पञ्चवर्ग (paJcavarga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पञ्चवर्ग m.
  (-र्गः) A class of five persons or things.
 E.
  पञ्च,  and वर्ग
a class.

Capeller Eng

English

 पञ्चवर्ग m.
  a group of five.

Yates

English

 पञ्च-वर्ग (र्गः) 1.
m.
  A class of five.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 adj.
  	-	  proceeding in 5 lines or at 5 times
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 adj.
  	-	  5 constituent elements of the body
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 m.
  	-	  5 devotional acts
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 m.
  	-	  5 organs of sense
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 m.
  	-	  class or group or series of 5
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 m.
  	-	  square of five
पञ्चवर्ग 	-	 paJcavarga 	-	 m.
  	-	  5 classes of spies

 
   पञ्च-वर्ग  paJca-varga m.
   square of five

Wilson

English

 पञ्चवर्ग
m.
  (-र्गः) A class of five persons or things.
E.
  पञ्च,  and वर्ग a class.

Monier Williams Cologne

English

 पञ्च—वर्ग m.
  a class or group or series of 5 e.g. the 5 constituent elements of the body (cf.   1. धातु),  R.
  ii,  118,  27

 the 5 classes of spies (viz. a pilgrim or rogue,  an ascetic who has violated his vows,  a distressed agriculturist,  a decayed merchant,  a fictitious devotee),  Kull.
  vii,  154

 the 5 organs of sense,  the 5 devotional acts &c.
   (also f(ई). )

 also the square of five,  VarBṛS.
 

 पञ्च—वर्ग mfn.
   proceeding in 5 lines or at,  times,  KātyŚr.
  

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पञ्चवर्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜನ ಚಾರಪಂಚಕ/ಸ್ವ-ಪರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜನು ನಿಯಮಿಸುವ ಐದು ಮಂದಿ ಗೂಢಚಾರರು.
विस्तारः - > १)कापाटिकः २) उदास्थितः ३) गृहपतिः ४)वैदेहिकः ५) तापसः ವಿವರಗಳಿಗೆ "उदास्थित" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pañcavarga (= Pali °vagga,  Vin. 〔i.319.30〕),  consisting of a group of five
 a quorum of five (monks),  sufficient to perform ordination ‘in border countries’ in Pali,  Vin. 〔i.197.31〕,  cf. 〔i.319.31〕: pañca-vargena (so,  n!) gaṇena upasaṃpadā (q.v.) Mv 〔i.2.16〕
 a quorum for performing pravāraṇā,  MSV 〔ii.203.15—16〕,  cf. 〔204.18 ff.〕

