| YouTube Channel

नेदिष्ठ (nediSTha)

 
शब्दसागरः
English
नेदिष्ठ
mfn.
(-ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं)
1. Very near.
2. Clever.
m.
(-ष्ठः) A tree
(Alan-
gium hexapetalum. )
E.
अन्तिक near, इष्ठन् affix of the superlative,
and the form
irr
.
also नेदीयस् with ईयसुन्
aff.
Capeller Eng
English
ने॑दिष्ठ (superl. ) the nearest, very near
n.
adv.
very
nearly, next.
Yates
English
नेदिष्ठ (ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं)
a. Very near
cle-
ver.
m.
Alangium hexapetalum.
Spoken Sanskrit
English
नेदिष्ठ nediSTha
adj.
next
नेदिष्ठ nediSTha
adj.
nearest
नेदिष्ठ nediSTha
adj.
very near
नेदिष्ठ nediSTha
m.
Sage leaved Alangium [ Alangium salviifolium - bot. ]
Wilson
English
नेदिष्ठ
mfn.
(-ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं)
1 Very near.
2 Clever.
m.
(-ष्ठः) A tree, (Alangium hexapetalum. )
E.
अन्तिक near, इष्ठन् affix of the superlative, and the form
irr
.
also नेदीयस् with ईयसुन्
aff.
Apte
English
नेदिष्ठ [nēdiṣṭha],
a.
Nearest, next, very near (superl. of अन्तिक q. v. )
नमो नेदिष्ठाय Mahimna. 29.
Apte 1890
English
नेदिष्ठ a. Nearest, next, very near (superl. of अंतिक q. v.).
Monier Williams Cologne
English
ने॑दिष्ठ mf(आ)n. (superl. of नेद substituted for अन्तिक,
Pāṇ.
v, 3, 63) the nearest, next, very near,
RV.
&c.
&c.
(अम्
ind.
next, in the first place, ib.
°ष्ठात्
ind.
from the neighbourhood,
AitBr.
Kāṭh.
)
=
निपुण,
L.
ने॑दिष्ठ
m.
Alangium Hexapetalum,
L.
N.
of a son of Manu Vaivasvata,
VP.
Monier Williams 1872
English
नेदिष्ठ, अस्, आ, अम् (superl. of नेद which is
substituted for अन्तिक, near
probably allied to नद्-
fr. rt. 1. नह्), the nearest, next, very near
(अम्), ind. very nearly, next, in the first place
(आत्),
ind. from the neighbourhood
(अस्), m. Alangium
Hexapetalum
N. of a son of Manu
[cf. Zend
nazdista.]
—नेदिष्ठ-तम, अस्, आ, अम्, Ved. the
nearest of all.
Macdonell
English
नेदिष्ठ néd-iṣṭha, spv. nearest, next
quite 🞄near: -m, ad. next
quite close
first
ab. 🞄from the nearest place
-īyas, cpv. nearer
🞄quite near: ac. ad.
(-īya) -maraṇa,
a.
having 🞄death close at hand, moribund.
Benfey
English
नेदिष्ठ नेदिष्ठ, superl. (from नेद
for नद्ध, ptcple. of the pf. pass.
of नह्
cf. Goth. nehva
A.S. neah),
Very near, nearest.
Apte Hindi
Hindi
नेदिष्ठ
वि* - "अयम् एषाम् अतिशयेन अन्तिकः+इष्ठन्, अन्तिकस्य नेदादेशः"
"निकटतम, दूसरा, अत्यंत निकट"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नेदिष्ठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ
निष्पत्तिः - > "इष्ठन्" (५-३-५५) - नेदादेशः (५-३-६३)
व्युत्पत्तिः - > अतिशयेन अन्तिकः
L R Vaidya
English
nedizWa {% a. (f. ष्ठा) %} Nearest, next, (super. of अंतिक q.v.)
