| YouTube Channel

पञ्चमुखः (paJcamukhaH)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सिंहः, केसरी, केशरी, हपिः, मृगेन्द्रः, मृगराजः, मृगराट्, मृगपतिः, पशुराजः, पशुपतिः, शार्दूलः, वनराजः, मृगरिपुः, मृगारिः, गजारिः, कुञ्जरारातिः, द्विरदान्तकः, हस्तिकक्ष्यः, भीमनादः, भीमविक्रान्तः, भारिः, हर्य्यक्षः, पञ्चास्यः, पञ्चाननः, पञ्चमुखः, पञ्चवक्त्रः, पञ्चशिखः, व्यालः, सटाङ्कः, जटिलः, अरण्यराज्, अरण्यराट्, इभमाचलः, इभारिः, करिदारकः, करिमाचलः, कलङ्कषः, पलङ्कषः, केशी, क्रव्यादः, गजारिः, नखायुधः, नखरायुधः, नदनुः, पारिन्द्रः, पारीन्द्रः, बहुबलः, भारिः, भीमविक्रान्तः, महानादः, महावीरः, मृगद्विष्, मृगद्विट्, मृगप्रभुः, रक्तजिह्वः, वनहरिः, विसङ्कटः, विक्रमी, विक्रान्तः, शृङ्गोष्णीषः, शैलाटः, शैलेयः, सकृत्प्रजः, हरित्, हरितः, हेमाङ्गः
noun
सिंहजातीयः नरः वन्यपशुः।
"सिंहस्य ग्रीवा सटया आवृता अस्ति।"
Synonyms:
पञ्चमुखः
noun
रुद्राक्षविशेषः।
"पञ्चमुखे पञ्च रेखाः भवन्ति।"
Synonyms:
सिंहः, मृगेन्द्रः, पञ्चास्यः, हर्यक्षः, केशरी, हरिः, पारीन्द्रः, श्वेतपिङ्गलः, कण्ठीरवः, पञ्चशिखः, शैलाटः, भीमविक्रमः, सटाङ्कः, मृगराट्, मृगराजः, मरुत्ज्लवः, केशी, लम्नौकाः, करिदारकः, महावीरः, श्वेतपिङ्गः, गजमोचनः, मृगारिः, इभारिः, नखरायुधः, महानादः, मृगपतिः, पञ्चमुखः, नखी, मानी, क्रव्यादः, मृगाधिपः, शूरः, विक्रान्तः, द्विरदान्तकः, बहुबलः, दीप्तः, बली, विक्रमी, दीप्तपिङ्गलः
noun
वन्यपशुः- मार्जारजातीयः हिंस्रः तथा बलवान् पशुः।
"अस्मिन् काव्ये कविना शिवरायस्य तुलना सिंहैः कृता।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पञ्चमुखः,
पुं,
(पञ्चं विस्तृतं मुखं यस्य सः ।) सिंहः ।इति राजनिर्घण्टः
(पञ्च मुखानि यस्य सः ।)शिवः इति हेमचन्द्रः
तस्य नामवर्णादियथा, देवीपुराणे ।“शिवस्तत्र स्थितः साक्षात् सर्व्वपापहरः शुभः ।स तु पञ्चमुखः ख्यातो लोके सर्व्वार्थसाधकः ।पञ्चब्रह्मात्मको यस्मात्तेन पञ्चमुखः स्मृतः
पश्चिमे तु मुखे सद्यो वामदेवस्तथोत्तरे ।पूर्व्वे तत्पुरुषं विद्यादघोरञ्चापि दक्षिणे
ईशानः पञ्चमो मध्ये सर्व्वेषामुपरि स्थितः ।एते पञ्च मुखा वत्स ! पापघ्ना ग्रहनाशनाः
सद्योजातं भवेच्छुक्लं वामदेवन्तु पीतकम् ।रक्तस्तत्पुरुषो ज्ञेयोऽघोरः कृष्णः एव
ईशानः पश्चिमस्तेषां सर्व्ववर्णसमन्वितः ।कामदः कामरूपी स्यात् ज्ञानाधारः शिवात्मकः
(रुद्राक्षविशेषः अस्य धारणतः शुभं भवति
पञ्च मुखानि यस्य इति विग्रहे वाच्यलिङ्गत्वम् ।यथा, रामायणे ४१ २३ ।“तस्य पञ्चायसांस्तीक्ष्णान् शितान् पञ्चमुखान् ततः ।शिरस्युत्पलपत्राभान् दुर्धर्षः संन्यवेशयत्
”)