नैगम (naigama)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नैगम m.
  (-मः) An Upanishad or portion of the Vedas.
	 2. A sectarian, 
not a heretic.
	 3. A trader,  a merchant.
	 4. A citizen,  a towns-
man. 
	 5. Guiding,  leading,  directing.
	 6. A road,  a way
 E.
  निगम a
religious obligation,  aff.
   स्वार्थे अण्.

Capeller Eng

English

 नैगम f.
  ई relating to Vedic quotations or the Veda
itself,  Vedic. m.
  an interpreter of the Veda
 means,  expedient
 citizen, 
trader. 

Yates

English

 नैगम (मः) 1.
m.
  An
Upanishad
 a
sectarian not heretic
 a trader
a citizen
 a guiding
 a road.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नैगम 	-	 naigama 	-	 adj.
  	-	  relating to the veda or Vedic words or quotations
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  prudent conduct
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  way
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  expedient
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  interpreter of the sacred writings
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  townsman
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  means
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  trader
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  merchant
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  upaniSad
नैगम 	-	 naigama 	-	 m.
  	-	  citizen

 
   नैगम  naigama adj.
   relating to the veda or Vedic words or quotations

Wilson

English

 नैगम
m.
  (-मः)
1 An Upaniṣad or portion of the Vedas.
2 A sectarian,  not a heretic.
2 A trader,  a merchant.
4 A citizen,  a townsman. 
5 Guiding,  leading,  directing.
6 A road,  a way.
E.
  निगम a religious obligation,  aff.
   अण्.

Apte

English

नैगम [naigama],  a.
  (-मी f.
 ) [निगम्-अण्] Relating to or occurring in the Veda or holy writings
 as in ˚काण्डम्. जपन् वै नैगमान् मन्त्रांस्तस्थौ पर्वतराडिव Rām.*
  7.34.18.

मः An interpreter of the Vedas or sacred writings
 ब्राह्मणा नैगमास्तत्र परिवार्योपतस्थिरे Mb.
 *  16.7.8
 गोचर्यां नैगमश्चरेत् Bhāg.*
  11.18.29
 इति नैगमाः

An Upaniṣad q. v. 

A means,  an expedient
 तेषां प्रतिविघातार्थं प्रवक्ष्याम्यथ नैगमम् Mb.
 *  12.1.4.

Prudent conduct.

A citizen,  towns-man. 

A trader,  merchant
 धाराहारोप- नयनपरा नैगमाः सानुमन्तः V.*
  4.4.

A name given to a collection of 278 Vedic words,  commented on by Yāska. Comp.
   -काण्डः,  -ण्डम् N.
  of the three chapters of the Nirukta,  where the Vedic words are explained by Yāska. 

Apte 1890

English

 नैगम a. (मी f.) [निगम-अण्] Relating to or occurring in the Veda or holy writings
 as in °कांडं. 
मः 1 An interpreter of the Vedas or sacred writings
 इति नैगमाः 
2 An Upaniṣad q. v. 
3 A means,  an expedient. 
4 Prudent conduct. 
5 A citizen,  towns-man. 
6 A trader,  merchant
 धाराहारोपनयनपरा नैगमाः सानुमंतः V. 4. 4. 

Monier Williams Cologne

English

 नै—गम mf(ई)n.  relating to the Veda or Vedic words or quotations (a N.
  given to the collection of 278 separate words occurring in the Nigama or Veda and commented on by Yāska
 they are arranged in one chapter of three sections),  Vedic,  Nir.
 
 BhP.
  

 नै—गम m.
  an interpreter of the sacred writings,  Pāṇ.
  v,  4,  118
 Pat.
 

 an Upaniṣad,  L.
 

 =
  दृति,  L.
 

 a way,  means,  expedient,  MBh.
   xii,  3685

 prudent conduct,  L.
 

 a citizen,  townsman,  SaddhP.
  

 a trader,  merchant,  Yājñ.
 
 MBh.
  
 R.
  &c.

 N.
  of an ancient teacher,  Cat.
 

Monier Williams 1872

English

 नैगम नैगम,  अस्,  ई,  अम् (fr. नि-गम),  re-
lating to Vedic quotations or Vedic words,  relating
or belonging to the Veda or holy writ,  occurring in
it,  Vedic
 (अस्),  m. an interpreter of the sacred
writings
 an Upaniṣad or portion of the Vedas
 a
way,  road (?)
 a means,  an expedient
 prudent con-
duct
 a citizen,  a townsman
 a trader,  a merchant
N. of an ancient teacher.
—नैगम-काण्ड,  N. of
the second part of the Nirukta,  or of the fourth,  fifth, 
and sixth books of that work,  where Yāska explains
the Nigamas or Vedic words collected in the fourth
Adhyāya of the Nighaṇṭus,  (also called ऐकपदिक।)

Macdonell

English

 नैगम naigama,  a.
  (ī) relating to Vedic 🞄quotations (nigamas)
 Vedic
 m.
  Vedic exegete
 🞄trader,  merchant.

