| YouTube Channel

पञ्चकर्मन् (paJcakarman)

 
शब्दसागरः
English
पञ्चकर्म्मन्
n.
 (-र्म्म) Five actions of the body, viz. vomiting, evacuation by
bleeding or by stool, diseased excretion of fæces or purging, and
blowing the nose.
E.
 पञ्च five, कर्म्मन् an act.
Yates
English
पञ्च-कर्म्मन् (र्म्म) 5.
n.
 Five actions of
the body, vomiting, evacuation
by bleeding, or stool
excretion
or perspiring, blowing the nose.
Wilson
English
पञ्चकर्म्मन्
n.
 (-र्म्म) Five actions of the body, vomiting,
evacuation by bleeding or by stool, diseased excretion of fæces or purging, and
blowing the nose.
E.
 पञ्च five, कर्म्मन् an act.
Monier Williams Cologne
English
पञ्च—कर्मन्
n.
 (Suśr. ) the 5 kinds of treatment (in medicine, viz. giving emetics, purgative medicines, sternutatories, and enemas of two kinds, oily and not oily)
Apte Hindi
Hindi
पञ्चकर्मन्
नपुं*
 पञ्चन्-कर्मन् -
पाँच प्रकार की चिकित्साएँ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पञ्चकर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೈದ್ಯನು ಮಾಡುವ ಐದು ವಿಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
व्युत्पत्तिः - > पञ्चानां कर्मणां समाहारः
विस्तारः - > 1) ವಮನ (ವಾಂತಿಮಾಡಿಸುವುದು) 2) ರೇಚನ (ಭೇದಿ ಮಾಡಿಸುವುದು) 3) ನಸ್ಯ (ಮೂಗಿನಿಂದ ಮಾಡುವ ಸ್ನೇಹನಕ್ರಿಯೆ) 4) ನಿರೂಹ (ಪಿಚಕಾರಿ - ಎಣ್ಣೆಯಿಲ್ಲದ ಬಸ್ತಿಕ್ರಿಯೆ) 5) ಅನುವಾಸನ (ಪಿಚಕಾರಿ-ಎಣ್ಣೆಸಹಿತ ಬಸ್ತಿಕ್ರಿಯೆ)
L R Vaidya
English
paMcan-karman {% n. %} five kinds of treatment, viz., (1) वमन ‘giving emetics, ’ (2) रेचन ‘purging, ’ (3) नस्य ‘giving sternutatories, ’ (4) निरूह ‘administering an enema not oily, ’ (5) अनुवासन ‘administering an oily enema’ (in medicine).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पञ्चकर्मन्
न०
 पञ्चानां कर्मर्णा समाहारः “अनो नलीप्रश्चवा द्विगुः स्त्रियाम्” वार्त्ति० पक्षे नलोपाभावः । पञ्चानांकर्मणां उत्क्षेपादीनां १ समाहारे । तानि च कर्माणिकर्मन्शब्दे १७३६ पृ० उक्तानि । २ वैद्यकोक्ते कर्मपञ्चक०भेदे “वमनं रेचनं नस्यं निरूहश्चानुवासनम् । पञ्चक-र्मेदमन्यच्च ज्ञेयमुत्क्षेपणादिकम्” । पक्षे नलोपे ङीपिपञ्चकर्मीत्यप्यत्र स्त्री ।