पक्व (pakva)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पक्व mfn.
   (-क्वः-क्वा-क्वं)
	 1. Mature,  dressed,  matured by nature or by art.
2. Fully matured,  on the eve of rottenness or decay.
	 3. Perfect, 
come to perfection. 
	 4. Able,  shrewd,  experienced,  mature (as the
understanding.)
	 5. Grey,  (the hair.)
	 6. Digested.
	 7. Cooked,  boiled.
8. Baked,  burned.
 E.
  पच् too cook or ripen,  व substituted
for क्त ।

Capeller Eng

English

 पक्व॑ a.
  cooked,  prepared (on fire),  ripened,  matured, 
developed (abstr.   °ता† f.
 )
 n.
  = seq.
 

Yates

English

 पक्व (क्वः-क्वा-क्वं)
a. Cooked
 mature, 
fully ripe
 grey (hair)
 perfect
able
 experienced,  digested.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	 cooked
ओदन 	-	 odana 	-	 m.
  n.
  	-	 cookedrice
पत्नी भोजनम् अपचत् 	-	 patnIbhojanamapacat 	-	 sent.
  	-	 Thewifecookedthemeal.
अन्न 	-	 anna 	-	 n.
  	-	 cookedandready-to-eatrice
अद्य प्रातराशः का? 	-	 adyaprAtarAzaHkA? 	-	 sent.
  	-	 Whathaveyoucookedforbreakfast?
अनेन व्यञ्जनं करणीयं आसीत् 	-	 anenavyaJjanaMkaraNIyaMAsIt 	-	 sent.
  	-	 Youshouldhavecookeddrycurrythisway.
परिष्कृत 	-	  pariSkRta 	-	 adj.
  	-	 cooked
उपसम्पन्न 	-	  upasampanna 	-	 adj.
  	-	 cooked
उपसंस्कृत 	-	  upasaMskRta 	-	 adj.
  	-	 cooked
पचत 	-	  pacata 	-	 adj.
  	-	 cooked
पचत्य 	-	  pacatya 	-	 adj.
  	-	 cooked
पक्त्रिम 	-	  paktrima 	-	 adj.
  	-	 cooked
पाकिम 	-	  pAkima 	-	 adj.
  	-	 cooked
परिपाचित 	-	  paripAcita 	-	 adj.
  	-	 cooked
रन्धित 	-	  randhita 	-	 adj.
  	-	 cooked
श्राण 	-	  zrANa 	-	 adj.
  	-	 cooked
श्रीत 	-	  zrIta 	-	 adj.
  	-	 cooked
श्रोण 	-	  zroNa 	-	 adj.
  	-	 cooked
शृत 	-	  zRta 	-	 adj.
  	-	 cooked
सम्प्रसिद्ध 	-	  samprasiddha 	-	 adj.
  	-	 cooked

पक्व 	-	  pakva 	-	 adj.
  	-	 warmed
द्विष्पक्व 	-	  dviSpakva 	-	 adj.
  	-	 warmed up
परशुफाण्ट 	-	  parazuphANTa 	-	 n.
  	-	  an infusion warmed by a heated axe

पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	 cooked
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  ripe
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  accomplished
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  near to death
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  fully developed
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  perfect
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  decaying
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  ripe for decay
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  grey
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  baked
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  perishing
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  decrepit
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  roasted
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  hoary
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  baked or burnt
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  prepared on a fire
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  digested
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  warmed
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  mature
पक्व 	-	 pakva 	-	 adj.
  	-	  boiled
पक्व 	-	 pakva 	-	 n.
  	-	  dish
पक्व 	-	 pakva 	-	 n.
  	-	  cooked food
पक्व 	-	 pakva 	-	 n.
  	-	  ripe corn
पक्व 	-	 pakva 	-	 n.
  	-	  ashes of a burnt corpse
अर्ध-पक्व 	-	  ardha-pakva 	-	 adj.
  	-	  undercooked  [ half-cooked ]
अपूर्ण-पक्व 	-	  apUrNa-pakva 	-	 adj.
  	-	  undercooked

