| YouTube Channel

नेत्री (netrI)

 
Spoken Sanskrit
English
नेत्री - netrI -
f.
 - leader
नायक - nAyaka -
m.
 - leader
प्रमुख - pramukha -
m.
 - leader
नेतृ - netR -
m.
 - leader
पुरःस्थातृ - puraHsthAtR -
adj.
 - leader
पुरोग - puroga -
adj.
 - leader
अग्रणी - agraNI -
f.
 - leader
तरिता - taritA -
f.
 - leader
धुर्य - dhurya -
m.
 - leader
पुरोगम - purogama -
m.
 - leader
मुख्य - mukhya -
m.
 - leader
विचारक - vicAraka -
m.
 - leader
अज - aja -
m.
 - leader
अग्रग - agraga -
m.
 - leader
अध्वदर्शिन् - adhvadarzin -
m.
 - leader
अग्रयायिन् - agrayAyin -
m.
 - leader
अग्रेणी - agreNI -
m.
 - leader
अग्रेसरिक - agresarika -
m.
 - leader
कवि - kavi -
m.
 - leader
केतु - ketu -
m.
 - leader
नेत्री - netrI -
f.
 - leader
नेत्री - netrI -
f.
 - female leader
Apte
English
नेत्री [nētrī], 1 A river.
A female leader.
An epithet of Lakṣmī.
An artery, a vein.
नेत्री [nētrī], See under नेतृ.
Apte 1890
English
नेत्री 1 A river.
2 A female leader.
3 An epithet of Lakṣmī.
4 An artery, a vein.
नेत्री See under नेतृ.
Monier Williams Cologne
English
नेत्री॑
f.
 a female leader (with
gen.
 or ifc. ),
RV.
TS.
MBh.
&c.
a river,
L.
a vein,
L.
N.
 of Lakṣmi,
L.
Macdonell
English
नेत्री ne-trī́,
f.
 (of netṛ́) leader or guide of 🞄(g., —°).
Apte Hindi
Hindi
नेत्री
स्त्री*
 - नेत्र+ङीष्
नदी
नेत्री
स्त्री*
 - नेत्र+ङीष्
धमनी
नेत्री
स्त्री*
 - नेत्र+ङीष्
स्त्री नेता
नेत्री
स्त्री*
 - नेत्र+ङीष्
लक्ष्मी का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-५)
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಡಿ /ನರ
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದಿ /ಹೊಳೆ
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷ್ಮಿ
विस्तारः - > "नेत्रं वस्त्रे मथोगुणे । मूलाक्षिनेतृषु" - हेम० "नेत्रं मथिगुणे वस्त्रभेदे मूले द्रुमस्य च । रथे चक्षुषि नद्यां च नेत्री नाड्यां च योषिति" - मेदि०
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದಿ /ಹೊಳೆ
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಡಿ /ನರ
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷ್ಮಿ
निष्पत्तिः - > णीञ् (प्रापणे) - "ष्ट्रन्" (३-२-१८२) - ङीष् (४-१-४१)
नेत्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಯ್ಯುವ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > नेतृ - "ङीप्" (४-१-५)
L R Vaidya
English
netrI {% f. %} 1. A river
2. a vein
3. an epithet of Lakshmī
4. a female leader.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
netrī (= Pali netti),
(1) adj., in bhava-netrī, q.v. (and cf. netrikā), leading, conducive (to …)
(2) subst., way, method, rule, usage
Tib. (on Mvy 〔6325〕) tshul (ed. tshal, but Tib. Index tshul), or lugs: usually in cpds. dharma- (Pali dhamma-netti) and buddha-n°, the way (or the like) of the Law, of Buddha
rarely alone, so prob. in Mv 〔ii.264.2〕 where I would read (smṛtiṃ …) netriye, recollection or contemplation of the Way, see s.v. neti
mama netrī Laṅk 〔201.3〕 (vs
Buddha is speaking)
dharmanetrī SP 〔10.4〕
〔25.13〕
〔53.7〕
〔251.6〕
LV 〔439.1〕
Mv 〔ii.373.5〕 (śāstu varadharmanetrī)
〔iii.234.12, 17〕
Suv 〔69.3〕
KP 〔20.18〕, etc.
Dbh 〔14.17〕
Bbh 〔56.16〕
〔297.4〕
in RP 〔9.6〕 (vs), text dharmanetri rayina pramuhyata, read °netrir iya (= iyaṃ, m.c.) na pramuhyata (or °te), this rule of the Law has not become confused
buddha-n° Mvy 〔6325〕 (Tib., see above)
SP 〔92.1〕 (Kashgar rec. dharma-n°)
〔93.13〕
〔94.12〕
〔96.6〕
〔154.16〕
Śikṣ 〔147.3〕
Laṅk 〔70.14〕.
Kridanta Forms
Sanskrit
नी (णी॒ञ् प्रापणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = नयनम्
अनीयर् = नयनीयः - नयनीया
ण्वुल् = नायकः - नायिका
तुमुँन् = नेतुम्
तव्य = नेतव्यः - नेतव्या
तृच् = नेता - नेत्री
क्त्वा = नीत्वा
ल्यप् = प्रणीय
क्तवतुँ = नीतवान् - नीतवती
क्त = नीतः - नीता
शतृँ = नयन् - नयन्ती
शानच् = नयमानः - नयमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नेत्री, अग्रणी
noun
सा महिला या कस्मिन्नपि क्षेत्रे विषये वा जनान् मार्गं दर्शयति।
"इन्दिरा गान्धी एका कुशला नेत्री आसीत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nga yi tshul
१) नेत्री २) मन्नय
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नेत्री,
स्त्री,
 (नीयतेऽनयेति । नी + “दाम्नी-शसेति ।” ३ । २ । १८२ । इति करणे ष्ट्रन् ।षित्वात् ङीष् ।) लक्ष्मीः । नाडी । इति शब्द-रत्नावली ॥
नदी । इति मेदिनी । रे, ५४ ॥
(नयतीति । नी + तृच् + ङीप् ।) प्रापण-कर्त्री ॥
(शिक्षयित्री । इति नीलकण्ठः ॥
यथा, महाभारते । ५ । १३६ । १३ ।“यस्य मे भवती नेत्री भविष्यद्भूतिदर्शिनी ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नेत्री स्त्री नी--ष्ट्रन् ङीष् । १ लक्ष्म्यां २ नाड्यां च शब्दर० ।३ नद्यां मेदि० । नी--तृन् स्त्रियां ङीप् । ४ प्रापयित्र्यांस्त्रियां स्त्री ।
Grassman
German
netrī́, f., Fem. des vorigen.
-ī́ [N. s.] 1〉 gávām {592, 6}
rā́dhasas {592, 7}
áhnām {593, 2}.
-ī́ [nayitrī́ zu sprechen] 1〉 sūnṛ́tānām {92, 7}
{113, 4}.
-ī́ [du.] 1〉 yajñásya {352, 2}.