| YouTube Channel

पञ्चपल्लव (paJcapallava)

 
शब्दसागरः
English
पञ्चपल्लव
n.
 (-वं) The aggregate of five sprouts
six. of the spondias,
rose-apple, Bel or marmelos, citron, and wood apple.
E.
 पञ्च five,
and पल्लव a new shoot.
Yates
English
पञ्च-पल्लव (वं) 1.
n.
 The sum of five
sprouts
the sprouts of the
spondias, rose-apple, marmelos,
citron, and wood apple combined.
Wilson
English
पञ्चपल्लव
n.
 (-वं) The aggregate of five sprouts
viz. of the
spondias, rose-apple, Bel or marmelos, citron, and wood-apple.
E.
 पञ्च five, and पल्लव a new shoot.
Monier Williams Cologne
English
पञ्च—पल्लव
n.
 the aggregate of 5 sprigs or shoots of the Āmra, Jambū, Kapittha, Bīja-pūraka, and Bilva (according to others, of the Āmra, Aśvattha, Vaṭa, Parkaṭī, and Yajñodumbara
or of the Panasa, Āmra, Aśvattha, Vaṭa, and Bakula,
L.
or of the spondias, rose-apple, Bel or marmelos, citron, and wood-apple,
W.
 )
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पञ्चपल्लवं,
क्ली,
 (पञ्चानां पल्लवानां समाहारः ।)आम्रादिपत्रपञ्चकम् । यथा, --“आम्रजम्वूकपित्थानां बीजपूरकविल्वयोः ।गन्धकर्म्मणि सर्व्वत्र पत्राणि पञ्चपल्लवम् ॥
”इति शब्दचन्द्रिका ॥
वैदिककर्म्मणि घटोपरिदेयपञ्चपल्लवं यथा, --आम्राश्वत्थवटपर्कटीयज्ञोडुम्बराणि । तान्त्रिक-ःकर्म्मणि पञ्चपल्लवं यथा, --“पनसाम्रं तथाश्वत्थं वटं वकुलमेव च ।पञ्चपल्लवमुक्तञ्च मुनिभिस्तन्त्रवेदिभिः ॥
”इति तन्त्रसारः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पञ्चपल्लव
न०
 पञ्चानां पल्लवानां समाहारः पात्रा० । वृक्षविशेषपञ्चकपल्लवे तच्च गन्धकर्भणि “आम्रजम्बूकपित्थानांवीजपूरकविल्वयोः । गन्धकर्मणि सर्वत्र पत्राणि पञ्च-पल्लवम्” शब्दचन्द्रिकोक्तम् । वैदिककर्मणि स्थाप्यघटेदेयन्तु “अश्वत्थाडुम्बरप्लक्षचूतन्यग्रोधपल्लवाः । पञ्चपल्लव-मित्युक्तं सर्वकर्मणि शोभनम्” ब्रह्मपु० उक्तं ग्राह्यम् ।तान्त्रिककर्मणि तु “पनसाम्रं तथाश्वत्थं वटं बकुलमेवच । पञ्चपल्लवमुक्तं च मुनिभिस्तन्त्रबेदिभिः” । तेषांफलविशेषस्तत्र दृश्यः । कर्म० । पञ्चभङ्गादयोऽप्यत्र ब० व० ।