पक्व 	-	  pakva 	-	 adj.
  	-	 baked
भृष्ट 	-	  bhRSTa 	-	 adj.
  	-	 baked
आपक्व 	-	  Apakva 	-	 adj.
  	-	  half-baked
पक्व 	-	  pakva 	-	 adj.
  	-	 baked or burnt
पक्तव्य 	-	  paktavya 	-	 adj.
  	-	  be cooked or baked
अमृतेष्टका 	-	  amRteSTakA 	-	 f.
  	-	  burnt or baked brick
पक्वेष्टका 	-	  pakveSTakA 	-	 f.
  	-	  burnt or baked brick
पिष्टपाकभृत् 	-	  piSTapAkabhRt 	-	 adj.
  	-	  containing baked flour
पिष्टपाक 	-	  piSTapAka 	-	 m.
  	-	  quantity of baked flour
मण्ठ 	-	  maNTha 	-	 m.
  	-	  sort of baked sweetmeat
मण्डक 	-	  maNDaka 	-	 m.
  	-	  sort of pastry or baked flour
विपच्यते  { विपच् } 	-	  vipacyate  { vipac } 	-	 verb pass. 	-	  be cooked or baked or roasted
शाष्कुलिक 	-	  zASkulika 	-	 n.
  	-	  quantity of baked cakes or pastry
कान्दव 	-	  kAndava 	-	 adj.
  	-	  roasted or baked in an iron pan or oven
धूमसी 	-	  dhUmasI 	-	 f.
  	-	  kind of flour or cake made of baked beans
पर्पट 	-	  parpaTa 	-	 m.
  	-	  kind of thin cake made of rice or pease-meal and baked in grease

 
   पक्व  pakva adj.
   hoary   
   पलित  palita adj.
   hoary      
            

Wilson

English

 पक्व
mfn.
   (-क्वः-क्वा-क्वं)
1 Mature,  dressed,  cooked,  matured by nature or by art.
2 Fully matured,  on the eve of rottenness or decay.
3 Perfect,  come to perfection. 
4 Able,  shrewd,  experienced,  mature,  as the understanding.
5 Grey,  (the hair.)
6 Digested.
E.
  पच to cook or ripen,  व substituted for क्त aff.
  

Apte

English

पक्व [pakva],  a.
  [पच्-क्त तस्य वः]

Cooked,  roasted,  boiled
 as in पक्वान्न.

Digested.

Baked,  burned,  annealed (opp.  आम)
 पक्वेष्टकानामाकर्षणम्,  आमेष्टकानां छेदनम् Mk.*
  3. 12/13.

Mature,  ripe
 पक्वबिम्बाधरोष्ठी Me.*
  82
 यथा फलानां पक्वानां नान्यत्र पतनाद् भयम् Subhāṣ.

Fully developed,  come to perfection,  perfect,  matured as in पक्वधी
 अग्नि- पक्वाशनो वा स्यात् कालपक्वभुगेव वा Ms.*
  6.17.

Experienced,  shrewd.

Ripe (as a boil),  ready to suppurate.

Grey (as hair).

Perished,  decaying,  on the eve of destruction,  ripe to meet one's doom
 'पक्वं परिणते$पि स्याद्विनाशाभिमुखे त्रिषु' Medinī
 पक्वापक्वेति सुभृशं वावाश्यन्ते वयांसि च Mb.
 *  6.3.44.

क्वम् Cooked food.

Ripe corn. 

The ashes of a burnt corpse. Comp.
   -अतिसारः chronic dysentery. -अन्नम् cooked or dressed food. -आधानम्,  आशयः the stomach,  abdomen.  -इष्टका a baked brick.-इष्टकाचितम् a building constructed with baked bricks.-कषाय a.
  whose passion has become extinguished.-कृत् a.
 

cooking

maturing. (m.  ) the Nimba tree. -कश a.
  grey-haired. -गात्र a.
  having a decrepit or infirm body. -रसः wine or any spirituous liquor.-वारि n.
  the water of boiled rice (काञ्जिक),  sour rice-gruel.