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. पञ्चवर्ग 1. d) das Quadrat von fünf.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पञ्चवर्ग पु०
  पञ्च वर्गा प्रहारा यत्र । १ पञ्चप्रहरणान्वितेयागभेदे “सर्वे पञ्चवर्गाः पशुकामस्य” कात्या० श्रौ० ९ ।४ । १८ “पशुकामस्य यजमानस्य सर्वे त्रयोऽप्यभिषवाःपञ्चवर्गाः पञ्चप्रहाराः भवन्ति” कर्कः । पञ्चानां चाराणांवर्गः । २ चारपञ्चके पु०
  “कृत्स्नं चाष्टबिधं कर्म पञ्चवर्गञ्चतत्त्वतः । अनुरागापरागौ च प्रचारं मण्डलस्य च”मनुटीकायां कुल्लू० उक्तं यथा “कापटिकोदास्थितगृहपतिवैदेहिकतापसव्यञ्जनात्मकं पञ्चविधं चारवर्गंपञ्चवर्गशब्दवाच्यं तत्त्वतश्चिन्तयेत् । तत्र परमर्म्मज्ञःप्रगल्भश्छात्रः कपटव्यवहारित्वात् कापटिकस्तं वृत्त्य-र्थिनमर्थमानाभ्यामुषगृह्य रहसि राजा ब्रूयात् यस्यदुर्वृच पश्यसि तत्तदानीमेव मयि वक्तव्यमिति । प्रव्रज्या-रूढपतितौदास्थितः तं लोकेषु विदितदोषं प्रज्ञाशौचयुक्तं वृत्त्यर्थिनं ज्ञात्वा रहसि राजा पूर्ववत् ब्रूयात् ।बहुत्पत्तिकमठे स्थापयेत् प्रचरशस्योपत्तिकं भूम्यन्तरञ्चतद्वृत्त्यर्यमुपलल्पयेत् स चान्येषामपि प्रव्रजितानां राज-चारकर्मकारिणां ग्रासाच्छादनादिकं दद्यात् । कर्षकःक्षीणवृत्तिः प्रज्ञाशौचयुक्तो गृहपतिव्यञ्जनस्तमपिपूर्ववदुक्त्वा स्वभूमौ कृषिकर्म कारयेत् । बाणिजकःक्षीणवृत्तिः वैदेहिकव्यञ्जनस्तं पूर्ववटुक्त्वा घनमानाभ्यामात्मीकृत्य बाणिज्यं कारयेत् । मुण्डो जटिलो वावृत्तिकामस्तापसव्यञ्जनः सोऽपि क्वचिदाश्रमे यसन्बहुमुण्डजटिलान्तरकपटशिष्यगण वृतो गुप्तराजोपक-ल्पितवृत्तिः तपस्यां कूर्य्यात् मासद्विमासान्तरितं प्रकाशंवदरादिमुष्टिमश्नीयात् रहसि च राजोपकल्पितं यथे-ष्टमाहारं कल्पयेत् शिष्याश्चास्यातीतानागतज्ञानादिकंख्याषयेयुः तेन बहुलोकवेष्टनमासाद्य सर्वेषां विश्वस-नीयत्वात् सर्वे कार्यमकार्यं च पृच्छन्ति अन्यस्य च कुक्रि-यादिकं कथयन्त्येवंरूपं पञ्चवर्गं यथावच्चिन्तयेत् । एवंप्रकल्प्य तेनैव पञ्चवर्गद्वारेण प्रतिराजस्यात्मीयानाञ्चामा-त्यादीनाम् अनुरागविरागौ ज्ञात्वा तदनुरूपं चिन्त-येत्” कुल्लू० । पञ्चानां वर्गाणां समाहारः ङीष् । नील०ता० उक्ते ३ क्षेत्रहोरादिपञ्चके स्त्री पञ्चवर्गीवलानयनेच रीतिः नील० ता० दृश्या यथा“सूर्य्यादितुङ्गर्क्षमजोक्षनक्रकन्धाकुलीरान्त्यतुलानि वैस्युः । दिग्भिर्गुणैरष्टयमैः शरैकैर्भूतैर्भसङ्ख्यैर्नस्यसग्मि-तैश्च” । अथोच्चबलनवांशानाह “तत्सप्तमं नीचमनेनहीनोग्रहोऽधिकश्चेद्रसभाद्विशोध्यः चक्रात् तदं-शाङ्कलवो बलम् स्यात् क्रियैणतौलीन्दुभतो नवांशाः” अथहद्देशानाह “मेषेऽङ्गतर्काष्टशरेषुभागा जीवास्फुजिज्-ज्ञारशनैश्चराणाम् । वृषेऽष्टषण्णागशरानलांशाः शुक्र-ज्ञजीवार्किकुजेषु हद्दाः । युग्मे षडङ्गेषुनगाङ्गभागाःसौम्यास्फुजिज्जीवकुजार्किहद्दाः । कर्केऽद्रितर्काङ्गनगा-ब्बिभागाः कुजास्कुजिज्ज्ञेज्यशनैश्चराणाम् । सिंहेऽङ्क-भूताद्रिरसाङ्गभागाः देबेज्यशुक्रार्किबुधारहद्दाः । स्त्रियांनगाशान्धिनगाक्षिभागाः सौम्योशनोजीवकुजार्किना-थाः । तुले रसाष्टाद्रिनगद्विमागाः कोणज्ञजीवास्कु-जिदारनाथाः । कीटे नगाब्ध्यष्टशराङ्गभागाः भौम्या-स्फुजिज्ज्ञेज्यशनैश्चराणाम् । चापे रवीष्वम्बुधिपञ्चवेदाजीवास्फुजिज्ज्ञारशनैश्चराणाम् । मृगे नशाद्यूष्टयुगश्रु-तीनां सौम्येज्यशुक्रार्किकुजेशहद्दाः । कुम्भे नगाङ्गाद्रि-शरेषुभागा शुक्रज्ञजीवारशनैश्चराणाम् । मीनेऽर्कवेदा-नलनन्दपक्षाः सितेज्यसौम्यारशनैश्चराणाम् । त्रिंशत्स्वभेविंशर्तिरुच्चभे स्वेहद्देऽक्षचन्द्रादशकं दृकाणे । मुशल्लहे(नवांशे)पञ्च लवाः प्रदिष्टाविंशोपकावैदलवैः प्रकल्प्याः ।स्वस्वाधिकारोक्तबलं सुहृद्भे पादोनमर्द्धंसमभेऽऽरिभेऽङ्घ्रिःएवं समानीय बलं तदैक्ये वेदोद्धृते हीनबलः शरोनः” ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.