| YouTube Channel

नैश (naiza)

 
शब्दसागरः
English
नैश
mfn.
(-शः-शी-शं) Nocturnal, relating to the night
or a person,
&c. doing any thing by night.
E.
निशा night, and अण्
aff.
also
with ठञ्
aff.
नैशिक
mfn.
(-कः-की-कं ।)
Capeller Eng
English
नैश
f.
nocturnal, nightly.
Yates
English
नैश (शः-शी-शं)
a. Nocturnal.
Spoken Sanskrit
English
नैश naiza
adj.
nocturnal
आपिशर्वर Apizarvara
adj.
nocturnal
दोषातन doSAtana
adj.
nocturnal
नैशिक naizika
adj.
nocturnal
रात्रक rAtraka
adj.
nocturnal
रात्रिक rAtrika
adj.
nocturnal
रात्रिमय rAtrimaya
adj.
nocturnal
वैभावर vaibhAvara
adj.
nocturnal
शार्वरी zArvarI
adj.
nocturnal
शार्वरिक zArvarika
adj.
nocturnal
सौप्तिक sauptika
adj.
nocturnal
नक्तञ्चर naktaJcara
m.
nocturnal demon
सौप्तिक sauptika
n.
nocturnal combat
दोषामन्य doSAmanya
adj.
passing for nocturnal
दोषाभूत doSAbhUta
adj.
turned into nocturnal
दोषामन्य doSAmanya
adj.
considered as nocturnal
नक्तम्भाग naktambhAga
adj.
having a nocturnal part
दोषाभूत doSAbhUta
adj.
having become nocturnal
रात्रिपुजा rAtripujA
f.
nocturnal worship of a deity
स्रिम srima
m.
kind of nocturnal spirit of evil
क्षपाघन kSapAghana
m.
dark cloud or dark nocturnal clouds
पञ्चेध्मीय paJcedhmIya
n.
nocturnal rite in which 5 torches are used
Wilson
English
नैश
mfn.
(-शः-शी-शं) Nocturnal, relating to the night
or a
person, &c. doing any thing by night.
E.
निशा night, and अण्
aff.
also with ठञ्
aff.
नैशिक
mfn.
(-कः-की-कं.)
Apte
English
नैश [naiśa],
a.
(-शी
f.
), -नैशिक
a.
(-की
f.
)
Nocturnal, belonging to the night, nightly
तन्नैशं तिमिरमपाकरोति चन्द्रः
Ś.*
6.3
नैशस्यार्चिर्हुतभुज इव छिन्नभूयिष्ठधूमा
V.*
1.8
Ki.*
5.2
जगति नैशमशीतकरः करैर्वियति वारिदवृन्दमयं तमः
Śi.*
6.43.
To be observed at night. ˚आत्मक
a.
darkish
नैशात्मकं तमो विद्यात् त्रिगुणं मोहसंज्ञितम्
Mb.
* 14.36.8.
Apte 1890
English
नैश a. (शी f.), नैशिक a. (की f.) 1 Nocturnal, belonging to the night, nightly
तन्नैशं तिमिरमपाकरोति चंद्रः Ś. 6. 29
नैशस्यार्चिर्हुतभुज इव छिन्नभूयिष्ठधूमा V. 1. 8
Ki. 5. 2.
2 To be observed at night.
Monier Williams Cologne
English
नैश or नै°शिक, mf(ई)n. (fr. निशा) relating to night, happening at night, nightly, nocturnal,
Mn.
Yājñ.
MBh.
Kāv.
&c.
walking or studying at night,
Pāṇ.
iv, 3, 51
52, Sch.
Monier Williams 1872
English
नैश नैश, अस्, ई, अम् (fr. निशा), nocturnal,
nightly, relating to the night
a person &c. doing
anything by night
done at night
to be observed
by night.
Macdonell
English
नैश naiśa,
a.
(ī) nocturnal
contracted during 🞄the night (guilt).
Benfey
English
नैश नैश, i. e. निशा + अ,
adj.
,
f.
शी,
Nocturnal, Man. 2, 102.
Apte Hindi
Hindi
नैश
वि* - "निशा+अण्, ठञ् वा"
"रात से संबंध रखने वाला, रात्रिविषयक, रात को होने वाला"
नैश
वि* - "निशा+अण्, ठञ् वा"
रात को मनाया जाने वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नैश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > निशाया इदम्
प्रयोगाः - > "उच्छेत्तुं प्रभवति यन्न सप्तसप्तिस्तन्नैशं तिमिरमपाकरोति चन्द्रः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-३०
नैश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ /ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१४)
व्युत्पत्तिः - > निशायां भवम्
प्रयोगाः - > "करदशनचिन्हं नैशमङ्गेऽन्यनारीजनितमिति सरोषामीर्ष्यया शङ्कमानाम्"
उल्लेखाः - > माघ० ११-३७
L R Vaidya
English
nESa {% a. (f. शी) %} Nocturnal, happening or done at night, नैशस्याचिर्हुतभुह इव छिन्नभूयिष्ठधूमा Vikr.i.
Bopp
Latin
नैश (f. -शी, a निश् vel निशा s. अ) nocturnus. UR. 6. 13.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नैशं, त्रि, (निशायाइदम् निशा + “तस्येदम् ।”४ १२० इति अण् ।) निशासम्बन्धि ।(यथा, बृहत्संहितायाम् ।“सलिलमये शशिनि रवेर्दीधितयो मूर्च्छिता-स्तमो नैशम् ।क्षपयन्ति दर्पणोदरनिहिता इव मन्दिर-स्यान्तः
*
निशायां भवम् निशा + “निशाप्रदोषाभ्याञ्च ।”४ १४ इति पक्षे अण् ।) निशाभवम् ।इति सिद्धान्तकौमुदी
(यथा, मनुः १०२ ।“पूर्व्वां सन्ध्यां जपंस्तिष्ठन्नैशमेनो व्यपोहति ।पश्चिमान्तु समासीनो मलं हन्ति दिवाकृतम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नैश
त्रि०
निशाया इदम् शैषिकोऽण् निशासम्बन्धिनि“पूर्वां सन्ध्यां जपँस्तिष्ठन् नैशमेनो व्यपोहति” मनुः ।सलिलमये शशिनि रवेर्दीधितयस्तमोनैशम् क्षप-यन्ति” वृ० सं० अ० “जगति नैशमशीतकरः करैः” माघः
Capeller
German
नैश
f.
nächtlich, Nacht-.
Burnouf
French
नैश नैश a. (निश्
f.
) nocturne [f. ई].
नैशिक a. (sfx. इक) [f. ई] mms.
Stchoupak
French
नैश-
a. nocturne, qui a lieu la nuit
-इकई- de la durée d'une
nuit.