Apte 1890

English

 पक्व a. [पच्-क्त तस्य वः] 1 Cooked,  roasted,  boiled
 as in पक्वान्न. 
2 Digested. 
3 Baked,  burned,  annealed (opp. आम)
 प्रक्वेष्टकानामाकर्षणं Mk. 3. 
4 Mature,  ripe
 पक्वबिंबाधरोष्ठी Me. 82. 
5 Fully developed,  come to perfection,  perfect,  matured
 as in पक्वधी. 
6 Experienced,  shrewd. 
7 Ripe (as a boil),  ready to suppurate. 
8 Grey (as hair). 
9 Perished,  decaying,  on the eve of destruction,  ripe to meet one's doom. 
क्वं Cooked food. 
Comp. 
अतिसारः chronic dysentery. 
अन्नं cooked or dressed food. 
आधानं,  
आशयः the stomach,  abdomen. 
इष्टका a baked brick. 
इष्टकाचितं a building constructed with baked bricks. 
कृत् a. {1} cooking. {2} maturing. (
m.) the Nimba tree. 
केश a. greyhaired. 
रसः wine or any spirituous liquor. 
वारि n. the water of boiled rice (कांजिक),  sour rice-gruel. 

Monier Williams Cologne

English

 पक्व॑ mf(आ)n.  (considered as p.
 p.
  of √ 2. पच्
 cf.
   Pāṇ.
  viii,  2,  52) cooked,  roasted,  baked,  boiled,  prepared on a fire (opp.  to आम),  RV.
   &c.
   &c.
   (also applied to the milk in an udder)

 warmed (cf.   द्विष्-),  Gobh.
 
 Mn.
   &c.
  

 baked or burnt (as bricks or earthenware pots),  ŚBr.
  
 Var.
  &c.
  

 ripe,  mature (lit.  and fig.),  RV.
   &c.
   &c.
   (also applied to a tree with ripe fruits)

 grey,  hoary (as the hair),  Dhūrtas.
 

 accomplished,  perfect,  fully developed (as the understanding,  character &c.
  ),  MBh.
  
 BhP.
  

 ripe for decay,  near to death,  decrepit,  perishing, decaying,  ib.

 digested,  W.
 

 पक्व॑ n.
  cooked food,  dish,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.

 ripe corn,  AV.
  

 the ashes of a burnt corpse,  ib.

Monier Williams 1872

English

 पक्व,  अस्,  आ,  अम् (past pass. part.),  cooked, 
roasted,  boiled,  prepared on the fire,  (opposed to
आम)
 warmed,  (द्वि-पक्व,  warmed up again)
baked or burnt (as bricks,  porcelain,  &c.)
 digested
mature,  ripe,  ripened,  matured (as fruits or corn or
as the milk in an udder)
 ready to discharge matter
or suppurate
 ripe (as a boil)
 grey (as the hair)
come to perfection,  accomplished,  perfect,  fully de-
veloped (as the understanding,  character,  &c.),  shrewd, 
experienced
 ripe for destruction
 on the eve of
decay,  near to death,  perishing,  decaying
 (अम्),  n.
cooked food
 [cf. निष्-प्°,  परि-प्°,  &c.
 cf. also Gr.
πέπ-ων,  πεπ-ανό-ς,  πέπ-ειρο-ς.]
—पक्व-कषाय, 
अस्,  आ,  अम्,  having passion destroyed.
—पक्व-कृत्,  त्, 
त्,  त्,  cooking,  maturing,  dressing food
 (त्),  m. the tree
Azadirachta Indica (= निम्ब),  the leaves of which
are applied to certain swellings to induce suppuration.
—पक्व-केश,  अस्,  ई,  अम्,  grey-haired.
—पक्व-
ता,  f. ripeness,  maturity,  greyness (of the hair).
—पक्व-रस,  अस्,  m. wine or any intoxicating
liquor.
—पक्व-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  one who has
cooked,  &c.
—पक्व-वारि,  n. sour rice-gruel,  the
water of boiled rice (= काञ्जिक)
 boiling water
distilled water
 (also read पङ्क-वारि।)
—पक्व-
सस्योपमोन्नति (°स्य-उपम-उन्°) = राज-क-
दम्ब.
—पक्वातिसार (°व-अत्°),  अस्,  m. chronic
dysentery.
—पक्वाधान (°व-आध्°),  अम्,  n. or
पक्वाशय (°व-आश्°),  अस्,  m. the receptacle for
digested food,  the place of digestion,  the stomach, 
belly,  abdomen
 [cf. आमाशय।]
—पक्वान्न (°व-
अन्°),  अम्,  n. cooked or dressed food.
—पक्वेष्-
टक-चित,  अम्,  n. (a building) constructed with burnt
bricks,  (Pāṇ. VI. 3,  65.)
—पक्वेष्टका (°व-इष्°), 
f. a burnt or baked brick.

