| YouTube Channel

पचन (pacana)

 
शब्दसागरः
English
पचन
mfn.
(-नः-ना-नी-नं) What cooks or matures, &c.
n.
(-नं)
1. Cook-
ing, dressing, boiling.
2. Maturing.
m.
(-नः) Fire.
E.
पच् to
cook,
aff.
युच् or कर्त्तरि-ल्युट्
Capeller Eng
English
प॑चन
a.
cooking, roasting (—°)
n.
the act of or an
instrument for cooking, also = पचना
f.
ripening, maturing.
Yates
English
पचन (नः) 1.
m.
Fire.
n.
Cooking.
Spoken Sanskrit
English
पचन pacana
adj.
maturing
पचन pacana
adj.
cooking
पचन pacana
m.
fire
पचन pacana
n.
baking [ clay pot ]
पचन pacana
n.
means or instrument for cooking
पचन pacana
n.
becoming cooked or ripe
पचन pacana
n.
roasting
पचन pacana
n.
act of cooking
Wilson
English
पचन
mfn.
(-नः-ना-नी-नं) What books or matures, &c.
n.
(-नं)
1 Cooking, dressing, boiling.
2 Maturing.
m.
(-नः) Fire.
E.
पच to cook,
aff.
युच् or ल्युट्.
Apte
English
पचन [pacana],
a.
[पच्-करणे ल्युट्] Cooking, dressing, maturing
&c.
नः Fire
अथ हैनमन्वाहार्यपचनोी$नुशशास Ch.
Up.*
4.12.1
अथान्वाहार्यपचनादुत्थितो घोरदर्शनः
Bhāg.*
6.9.12.-ना Becoming ripe, ripening. -नी The wild citron tree.-नम् Cooking, dressing, maturing
&c.
Bhāg.*
3.26.4.
A means or instrument for cooking, a vessel, fuel
&c.
Ripening, maturing.
Becoming cooked or ripe.
Apte 1890
English
पचन a. [पच्-करणे ल्युट्] Cooking, dressing, maturing &c.
नः Fire.
ना Becoming ripe, ripening.
नी The wild citron tree.
नं 1 Cooking, dressing, maturing &c.
2 A means or instrument for cooking, a vessel, fuel &c.
3 Ripening, maturing.
4 Becoming cooked or ripe.
Monier Williams Cologne
English
पचन
mfn.
cooking, maturing (cf. अन्वाहार्य-, एणी-)
पचन
m.
fire,
L.
प॑चन (प॑च्°),
n.
a means or instrument for cooking,
RV.
ŚBr.
cooking, roasting, maturing, becoming cooked or ripe,
MBh.
Suśr.
BhP.
Monier Williams 1872
English
पचन, अस्, आ, अम्, cooking, roasting, maturing
[cf. एणी-प्°]
(अस्), m. fire
(आ), f. becoming ripe,
ripening
(ई), f. the wild citron tree, = वन-वीज-
पूरक
(अम्), n. the act of cooking, a means or
instrument for cooking, fuel, a cooking utensil, a
vessel, a frying-pan, &c.
cooking, dressing, boiling
ripening, maturing
becoming cooked, becoming ripe.
Macdonell
English
पचन pác-ana,
a.
id. (—°)
n.
cooking utensil: 🞄-kriyā,
f.
cooking.
Benfey
English
पचन पच् + अन,
n.
1. Cooking,
Suśr. 1, 31, 13.
2. Ripening, Bhāg. P.
3, 26, 40.
3. Becoming entirely cooked,
MBh. 9, 2780.
4. A frying-pan Suśr.
2, 158, 1.
Apte Hindi
Hindi
पचन
वि* - पच् + ल्युट्
"पकाना, भोजन बनाना, परिपक्व करना"
पचनः
पुं*
- पच् + ल्युट्
अग्नि
पचनम्
नपुं*
- पच् + ल्युट्
"पकाना, भोजन बनाना, परिपक्व करना"
पचनम्
नपुं*
- पच् + ल्युट्
"पकाने के उपकरण, बर्तन, इन्धन आदि"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पचन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ/ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) "ल्युः" (३-१-१३४)
पचन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಡಿಗೆಮಾಡುವಿಕೆ/ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) भावे "ल्युट्" (३-१-११५)
पचन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಬಾರನ ಆವಿಗೆ/ಕುಂಬಾರನು ಮಡಕೆ ಬೇಯಿಸುವ ಒಲೆ
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
विस्तारः - > "कुम्भकारः कुलालोऽस्य पचनं पाकमण्डलम्" वैज०
पचन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವ/ಬೇಯಿಸುವ (ಪಾತ್ರೆ)
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
L R Vaidya
English
pacana {% (I) a. (f. ना) %} 1. Cooking
2. maturing.
pacana {% (II) m. %} Fire.
pacana {% (III) n. %} The act of cooking.
Indian Epigraphical Glossary
English
pacana (LL), a cooking place.
Kridanta Forms
Sanskrit
पच् (डुप॒चँ॑ष् पाके - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = पचनम्
अनीयर् = पचनीयः - पचनीया
ण्वुल् = पाचकः - पाचिका
तुमुँन् = पक्तुम्
तव्य = पक्तव्यः - पक्तव्या
तृच् = पक्ता - पक्त्री
क्त्वा = पक्त्वा
ल्यप् = प्रपच्य
क्तवतुँ = पक्ववान् - पक्ववती
क्त = पक्वः - पक्वा
शतृँ = पचन् - पचन्ती
शानच् = पचमानः - पचमाना
Vedic Reference
English
Pacana in the Rigveda^1 and the Śatapatha Brāhamaṇa^2
denotes a ‘vessel for cooking’ food.
1) i. 162, 6.
2) vi. 5, 43, 3. 4
xiv. 1, 2, 21.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पचनं,
क्ली,
(पच्यते इति पच् + भावे ल्युट् ।)पाकः (यथा, भागवते २६ ४० ।“द्योतनं पचनं पानमदनं हिममर्द्दनम्
”पच्यतेऽनेन् इति पचेः करणे ल्युट् पाकसाध-नम् यथा, ॠग्वेदे १६२ “येचार्वते पचनं संभरन्त्युतो तेषामभिगूतिर्नइन्वतु
”)
पचनः,
पुं,
(पचत्यसौ इति पच् + कर्त्तरिल्युः ।) अग्निः इति शब्दचन्द्रिका
पाक-कर्त्तरि, त्रि
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पचन
पु०
पच--कर्त्तरि ल्यु अग्नौ शब्दच० पाककर्त्तरित्रि० भावे ल्युट् पाके
न०
करणे ल्युट् पाक-साधने
त्रि०
स्त्रियां ङीप् “मांस्पचन्या उखायाः” इतिमहाभाष्यम् सा वनवीजपूरके राजनि०
Capeller
German
प॑चन kochend, bratend (—°)
f.
पचना
das Reifwerden.
n.
das Kochen, Kochgerät,
das Garwerden.
Grassman
German
pácana, n., Kochgeräth [von pac].
-am {162, 6}.
Stchoupak
French
पचन-
ag. ifc. qui cuit, qui mûrit
nt. cuisson, maturation.