Benfey

English

 नैगम नैगम,  i. e. निगम + अ, 
 I.
adj.
  Referring to the Vedas (vedic), 
Bhāg. P. 3,  7,  38.
 II. m.
 
 1. A means, 
MBh. 12,  3685.
 2. A trader,  Yājñ. 2, 
192.

Apte Hindi

Hindi

नैगम
वि* - निगम=अण्
"वेद से संबद्ध,  वेद में पाया जाने वाला"

नैगमः
पुं*
  - -
वेद का व्याख्याता

नैगमः
पुं*
  - -
उपनिषद्

नैगमः
पुं*
  - -
"उपाय,  तरकीब"

नैगमः
पुं*
  - -
विवेकपूर्ण आचरण

नैगमः
पुं*
  - -
नागरीक

नैगमः
पुं*
  - -
"व्यापारी,  सौदागर"

नैगमः
पुं*
  - निगम+अण्
"यास्ककृत,  निरुक्त का एक काण्ड"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪನಿಷತ್ತು /ವೇದಾಂತ /ಬ್ರ್ಹಹ್ಮಪ್ರತಿಪಾದಕವಾದ ವೇದದ ಒಂದು ಭಾಗ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "अण्" (५-४-३८)
व्युत्पत्तिः - > निगम एव
नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ತಕ /ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಗಳಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-५३)
व्युत्पत्तिः - > निगमे भवः
प्रयोगाः - > "निर्धूतनिगमांस्तत्र नैगमानपरान्तजान्"
उल्लेखाः - > याद० २२-९८
नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಯ /ನೀತಿ
नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೌರ /ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವವನು
नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪಾಯ
नैगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೈದಿಕ ನಿಘಂಟುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗ
विस्तारः - > "आद्यं नैघण्टुकं काण्डं द्वितीयं नैगमं तथा" ನೈಗಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಏಕಾರ್ಥವಾಚಿಯಾದ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
नैगम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇದ ಸಂಬಂಧವಾದ
विस्तारः - > "नैगमः स्यादुपनिषद्वणिजोनगिरेऽपि च" - मेदि०

L R Vaidya

English

 nEgama {% (I) a. (f. मी) %} Relating to or occurring in the Veda.

 nEgama {% (II) m. %} 1. An interpreter of the sacred writings
an उपनिषद् q.v.
a means,  an expedient
prudent conduct
a citizen,  a townsman,  a trader,  a merchant,  धाराहारोपनयनपरा नैगमाः सानुमंतः Vikr.iv.

Bopp

Latin

 नैगम m. (a निगम s. अ) mercator. UR. 59. 16.,  v. append.
p. 22.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 naigama (= Pali ne°
 from Skt. nigama,  town,  plus -a),  townsman
 pl. townspeople: SP 〔115.5〕
 Mv 〔i.313.4〕
 〔364.5〕
 (? 〔ii.64.16〕 naigama-sthānāṃ sarvasya,  read nigama° ?
) 〔iii.38.2〕
 LV 〔117.17〕
 Divy 〔87.1〕 and 〔89.2〕,  read sanaigamam,  cf. 〔note p. 706〕
 Divy 〔404.14〕
 janapadeṣu naigamāḥ LV 〔391.13〕 (vs)
 often (as in Pali) cpd. or associated with jānapada,  countryman,  countryfolk: SP 〔108.8〕
 Mv 〔ii.100.14〕
 〔424.2〕
 Mvy 〔3746〕 (foll. by jānapadaḥ)
 Divy 〔143.17〕
 Jm 〔86.24〕
 Av 〔i.87.9〕
 〔184.7〕
 RP 〔41.15〕
 Bbh 〔122.2〕
 with janapada,  prob. only an error for jāna°,  Mv 〔ii.439.7〕
 〔440.1〕 (but here v.l. jāna°,  so read)
 Divy 〔211.13〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Naigama,  cf. Negama (EI 24
 LL),  the inhabitant of a
nigama (township)
 a merchant. See Nigama-putra.