Macdonell

English

 पक्व pak-vá,  a.
  (= pp. of √ pac) cooked,  🞄baked,  done
 burnt,  baked (bricks,  pots)
 🞄grey (hair)
 ripe,  fully developed,  mature
 🞄bearing ripe fruit (tree): -tā,  f.
  ripeness,  🞄maturity
 -bimba‿adhara‿oṣṭhī,  a.
  f.
  having 🞄a lower lip red like the Bimba fruit
 🞄[Page148a-3] 🞄-anna,  n.
  cooked food
 -iṣṭaka,  a.
  made of 🞄baked bricks: -cita,  n.
  building of backed 🞄bricks.

Benfey

English

 पक्व पक्व,  i. e. पच् + व। It is used
as ptcple. of the pf.  pass. of पच्, 
f.
  वा।
 1. Cooked,  Man.  4,  223.
 2.
Baked (as a brick,  a pot),  Yājñ. 1,  197.
 3. Mature,  Hit. i. d. 144.
 4. Grey (as
hair),  Lass. Anth. 80,  17.
 5. Accom-
plished,  perfect.
 6. On the eve of de-
cay,  Bhāg. P. 4,  28,  38.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
 
1. uncooked. 2. unbaked (as a pot).
3. indigested. 4. immature. 5. im-
perfect,  MBh. 12,  8440. अन्-अति-पक्व, 
adj.
  rather immature (figuratively), 
Daśak. in Chr. 195,  13.
काल-,  adj.
 
matured by time,  Man.  6,  17. -- Cf. 
πέπων (from which we may infer that
पक्व is curtailed पक्वन्),  πεπανός, 
with ρ for ν,  curtailed in δρυπεπής,  δρύπεψ.

Apte Hindi

Hindi

पक्व
वि* - "पच्+क्त, तस्य वः"
"पकाया हुआ,  भूना हुआ,  उबाला हुआ "

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
पचा हुआ

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"सेका हुआ,  गरम किया हुआ,  तपाया हुआ"

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"परिपक्व,  पक्का"

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"सुविकसित,  सुपूरित,  परिपक्व "

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"अनुभवशील,  बुद्धिमान्"

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
(फोड़े की भांति) पका हुआ जिसमें पीप पड़ने वाली हो

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
सफेद (बाल)

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"नष्ट,  क्षीयमाण विनाश के अन्त पर,  अपनी मृत्यु का स्वागत करने के लिये पक्का"

पक्व
वि* - "पच्+क्त,  तस्य वः"
"पका हुआ,  भुना हुआ,  उबाला हुआ"

पक्व
वि* - -
पूर्णविकसित

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಣತವಾದ/ಕಾಲವಶದಿಂದ ಹಣ್ಣಾಗಿರುವ
निष्पत्तिः - > डुपचष् (पाके) "क्तः" (३-२-१०२)। "वः" (८-२-५२)
व्युत्पत्तिः - > पच्यते स्म
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾಕಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ/ಬೇಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ/ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿನಾಶದ ಅಂಚನ್ನು ಮುಟ್ಟಿರುವ
विस्तारः - > "पक्वं परिणतेऽपि स्याद्विनाशाभिमुखे त्रिषु" मेदि०
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ
विस्तारः - > "भ्रष्टं पक्वं विनाम्बुना" मेदि०
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ/ಕುದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ/ಕರಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
विस्तारः - > "शीनं स्त्यानं शृतं पक्वं विलीनं विद्रुतं द्रुतम्" वैज०
पक्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣವಾದ/ಅರಗಿದ
पक्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಯಿಸಿದ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೊಸರು
विस्तारः - > "पक्वं स्यात् सञ्जातं पयसः शृतात्" वैज०
पक्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನ್ನ/-ಆಹಾರ
पक्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಯಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > डुपचष् (पाके) भावे "क्तः"