Bopp
Latin
नेदिष्ठ, नेदीयस् v. gr. 251.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
निपुण, प्रवीण, अभिज्ञ, विज्ञ, निष्णात, शिक्षित, वैज्ञानिक, कृतमुख, कृतिन्, कुशल, सङ्ख्यावत्, मतिमत्, कुशग्रीयमति, कृष्टि, विदुर, बुध, दक्ष, नेदिष्ठ, कृतधी, सुधिन्, विद्वस्, कृतकर्मन्, विचक्षण, विदग्ध, चतुर, प्रौढ, बोद्धृ, विशारद, सुमेधस्, सुमति, तीक्ष्ण, प्रेक्षावत्, विबुध, विदन्, विज्ञानिक, कुशलिन्
adjective
यः प्रकर्षेण कार्यक्षमः अस्ति।
"अर्जुनः धनुर्विद्यायां निपुणः आसीत्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नेदिष्ठमन्तिकतमं विप्रकृष्टपरे पुनः
दूरेऽतिदूरे दविष्ठं दवीयोऽथ सनातनम् १४५२
शाश्वतानश्वरे नित्यं ध्रुवं स्थेयस्त्वतिस्थिरम्
स्थास्नु स्थेष्ठं तत्कूटस्थं कालव्याप्येकरूपतः १४५३
-wordlist-
नेदिष्ठ (क्ली), अन्तिकतम (क्ली), विप्रकृष्ट (क्ली), पर (क्ली), दूर (क्ली), अतिदूर (क्ली), दविष्ठ (क्ली), दवीयस् (क्ली), सनातन (क्ली), शाश्वत (क्ली), अनश्वर (क्ली), नित्य (क्ली), ध्रुव (क्ली), स्थेय (पुं), अतिस्थिर (क्ली), स्थास्नु (क्ली), स्थेष्ठ (क्ली), कूटस्थ (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नेदिष्ठं, त्रि, (अयमेषामतिशयेनान्तिकः अन्तिक+ “अतिशायने तमबिष्टनौ ।” ५५ ।इति इष्ठन् “अन्तिकवाढयोर्नेदसाधौ ।” ।३ ६३ इति नेदादेशः ।) अन्तिकतमम् ।अतिनिकटम् इत्यमरः ६८
(यथा, ऋग्वेदे ।“स त्वं नो अग्नेऽवमो भवोती नेदेष्टो अस्याउषसो व्युष्टौ
”यथाच, उद्धवसन्देनो ।“सोत्कण्ठोऽभूदभिमतकथां संशितुं कंसभेदीनेदिष्ठाय प्रणयलहरी बद्धवागुद्धवाय
”)निपुणम् इति राजनिर्घण्टः
अङ्कोठवृक्षेपुं इति जटाधरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नेदिष्ठ
त्रि०
अतिशयेनान्तिकः ईयसुन् नेदादशः अतिशय-निकटस्थे “नेदिष्ठे अस्मिन्नहन्यधि वोचा नु सुन्वते”ऋ० १३२ निपुणे
त्रि०
राजनि० अङ्कोटवृक्षेपु० जटाध०
Capeller
German
ने॑दिष्ठ (Superl.) der nächste
n.
adv. nächst,
zunächst.
Grassman
German
nédiṣṭha, a., Superl. zu Conj. nédīyas, zend. nazdista (von naz = nah), also wol aus *náddhiṣṭha entstanden (nah, Part. naddhá), der nächste und zwar 1〉 räumlich
2〉 zeitlich
3〉 auf Verwandtschaft bezogen
4〉 -am als Adv. ganz nahe, bei den Verben des Herbeikommens, Herbeibringens, Herbeiwünschens.
-as 1〉 (agnís) {297, 5} (bhava nas).
-am [m.] 3〉 āpím {669, 10}. [Page755]
-am [n.] 3〉 ā́piam {531, 1}
{682, 6}. 4〉 {17, 3} (vām īmahe)
bei bhṛ mit ā́ {127, 11}
{621, 4}
{669, 18}
bei gam mit ā́ {410, 2}
{493, 6}.
-e 2〉 áhani {132, 1}.
-ābhis 2〉 ūtíbhis {639, 28}.
Stchoupak
French
नेदिष्ठ-
sup. (répondant à अन्तिक-) le plus proche, très
proche
versé dans, familier avec
-अम् tout près, en premier lieu
-आत् de tout près.