| YouTube Channel

पटः (paTaH)

 
Apte
English
पटः [paṭḥ] टम् [ṭam], टम् [पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः]
A garment, raiment, cloth, a piece of cloth
अयं पटः सूत्रदरिद्रतां गतो ह्ययं पटश्छिद्रशतैरलंकृतः
&c.
Mk.*
 2.9
मेघाः स्रवन्ति बलदेवपटप्रकाशाः 5.45.
Fine cloth.
A veil, screen.
A tablet, plate or piece of cloth for writing or painting upon. -टः Anything well made or polished. -टम् A thatch, roof.
Comp.
 -अञ्चलः the hem of a garment.
उटजम् a tent.
a mushroom
L.
 D. B. -उत्तरीयम् an upper garment. -कर्मन्
n.
 weaving, business of the loom.
कारः a weaver.
a painter. -कुटी
f.
 , -छिदा a shred of cloth
पटच्छिदाकालिकपुष्पजाः स्रजः
N.*
 15.14
-मण्डपः, -वापः, वेश्मन्
n.
 a tent
प्रभोर्निवासाः पटवेश्मभिर्बभुः
Śi.*
 12.63. Hch. Uttarabhāga
उल्लोचैः काण्डपटकैः अनेकैः पट मण्डपैः Śiva B.22.61
नवैरुत्तम्भितस्तम्भैर्मण्डितं पटमण्डपैः Śiva B.17.68. -गत
a.
 painted. -भासः the interstices in a lattice-window
पटभाससूक्ष्मच्छिद्रालक्षिता
Dk.*
 2.
वासः a tent.
a petticoat.
perfumed powder
Ratn.*
 1
परागैः पुष्पाणां प्रकटपटवासव्यतिकरः Nāg.3.7.
a cover (पिधान)
निजरजः पटवासमिवाकिरत्
Śi.*
 6.37. -वाद्यम् a kind of cymbal. -वासकः perfumed powder.
Apte 1890
English
पटः
टं [पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः] 1 A garment, raiment, cloth, a piece of cloth
अयं पटः सूत्रदरिद्रतां गतो ह्ययं पटश्छिद्रशतैरलंकृतः &c. Mk. 2. 9
मेघाः स्रवंति बलदेवपटप्रकाशाः 5. 45.
2 Fine cloth.
3 A veil, screen.
4 A tablet, plate or piece of cloth for writing or painting upon.
टः Any thing well made or polished.
टं A thatch, roof.
Comp.
उटजं a tent.
कर्मन् n. weaving, business of the loom.
कारः {1} a weaver. {2} a painter.
कुटी f.
मंडपः,
वापः,
वेश्मन् n. a tent
Śi. 12. 63.
वासः {1} a tent. {2} a petticoat. {3} perfumed powder
Ratn. 1.
वासकः perfumed powder.
Apte Hindi
Hindi
पटः
पुं*
 - पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः
"वस्त्र, पहनावा, कपड़ा, चिथड़ा"
पटः
पुं*
 - पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः
महीन कपड़ा
पटः
पुं*
 - पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः
"घूंघट, परदा"
पटः
पुं*
 - पट् वेष्टने करणे घञर्थे कः
कपड़े का टुकड़ा जिस पर चित्र बनाये जायँ
पटः
पुं*
 - पट्+क
"कपड़ा, वस्त्र"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पटः
noun
वस्त्रस्य तावद् भागः येन कञ्चित् वेषं निर्मातुं शक्यते।
"शीला चोलं निर्मातुं विपण्याः पटं क्रीतवती।"
Synonyms:
 ढक्का, पटः, यशःपटहः
noun
महत् चर्मवाद्यम्।
"इस्लामधर्मिणां उत्सवे ढक्कां वादयन्ति। / नृत्तावसाने नटराजराजो ननाद ढक्कां नवपञ्चवारम्।"
Tamil
Tamil
பட: : படம் = துணி, திரைச் சீலை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पटः,
पुं,
क्ली,
 (पटयत्यनेन । पट वेष्टने घञर्थे कः ।)शोभनवस्त्रम् । तत्पर्य्यायः । सुचेलकः २ ।इत्यमरः । २ । ६ । ११६ ॥
(यथा, पञ्चदशी । ६ । २ ।“यथा धौतो घट्टितश्च लाञ्छितो रञ्जितः पटः ।चिदन्तर्यामिसूत्राणि विराट् चात्मा तथर्य्यते ॥
”)चित्रपटः । इति मेदिनी ॥
तस्य लक्षणं यथा, --“पटस्य लक्षणं वक्ष्ये यथा सिध्यन्ति साधकाः ।ग्रन्थिकेशविहीने तु अजीर्णे समतन्तुके ॥
अस्फाटिते अच्छिद्रे तु स्थलेनैव समालिखेत् ।योगिनी रूपिणी कार्य्या जयाद्यैः परिवारिता ॥
वृद्धेन च भवेद्बृद्धो व्याधिते व्याधितो भवेत् ।कुरूपेण कुरूपस्तु मूर्खेण तु न पूज्यते ॥
लेखकस्य तु यद्रूपं चित्रे भवति तादृशम् ॥
”इति देवीपुराणम् ॥
पटः,
पुं,
 पियालवृक्षः । इति मेदिनी ॥
पुरस्कृतः ।इति विश्वः ॥