L R Vaidya

English

 pakva {% a. (f. क्वा) %} 1. Cooked,  boiled,  as in पक्वान्न
digested
baked,  burned,  e.g. पक्वेष्टकानामाकर्षणम्,  or तदन्न पक्वेष्टके पूर्णकुंभ एव शोभते Mrich.iii.
mature,  ripe,  पक्वबिंबाधरोष्ठी Megh.ii.19)
fully developed,  come to perfection
shrewd
on the eve of decay.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pakva,  adj. (cf. BR s.v. 8,  pw s.v. 1,  i
 more clearly and commonly in this sense Pali pakka),  decayed,  near destruction,  rotten,  foul: pakva-gātrā Divy 〔82.11〕 (= Pali pakkagatta)
 pakva-kheṭa-piṇḍaṃ LV 〔242.4〕,  a rotten lump of phlegm.

Indian Epigraphical Glossary

English

 pakva,  cf. pakva-pura,  ‘a brick-built house’,  same as Bengali
pākā-bāḏi. See Ep. Ind.,  Vol. XXXV,  p. 184.

Kridanta Forms

Sanskrit

पच् (डुप॒चँ॑ष् पाके - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  पचनम्
अनीयर् =  पचनीयः - पचनीया
ण्वुल् =  पाचकः - पाचिका
तुमुँन् =  पक्तुम्
तव्य =  पक्तव्यः - पक्तव्या
तृच् =  पक्ता - पक्त्री
क्त्वा =  पक्त्वा
ल्यप् =  प्रपच्य
क्तवतुँ =  पक्ववान् - पक्ववती
क्त =  पक्वः - पक्वा
शतृँ =  पचन् - पचन्ती
शानच् =  पचमानः - पचमाना

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 पक्व꣡ 2. c) die verkohlten Reste und die Asche eines Leichnams,  AV. 12,  3,  2. 7. 9. 34.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पक्व,  अग्निपक्व
adjective
 
अग्नौ निर्मितं भोजनम्।
 "पक्वं भोजनं सुपाच्यं भवति।"

Synonyms:
  प्रगल्भ,  प्रौढ,  पक्व
adjective
 
यः पूर्णतया विकसितः।
 "प्रगल्भा मतिः एव विवेकिनी भवितुं शक्नोति।"

Synonyms:
  क्वथित,  जीर्ण,  प्रजीर्ण,  रुचित,  पक्व
adjective
 
यद् क्वथ्यते।
 "क्वथितात् अन्नात् शरीरं ऊर्जां प्राप्नोति।"

Synonyms:
  पक्व,  परिणत,  परिपक्व,  सुपक्व,  पक्त्रिम,  पक्वतापन्न,  पक्वदशापन्न,  पक्वदशाप्राप्त
adjective
 
रसपूर्णं मृदु तथा च परिणतं फलम्/ कठीनस्य अन्नस्य मृदुभूतम् अन्नम्।
 "सः पक्वम् आम्रं खादति।"

Synonyms:
  अनुभविन्,  पक्व,  कोविद,  परिपक्व
adjective
 
यस्य कार्यादीनाम् अनुभवो अस्ति।
 "अस्य कार्यस्य कृते अनुभविनः पुरुषस्य आवश्यकता अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पक्वे राद्धं च सिद्धं च भृष्टं पक्वं विनाम्बुना ।
-wordlist-
 
राद्ध (क्ली),  सिद्ध (क्ली),  पक्व (क्ली)

--source--
 
पक्वे परिणतं पाके क्षीराज्यहविषां शृतम् ॥ १४८५ ॥
-wordlist-
 
पक्व (क्ली),  परिणत (क्ली),  शृत (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शृत
शृत,  पक्व
शीनं स्त्यानं शृतं पक्वं विलीनं द्रुतमुच्यते ।
verse 2.1.1.276
page 0033

Tamil

பக்வ : சமைக்கப்பட்ட,  ஜீரணம் ஆகிய,  பழுத்த,  நிறைந்த.

