| YouTube Channel

पक्षिणी (pakSiNI)

 
Spoken Sanskrit
English
पक्षिणी - pakSiNI -
f.
 - bird
पक्ष - pakSa -
m.
 - wing [ of a bird ]
विहग - vihaga -
m.
 - bird
बक - baka -
m.
 - crane [ bird ]
पक्षिण - pakSiNa -
m.
 - birds
खगा - khagA -
m.
 - birds
जलकाक - jalakAka -
m.
 - diverbird
पक्षिशाला - pakSizAlA -
f.
 - birdsanctuary
सुगृह - sugRha -
m.
चञ्चुभृत् - caJcubhRt - bird
व्योमचारिन् - vyomacArin -
adj.
 - bird
सूचीमुख - sUcImukha -
adj.
 - bird
सारिका - sArikA -
f.
 - bird [ kind of ]
चञ्चुका - caJcukA -
f.
 - beak [ of a bird ]
करायिका - karAyikA -
f.
 - bird
अण्डज - aNDaja -
m.
 - bird
खग - khaga -
m.
 - bird
द्विज - dvija -
m.
 - bird
अन्तरिक्षग - antarikSaga -
m.
 - bird
खगम - khagama -
m.
 - bird
पक्षिणी - pakSiNI -
f.
 - bird
पक्षिणी - pakSiNI -
f.
 - female bird
Apte
English
पक्षिणी [pakṣiṇī], [पक्षतुल्यौ दिवसौ अस्याः इनि ङीप्]
A female bird.
A night with the two days enclosing it
(द्वावह्नावेकरात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते).
The day of full moon.
A children's malady (पूतना)
Gīrvāṇa.
Apte 1890
English
पक्षिणी [पक्षतुल्यौ दिवसौ अस्याः इनि ङीप्] 1 A female bird.
2 A night with the two days enclosing it
( द्वावह्नावेकरात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते).
3 The day of full moon.
Monier Williams Cologne
English
पक्षिणी (इणी),
f.
 a female bird,
Hariv.
(with or sc. रात्रि) a night with the 2 days enclosing it,
Gobh.
Gaut.
the day of full moon,
L.
N.
 of a Śākinī,
L.
Apte Hindi
Hindi
पक्षिणी
स्त्री*
 - पक्ष+ इनि + ङीप्
मादा पक्षी
पक्षिणी
स्त्री*
 - पक्ष+ इनि+ङीप्
दो दिनों के बीच की रात
पक्षिणी
स्त्री*
 - पक्ष+ इनि+ङीप्
पूर्णिमा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पक्षिणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ನಾಳೆಯ ಎರಡು ಹಗಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)। "ङीप्" (४-१-५)
व्युत्पत्तिः - > पक्षतुल्यौ दिवसौ यस्याः स्तः
विस्तारः - > "आगामिवर्तमानाहर्युक्तायां निशि पक्षिणी" अम०
पक्षिणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿ
L R Vaidya
English
pakziRI {% f. %} 1. A female bird
2. a night with the two days enclosing it (द्वावह्नावेकरात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते) (in religious law).
pakzin {% (I) a. (f. णी) %} 1. Furnished with wings
2. siding with.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पक्षिणी, विहङ्गनी, विहगी
noun
पक्षचञ्चुयुक्तः स्त्रीत्वविशिष्टः पक्षी।
"द्वाह्नावेक रात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते।"
Synonyms:
 खगः, विहगः, पक्षी, पक्षिणी, विहङ्गः, विहङ्गमः, पतगः, पत्री, पतत्री, विहायाः, गरुत्मान्, नीडजः, नीडोद्भवः, द्विजः, अण्डजः, नगौकाः, पक्षवाहनः, शकुनिः, शकुनः, विकिरः, विष्किरः, वाजी, पतन्, शकुन्तः, नभसङ्गमः, पत्ररथः, विः, पित्सन्
noun
यस्य पक्षौ चञ्चुः विद्यते तथा च यः अण्डकोषात् जायते।
"तडागे नैके चित्राः खगाः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nya
१) अण्डज २) अनिमिष ३) अर्भक ४) पक्षिणी ५) पूर्ण ६) पूर्णिमा ७) पौर्णमासी ८) मत्स्य ९) मीन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पक्षिणी पक्षतुल्याभ्यामहोभ्यां वेष्टिता निशा ।
-wordlist-
पक्षिणी (स्त्री)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: पक्षिणी
Root: पक्षिणी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ दिनद्वयमध्यगता रात्रिः
Meaning(s):
⇒ One night of two days
Shloka(s):
2|1|59|2 ► पक्षाभ्यामिव याऽहोभ्यां युक्ता सा पक्षिणी निशा॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|59|2 ⇢ पक्षिणी (पक्षिणी) (स्त्री) ⇒ One night of two days ⇒ दिनद्वयमध्यगता रात्रिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ रात्रिः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पक्षिणी,
स्त्री,
 (पक्षौ इव पूर्व्वापरदिने विद्येतेयस्याः । पक्ष + इति ङीप् च ।) आगामिवर्त्त-मानाहर्युक्ता रात्रिः । इत्यमरः । १ । ४ । ५ ॥
यथा, शुद्धितत्त्वे ।“द्वावह्नावेकरात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते” ॥
पूर्णिमा ॥
(पक्षौ विद्येते यस्याः । इति ङीप् ।)विहगी । शाकिनीभेदः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पक्षिणी स्त्री पक्षतुल्यौ दिवसौ यस्या अस्ति इनि ङीप् ।आगामिवर्त्तमानाहयुक्तायां रात्रौ अमरः । “द्वावह्नावेकरात्रिश्च पक्षिणीत्यभिधीयते” शुद्धि० त० । तत्र पूर्वदिनरात्रौ तन्निमित्ते जाते पूर्वदिवसीयदिनमादायैव पक्षिणीव्यवहारः” शु० त० स्थितम् । “यापयेत् पक्षिणीं रात्रिंशिष्यर्त्विग्बान्धवेषु च” मनुः । २ विहगजातिस्त्रियां स्त्री