Abhyankara Grammar

English

नैगम (1) belonging to the Veda,  Vedic as opposed to लौकिक or भाषिक
 cf. नैघण्टुकानि नैगमानीहेह Nir.I. 20
 (2) name given to Kāndas 4,  5 and 6 of the Nirukta of Yāska
 cf. अनवगत- संस्कारा जहादयो यस्मिन्निगम्यन्ते तन्नैगमं Durga Vr. on Nir IV.1.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नैगम m. auch *= दृति,  Zach. Beitr. 88.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grong rdal gyi mi
नैगम

grong mi
१) नैगम २)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सत्यानृतं तु वाणिज्यं वणिज्या वाणिजो वणिक् ।
क्रयविक्रयिकपण्याजीवापणिकनैगमाः ॥ ८६७ ॥
वैदेहः सार्थवाहश्च क्रायकः क्रयिकः क्रयी ।
क्रेयदे तु विपूर्वास्ते मूल्ये वस्नार्घवक्रयाः ॥ ८६८ ॥
-wordlist-
 
सत्यानृत (क्ली),  वाणिज्य (क्ली),  वणिज्या (स्त्रीक्ली),  वाणिज (पुं),  वणिज् (पुं),  क्रयविक्रयिक (पुं),  पण्याजीव (पुं),  आपणिक (पुं),  नैगम (पुं),  वैदेह (पुं),  सार्थवाह (पुं),  क्रायक (पुं),  क्रयिक (पुं),  क्रयिन् (पुं),  क्रेयद (पुं),  विक्रायक (पुं),  विक्रयिक (पुं),  विक्रयिन् (पुं),  मूल्य (क्ली),  वस्न (पुंक्ली),  अर्घ (पुं),  अवक्रय (पुं),  वक्रय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पण्याजीव
पण्याजीव,  वणिज्,  प्रापणिक,  नैगम,  वैदेह
पण्याजीवा वणिजः प्रापणिका नैगमाश्च वैदेहाः ।
verse 2.1.1.571
page 0064

नैगम
नैगम,  ऋतु
सुरतेऽपि व्यवायः स्यान्नैगमश्च ऋतावपि ॥ ८१५ ॥
verse 5.1.1.815
page 0094

Tamil

நைக3ம : வேதத்துடன் தொடர்பு உடைய.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नैगमः,  पुं,
   (निगम एव । स्वार्थे अण् ।) उप-निषत् । बणिक् । (यथा,  रामायणे । १ ।७७ । २३ ।“एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥
”“नैगमा बणिजः ।” इति तट्टीकायां रामानुजः ॥
)नागरः । इति मेदिनीशब्दरत्नावल्यौ ॥
 नयः ।(यथा,  महाभारते । १२ । १०० । ४ ।“तेषां प्रंतिविघातार्थं प्रवक्ष्याम्यथ नैगमम् ॥
”)ऋतिः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ५३१ ॥
 त्रिनिगमसम्बन्धिनि,  ॥
 (निगमशास्त्रवेत्तरि । यथा, महाभारते । १३ । १६७ । ४ ।“द्विजेभ्यो बलमुख्येभ्यो नैगमेभ्यश्च नित्यशः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नैगम पु०
  निगम एव स्वार्थे--अण् । ब्रह्मप्रदिपादके उपनि-षद्रूपे १ वेदभागे २ नये नीतौ हेमच० । निगमे भवःअण् । ३ वणिग्जने अभरः । ४ नागरे मेदि० तस्येद-मण् । ५ निगमसम्बन्धिनि त्रि०
  “तेषां प्रतिविधानार्थंप्रवक्ष्माम्यथ नैगमम् । कार्य्याणां सर्वसिद्ध्यार्थं तानु-पायान् निवोध मे” भा० शा० १०० अ० तत्र वणिजि“श्रेणीनैगमपाषण्डिगणानाप्ययं विधिः” याज्ञ० “मार्गेच महति निगमे नैगमानाम्” दशकुमा० ६ निघण्टुग्र-न्थाशभेदे “आद्यं नैघण्टुकं काण्डं द्वितीयं नैगमं तथा”निघण्टु भाष्यम् । “जहाद्युल्वमृवीसान्तं नैगमं संप्रच-क्षते” इति च तद्भाष्यम् ।

Capeller

German

 नैगम f.
  ई auf die heiligen Schriften bezüglich, 
vedisch
 m.
  Vedist
 Städter, 
Handelsmann. 

Burnouf

French

 नैगम नैगम m.
  (निगम) action de guider de conduire.
		 Chemin,  voie.
		 Une Upaniṣad ou portion des Ecritures védiques.
		 Ordt. marchand
		 citadin,  homme de la ville.

Stchoupak

French

 नैगम-
 -ई- a. relatif ou propre au Veda,  aux textes sacrés 
 m.
 
interprète du Veda 
 marchand 
 moyen 
 -एय- m.
  certaine forme
de Skanda.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.