| YouTube Channel

पञ्चवल्कल (paJcavalkala)

 
शब्दसागरः
English
पञ्चवल्कल
n.
 (-लं) A collection of the bark of five trees, the Indian
and the holy fig, the opposite-leaved fig, the wavy-leaved fig,
and a sort of reed
other trees are sometimes taken.
E.
 पञ्च five,
and वल्कल a bark.
Yates
English
पञ्च-वल्कल (लं) 1.
n.
 A collection
of the bark of five trees.
Wilson
English
पञ्चवल्कल
n.
 (-लं) A collection of the bark of five trees, the
Indian and the holy fig, the opposite-leaved fig, the wavy-leaved fig, and a
sort of reed
other trees are sometimes taken.
E.
 पञ्च five, and वल्कल a bark.
Monier Williams Cologne
English
पञ्च—वल्कल
n.
 a collection of the bark of 5 kinds of trees (viz. the Indian, glomerous, holy, and waved-leaf fig-tree, and Calamus Rotang i.e. Nyag-rodha, Udumbara, Aśvattha, Plakṣa, and Vetasa
but other trees are sometimes substituted),
Rasar.
Apte Hindi
Hindi
पञ्चवल्कलम्
नपुं*
 पञ्चन्-वल्कलम् -
"पाँच प्रकार के वृक्षों (अर्थात् बड़, गूलर, पीपल, प्लक्ष और वेतस ) की छाल "
L R Vaidya
English
paMcan-valkala {% n. %} a collection of the bark of five kinds of trees (viz., न्यग्रोध, उदुंबर, अश्वत्थ, प्लक्ष and वेतस).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पञ्चवल्कलं,
क्ली,
 (पञ्चानां वल्कलानां समा-हारः ।) वल्कलपञ्चकम् । यथा, --“न्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलैः ।सर्व्वैरेकत्र संयुक्तैः पञ्चवल्कलमुच्यते ॥
”अपि च ।“न्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थप्लक्षपिप्पलपीतनाः ।क्षीरिवृक्षाश्च पञ्चैषां वल्कलं पञ्चवल्कलम् ॥
”इति शब्दचन्द्रिका ॥
अस्य गुणाः ।“पञ्चैते क्षीरिणो वृक्षास्तेषां त्वक् पञ्चलक्षणम् ।त्वक्पञ्चकं हिमं ग्राहि व्रणशोथविसर्पजित् ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पञ्चवल्कल
न०
 ५ त० । “न्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्-कलैः । सर्वैरेकत्रसंयुक्तैः पञ्चवल्कलमुच्यते” शब्दच०१ उक्ते “न्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थप्लक्षपिप्पलशाल्मली । क्षी-रिवृक्षाश्च पञ्चैषां वलकलं पञ्चवल्कलम्” इत्युपक्रमे“पञ्चैते क्षीरिणो वृक्षास्तेषां त्वक्पञ्चकं मतम् ।त्वक्पञ्चकं हिमं ग्राहि ब्रणशोथविसर्पजित्” राजनि०२ उक्ते च वृक्षपञ्चकवल्कले ।