पञ्चतीर्थी (paJcatIrthI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पञ्चतीर्थी f.
  (-र्थी)
	 1. Any five principal places of pilgrimage,  especially
Visrānti,  Saukara,  Naimisha,  Prayāga and Pushkara.
	 2. Bathing
on the day of the equinox.
 E.
  पञ्च,  and तीर्थ a shrine,  affix ङीप् ।

Yates

English

 पञ्च-तीर्थी (र्थी) 3.
f.
  Any five princi-
pal places of pilgrimage
 bath-
ing on the day of the equinox.

Wilson

English

 पञ्चतीर्थी
f.
  (-र्थी)
1 Any five principal places of pilgrimage,  especially Viśrānti,  Saukara, 
Naimiṣa,  Prayāga,  and Puṣkara.
2 Bathing on the day of the equinox.
E.
  पञ्च,  and तीर्थ a shrine.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 पञ्च—तीर्थी f.
  any five principal places of pilgrimage (esp.   Viśrānti Saukara,  Naimiṣa,  Prayāga,  and Puṣkara),  VarP.
  

 N.
  of a sacred bathing-place,  Kathās.
 

 bathing on the day of the equinox (?),  W.
 

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पञ्चतीर्थी,  स्त्री,
   (पञ्चानां तीर्थानां समहारः ।ङीप् ।) तीर्थपञ्चकम् । यथा । “विषुवद्दिवसेप्राप्ते पञ्चतीर्थीविधानतः ।” इति तिथितत्त्वम् ।पञ्चतीर्थान्याह । (तानि च भिन्नदेशे भिन्न-रूपाणि,  तत्र काशीस्थानि । यथा,  काशीखण्डे ।१०० । ३९ -- ४० ।“ज्ञानवापीमुपस्पृश्य नन्दिकेशं ततोऽर्चयेत् ।तारकेशं ततोऽभ्यर्च्य महाकालेश्वरं ततः ॥
ततः पुनर्दण्डपाणिमित्येषा पञ्चतीर्थिका ॥
”)पुरुषोत्तमस्थानि यथा,  --“मार्कण्डेये वटे कृष्णे रौहिणेये महोदधौ ।इन्द्रद्युम्नसरः स्नात्वा पुनर्जन्म न विद्यते ॥
”इति तीर्थतत्त्वम् ॥
 * ॥
 अपि च । नाना-स्थानस्थानि यथा,  --“पृथिव्यां यानि तीर्थानि सर्व्वाण्येवाभिषेचनात् ।तत्पञ्चतीर्थस्नानेन समं नास्त्यत्र संशयः ॥
एकादश्याञ्च विश्रान्तौ द्वादश्यां शौकरे तथा ।त्रयोदश्यां नैमिषे च प्रयागे च चतुर्द्दशी ॥
कार्त्तिक्यां पुष्करे चैव कार्त्तिकस्य सितासिते ।कालेष्वेषु नरः स्नात्वा सर्व्वं पापं व्यपोहति ॥
”इति वराहपुराणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पञ्चतीर्थी स्त्री पञ्चानां तीर्थानां समाहारः ङीप् । तीर्थ-पञ्चके सा च तीर्थभेदे भिन्नभिन्नरूपा तत्र काशीस्था यथा“ज्ञानवापीमुपस्पृश्य नन्दिकेशं ततोऽर्चयेत् । तारकेशंततोऽभ्यर्च्य महाकालेश्वरं ततः । ततः पुनर्दण्डपाणि-रित्येषा पञ्चतीर्थिका” काशीख० १०० अ० । पुरुषोत्तमस्थायथा “मार्कण्डयवटे कृष्णे रौहिणेये महोदधौ ।इन्द्रद्युम्नसरः स्नात्वा पुनर्जन्म न विद्यते” गयास्थायथा उत्तरमानसदक्षिणश्चमानसकनखलधर्मवनफल्गु-तीर्थात्मिका । तत्र वायुपु०  उदिच्यां प्रसिद्धमित्युक्तम्वह्निपु०  “उदिच्यां मूञ्जपृष्ठस्य देवर्षिगणसेवितम् ।नाम्ला धर्मवनं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्” इत्युक्तंतेन धर्मवनस्यैव तत्र ग्राह्यता तेनैव पञ्चसंख्यायाःपूरणात् । नानास्थानस्थिता वराहपु०  उक्ता यथा“पृथिव्यां यानि तीर्थानि सर्वाण्येवाभिषेचनात् ।तत् पञ्चतीर्थीस्नानेन समं नास्त्यत्र संशयः । एका-दश्यां च विश्रान्तौ १ द्वादश्यां शौकरे २ तथा । त्रयो-दग्यां नैमिषे ३ च प्रयागे ४ च चतुर्दशी । कार्त्तिक्यां पुष्करे ५चैव कार्त्तिकस्य सितासिते । कालेष्वेषु नरः स्नात्वासर्वं पापं व्यपोहति” ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.