Vedic Reference

English

 Pakva,  ‘cooked, ’ is used substantively as meaning ‘cooked
food’^1 or ‘cooked milk.’^2 The word is also used of ‘baked’
bricks.^3
1) Rv. vi. 63,  9
 Av. vi. 119,  2
xii. 3,  55
 Śatapatha Brāhmaṇa,  i. 5, 
1,  26
 ii. 6,  1,  7,  etc.
2) Rv. i. 62,  9
 180,  3
 ii. 40,  2
iii. 30,  14
 vi. 44,  24,  etc.
3) Śatapatha Brāhmaṇa,  vi. 1,  2,  22
 vii. 2,  1,  7.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पक्वं,  क्ली,
   (पच्यते स्म । पच + क्त । “पचो वः” ।८ । २ । ५२ । इति निष्ठातस्य वः ।) स्विन्न-तण्डुलादि । तत्र पाकस्य विधिनिषेधादिर्यथा,  --“पूर्व्वाशाभिमुखो भूत्वा उत्तराशामुखेन वा ।पचेदन्नञ्च मध्याह्ने सायाह्ने च विवर्ज्जयेत् ॥
अग्न्याशाभिमुखे पक्त्वा अमृतान्नं निबोध च ।पूर्व्वमुखो धर्म्मकामः शोकहानिश्च दक्षिणे ॥
श्रीकामश्चोत्तरमुखो पतिकामश्च पश्चिमे ।ऐशान्याभिमुखे पक्त्वा दरिद्रो जायते नरः” ॥
 * ॥
“यदा तु आयसे पात्रे पक्वमश्नाति वै द्बिजः ।स पापिष्ठोऽपि भुङ्क्तेऽन्नं रौरवे परिपच्यते ॥
ताम्रे पक्त्वा चक्षुर्हानिर्म्मणौ भवति वै क्षयम् ।स्वर्णपात्रे तु यत् पक्वं अमृतं तदंपि स्मृतम्” ॥
 * ॥
“पितृभ्यां पक्वमन्नञ्च पितृव्येण यशस्विनि ! ।पुण्डरीकस्य यज्ञस्य लभते फलमीप्सितम् ॥
वातुलेन तु यत् पक्वं भगिन्या च कनिष्ठया ।असगोत्रेण यत पक्वं शोणितं तदपि स्मृतम् ॥
अभक्तेन च यत् पक्वं स्त्रिया पक्वं तथैव च ।पक्वपात्रे च यत् पक्वं तत् सर्व्वं निष्फलं भवेत्” ॥
 * ॥
“उडुम्बरेण काष्ठेन कदम्बस्य दलेन च ।शालेन करमर्द्देन उदरावर्त्तकेन च ॥
पक्वान्नं नैव भुञ्जीत भुक्त्वा रात्रिमुपावसेत् ।गर्हितान्नमवीरान्नं भुक्त्वा कृच्छ्रं समाचरेत् ॥
अप्रजा यातु वनिता नाश्नीयादेव तद्गृहे” ॥
“शालकाष्ठस्य पक्वान्नं शिरीषकस्य चैव हि ।कलिचण्डातकस्यैव वज्रावारुणकस्य च ।भेरण्डशाल्मलैर्व्वापि पक्वान्नं गर्हितं स्मृतम् ॥
 * ॥
”“यदा मृण्मयपात्रे तु पक्वं वै सार्व्वकालिकम् ।मासे पक्षे तथाष्टौ च तत् पात्रं विसृजेद्गृही” ॥
 *“धनुःपाके तथा सिंहे मिथुने वा वरानने ।यः कुर्य्याद्भोजनं देवि ! कृच्छ्रेणैव विशुध्यति” ॥
 * ॥
“एकदा तु जलं दद्यात् द्विवारं न प्रदापयेत् ।त्रिभागं पूरयेत् पात्रं पश्चात्तोयं न दापयेत्” ॥
इति ॥
 * ॥
“मोदकं कन्दुपक्वञ्च गव्याढ्यं घृतसंयुतम् ।पुनः पुनर्भोजने च पुनरन्नं न दुष्यति” ॥
इति च मत्स्यसूक्ते महातन्त्रे ४२ पटलः ॥

