटह पटह
m.
 tambour de guerre
par ext. combat,
massacre. -- M.
n.
 et पटहा
f.
 timbale.
Stchoupak
French
पटह-
m.
 tambour
-अं दा- दापय्भ्रम्- annoncer au son du
tambour
-ता-
f.
 bruit de tambour, état de tambour.
°घोषक-
m.
 crieur public (au son du tambour).
°घोषणा-
f.
 proclamation faite au son du tambour
-आं दा-,
etc. annoncer au son du tambour
°प्रोद्घोषण- °भ्रमण- nt. id.
°ध्वनि-
m.
 son d'un tambour
°शब्द- id.
पटहानन्तर- a. accompagné par le son du tambour (discours).