| YouTube Channel

पञ्चरत्न (paJcaratna)

 
शब्दसागरः
English
पञ्चरत्न
n.
 (-त्नं) A collection of five precious objects
viz:--Gold, a
diamond, a pearl, a ruby, an amethyst.
E.
 पञ्च and रत्न a gem. For
particulars see Vāchaspatya.
Yates
English
पञ्च-रत्न (त्नं) 1.
n.
 Five precious gems or
things, as gold, diamond, pearl,
ruby and amethyst.
Spoken Sanskrit
English
पञ्चरत्न - paJcaratna -
n.
 - 5 gems or most admired episodes of the
पञ्चरत्न - paJcaratna -
n.
 - collection of 5 jewels or precious things
पञ्चरत्न - paJcaratna -
n.
 - 5 gems or most admired episodes of the
Wilson
English
पञ्चरत्न
n.
 (-त्नं) A collection of five precious objects
or gold,
a diamond, a pearl, a ruby, an amethyst.
E.
 पञ्च, and रत्न a gem.
Monier Williams Cologne
English
पञ्च—रत्न
n.
 a collection of 5 jewels or precious things (viz. gold, diamond, sapphire, ruby, and pearl,
Hcat.
or gold, silver, coral, pearl, and Rāga-paṭṭa,
L.
 )
N.
 of sev. works.
pl.
 the 5 gems or most admired episodes of the
MBh.
MW.
Apte Hindi
Hindi
पञ्चरत्नम्
नपुं*
 पञ्चन्-रत्नम् -
पाँच रत्नों का संग्रह
L R Vaidya
English
paMcan-ratna {% n. %} a collection of live gems. (They are variously enumerated- (1) नीलकं वज्रकं चेति पद्मरागश्च मौक्तिकम् । प्रवालं चेति विज्ञेयं पंचरत्नं मनीषिभिः
(2) सुवर्णं रजतं मुक्ता राजावर्तं प्रवालकम् । रत्नपंचकमाख्यातम्
(3) कनकं हरिकं नीलं पद्मरागश्च मौक्तिकम् । पंचरत्नमिदं प्रोक्तम्.)
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
पञ्चरत्न miscellaneous verses. Cambr. 10. Pañcaratna
up to Navaratna. Tüb. 17. Printed in Häberlin p. 1--7.
पञ्चरत्न stotra. Taylor 1, 275. Oppert 76. 4592. II, 3455.
9726.
--by Śaṅkarācārya. B. 4, 64. Lahore 1882, 7. Rice
152. Compare Anubhavapañcaratna. See Pañcara-
tnamālikā.
C. Prabhā by Kiśoradāsa. Lahore 1882, 7.
C. by Nārāyaṇendrasvāmin. Rice 152.
पञ्चरत्न miscellaneous verses. Stein 70.
पञ्चरत्न stotra. Gov. Or. Libr. Madras 46. Peters. 4, 22 (?).
पञ्चरत्न of the Mahābhārata, viz. Bhagavadgīta, Viṣṇu-
sahasranāman, Bhīṣmastavarāja, Anusmṛti and Ga-
jendramokṣaṇa. These are given separately. Ash-
burner 12.
Indian Epigraphical Glossary
English
pañca-ratna (EI 19), a group of five stanzas.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पञ्चरत्नं,
क्ली,
 पञ्चानां रत्नानां समाहारः । (यद्बापञ्चविधं पञ्चगुणितं वा रत्नम् ।) तद्यथा, कनकम् १ हीरकम् २ नीलमणिः ३ पद्मरागः ४मुक्ता ५ । यथा, --“कनकं हीरकं नीलं पद्मरागञ्च मौक्तिकम् ।पञ्चरत्नमिदं प्रोक्तमृषिभिः पूर्व्वदर्शिभिः ॥
रत्नानाञ्चाप्यभावे तु स्वर्णं कर्षार्द्धमेव वा ।सुवर्णस्याप्यभावे तु आज्यं ज्ञेयं विचक्षणैः ॥
”इति हेमाद्रिः ॥
कनकरजतप्रवालमौक्तिकराजपट्टात्मकमितिगौडाः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पञ्चरत्न
न०
 पञ्चगुणितं रत्नम् । पञ्चविधे १ रत्नभेदे तच्चनानाविधम् “नीलकं वज्रभं चेति पद्मरागश्च मौक्ति-कम् । प्रबालं चेति विज्ञेयं पञ्चरत्नं मनीषिभिः” विधा-नपा० “सूवर्णं रजतं मुक्ता राजावर्त्तं प्रवांलकम् ।रत्नपञ्चकमाख्यातम्” हेमा० ब्र० “कनकं हीरकं नीलंपद्मरागश्च मौक्तिकम् । पञ्चरत्नमिदं प्रोक्तमृषिभिःपूर्वदर्शिभिः । अभावे सर्वरत्नानां हेम सर्वत्र योजयेत्”हेमा० दा० । पञ्च रत्नानीव उपदेशकत्वात् यत्र । २ नीतिगर्भकवितापञ्चके “नागः पोतस्तथा वैद्यं क्षान्तिः शक्योयथाक्रमम् । पञ्चरत्नमिदं प्रोक्तं विदुषापि सुदुर्लभम्”काव्यसं० । नाग इत्यादिना एकैकपद्यस्य आद्यपदेन सूचितकवितापञ्चकं च ग्राह्यम् । तानि च पद्यानि प्रागेवकाव्यसंग्रहे दृश्यानि । ३ पञ्चचूडदेवगृहभेदे
न०
 ।