 पक्वं,  त्रि,  (पच्यते स्म यत् इति । पच + कर्म्मणिक्तः । “पचो वः” । ८ । २ । ५२ । इतिनिष्ठातस्य वः ।) परिणतम् । पाका इतिभाषा ॥
 (यथा,  मनुः । ६ । १७ ।“अग्निपक्वाशनो वा स्याता कालपक्वभुगेव वा” ॥
)निष्ठां प्राप्तम् । सुदृढमिति यावत् । यथा परि-णता बुद्धिः । विनाशोन्मुस्वम् । प्रत्यासन्नविना-शम् । अतिपक्वव्यञ्जनदशमूलादौ निष्पक्वं कथि-तञ्च । क्षीराज्यपयसां पाके शृतम् । ईषत्पक्वेआपक्वम् । इत्यमरभरतौ ॥
 (भावे क्तः । पाकः ।परिणामः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पक्व त्रि०
  पच--क्त तस्य वः । १ परिणते २ दृढे ३ विनाशोन्मुखे४ कृतपाके च अमरः । भावे क्त ५ पाके न०
 

Capeller

German

 पक्व॑ gekocht,  gar,  zubdreitet,  gebacken, 
gebrannt
 reif,  fertig,  entwickelt
 n.
 
gekochte Speise.

Grassman

German

 pakvá,  a.,  n.,  „gekocht“ [von pac],  mit dem Gegensatze āmá ({62, 9}
 {180, 3}
 {231, 2}
 {264, 14}
 {299, 9}
 {458, 6}
 {513, 4}
 {698, 7}),  und zwar 1〉 a.,  gar gekocht,  am Feuer gar gemacht,  von Speisen
 2〉 a.,  reif,  von Früchten,  Getreide
 3〉 a.,  reif von den mit reifen Früchten versehenen Bäumen oder Zweigen
 4〉 a.,  bildlich: gar von der Milch in den Kühen,  welche dann in der Regel als die rohen bezeichnet werden
 5〉 n.,  gekochtes Gericht.
-ás 1〉 {942, 7} (neben sutás). — 2〉 yávas {66, 3}. — 3〉 vṛkṣás {316, 5}.
-ám [m.] 1〉 vājínam {162, 12}
 sasám {905, 3}. — 3〉 vṛkṣám {809, 53}.
-ám [n.] 1〉 odanám {686, 6}. — 2〉 phálam {279, 4}. — 4〉 páyas {62, 9}
 {180, 3}
 (e. páyas) {231, 2}
 {264, 14}
 {299, 9}
 {458, 6}
 {485, 24}
 {513, 4}
 {652, 25}
 {698, 7}
 mádhu {932, 11}. — 5〉 {927, 3}.
-é 1〉 ā́miṣi {920, 3}.
-ā́ [n.] 5〉 {504, 9} (śatám).
-ā́ [f.] 3〉 śā́khā {8, 8}.
-ā́s [N. pl. f.] 1〉 pṛ́kṣas {339, 5}
 {427, 8}.

Burnouf

French

 पक्व पक्व a. (पच्
 sfx. व) cuit
		 mûr
		 au
fig. d'un âge mûr.
पक्वकृत् m.
  (कृ) melia azédarac [propre à mûrir les
ulcères.
पक्वरस m.
  vin,  liqueur vineuse.
पक्ववारि n.
  eau de riz fermentée.

Stchoupak

French

 पक्व-
 a. cuit,  digéré 
 mûr 
 pleinement développé,  parfait 
 caduc, 
près de sa fin. 
°कषाय- a. dont la passion s'est éteinte.
पक्वान्न- nt. nourriture cuite.
पक्वाशय- m.
  ventre.
पक्वेष्टक- a. fait de briques cuites.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.