नेतृ (netR)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नेतृ mfn.
   (-ता-त्री-तृ) Leading,  conducting,  one who guides or leads, 
&c.
	 m.
  (-ता)
	 1. A master,  an owner.
	 2. A guide.
 E.
  णी to lead,  aff.
  
तृच् ।

Capeller Eng

English

 1 ने॑तृ a.
  leading or (as 3d fut.
  ) he will lead also = seq.
 

 2 नेतृ॑ m.
  leader,  guide,  conductor,  bringer,  inflicter
(दण्डस्य)
 f.
  नेत्री॑.

Yates

English

 नेतृ (ता) 4.
m.
  A master.
a. Leading.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	 leader
नेतृ 	-	 netR 	-	 adj.
  	-	  guiding
नेतृ 	-	 netR 	-	 adj.
  	-	  one who leads or will lead
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  hero of a drama
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  vein
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  conductor
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  master
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  rod-applier
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  owner
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  bringer
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  neem tree  [ Azadirachta Indica - Bot. ]
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  inflicter of punishment
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  leading
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  numeral two  [ 2 ]
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  offerer
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  leader or chief of an army
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  guiding
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  river
नेतृ 	-	 netR 	-	 m.
  	-	  guide

 
   नेतृ  netR m.
   inflicter of punishment  
   सम्प्रणेतृ  sampraNetR m.
   in inflicter of punishment     
            

Wilson

English

 नेतृ
mfn.
   (-ता-त्री-तृ) Leading,  conducting,  one who guides or leads, 
&c.
m.
  (-ता)
1 A master,  an owner.
2 A guide.
E.
  णी to lead,  aff.
   तृच्.

Apte

English

नेतृ [nētṛ],  m.
  [नी-तृच्]

One who leads or guides,  a leader,  conductor,  manager,  guide (of elephants,  animals &c.
 )
 न विना नायकं सेना मुहूर्तमपि तिष्ठति । आहवेष्वाहवश्रेष्ठ नेतृहीनेव नौर्जले ॥ Mb.
 *  7.5.8
 आसन्नोषधयो नेतुर्नक्तमस्नेहदीपिकाः R.*
  4. 75
14.22
16.3
 Me.*
  71
 नेताश्वस्य स्रुघ्नं स्रुघ्नस्य वा Sk. Mu.*
  7.14.

A director,  preceptor
 नेता यस्य बृहस्पतिः Bh.*
  2.88.

A chief,  master,  head.

An inflictor (as of punishment)
 प्रजास्तत्र न मुह्यन्ति नेता चेत् साधु पश्यति Ms.*
  7.25.

An owner.

The hero of a drama. 

The numeral 'two'.

N.
  of Viṣṇu.

Apte 1890

English

 नेतृ m. [नी-तृच्] 1 One who leads or guides,  a leader,  conductor,  manager,  guide (of elephants,  animals &c.)
 R. 4. 75,  14. 22,  16. 30
 Me. 69
 नेताश्वस्य स्रुध्नं स्रुघ्नस्य वा Sk.
 Mu. 7. 14. 
2 A director,  preceptor
 Bh. 2. 88. 
3 A chief,  master,  head. 
4 An inflictor (as of punishment)
 Ms. 7. 25. 
5 An owner. 
6 The hero of a drama. 
7 The numeral ‘two’. 
8 N. of Viṣṇu. 

Monier Williams Cologne

English

 नेतृ a &c.
   See p.
  568,  col. 3.

 ने॑तृ b mfn.
   leading,  guiding,  one who leads or will lead,  RV.
   x,  26,  5

 ने॑तृ m.
  bringer,  offerer (with acc.
  
 cf.
   Pāṇ.
  ii,  3,  69),  MBh.
  

 नेतृ॑ leader,  guide,  conductor (with gen.
   or ifc. ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 ने॑तृ (with दण्डस्य) ‘rod-applier’,  inflicter of punishment,  Mn.
   vii,  25 (cf.   दण्ड-न्°)

 the leader or chief of an army,  Var.
 

 N.
  of Viṣṇu,  RTL.
   106 n.
 

 the hero of a drama (=  नायक),  Daśar.
 
 Sāh.

 a master,  owner,  W.
 

 the numeral 2 MW.
   (cf.   नेत्र)

 Azadirachta Indica,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 नेतृ,  ता,  त्री,  तृ,  leading,  conducting,  guiding, 
one who brings or leads to
 (ता),  m. a leader,  guide, 
conductor
 a chief,  master,  owner
 (with दण्डस्य)
an inflicter of punishment [cf. दण्ड-न्°]
 the hero
of a drama or play
 the plant Azadirachta Indica
(= निम्ब)
 the numeral two
 (त्री),  f. a female
leader
 a river
 a vein
 an epithet of Lakṣmī.
—नेतृ-त्व,  अम्,  n. the office or business of a
leader &c.,  leadership.
—नेतृ-मत्,  आन्,  अती,  अत्, 
containing the word नेतृ।

Macdonell

English

 नेतृ ne-tṛ,  m.
  〈1.〉 nm. ,  3 sg. ft. he will lead
 🞄〈2.〉 (-tṛ́) leader,  guide (of,  g. or —°)
 inflicter 🞄of punishment (daṇḍasya)
 leading character,  🞄hero in a drama: -mat,  a.
  containing the 🞄word ‘netṛ.’

Benfey

English

 नेतृ नेतृ,  i. e. नी + तृ,  m.
 ,  f.
  त्री,  and
n.
 
 1. One who guides or leads,  Man.  7, 
17.
 2. One who leads to,  MBh. 3, 
954.
 3. With दण्डस्य,  One who
inflicts punishment,  Man.  7,  25.
 4.
The hero of a drama,  Sāh. D. 64.

Apte Hindi

Hindi

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
"जो नेतृत्व या पथप्रदर्शन करे,  अग्रेसर,  संचालक,  प्रबंधक,  पथप्रदर्शक"

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
"निदेशक,  गुरु"

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
"मुख्य,  स्वामी,  प्रधान"

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
देने वाला

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
मालिक

नेतृ
पुं*
  - नी+तृच्
नाटक का नायक

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > णीञ् (प्रापणे) - "तृन्" (३-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > नयति तच्छीलो निर्वहति नियुक्तं करोति
विस्तारः - > "भक्तैर्नियुक्तं यत्कर्म नेता तत्करणादपि" - इति निरुक्तिः ।,  "न्यायो नेता समीरणः" - वि० स०
नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯ /ಪ್ರಭು
निष्पत्तिः - > णीञ् (प्रापणे) - "तृच्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "स राजा पुरुषो दण्डः स नेता शासिता च सः । चतुर्णामाश्रमाणां च धर्मस्य प्रतिभूः स्मृतः ।"
उल्लेखाः - > मनु० ७-१७
नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಯಕ /ಆಳುವವನು /ದೊರೆ
प्रयोगाः - > "नेतारिलोकेषु करोति यद्यत्तत्तच्चकारास्य शरेषु शम्भुः",  "आसन्नोषधयो नेतुर्नक्तमस्नेहदीपिकाः"
उल्लेखाः - > किरा० १७-२७,  रघु० ४-७५
नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಾಳು /ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನು /ಗುಂಪಿನ ಯಜಮಾನ
प्रयोगाः - > "रसस्यैकस्य भूयांसस्तथा नेतुर्महीभृतः"
उल्लेखाः - > माघ० २-८७
नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ /ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವವನು
प्रयोगाः - > "द्रव्यं जिगीषुमधिगम्य जडात्मनोऽपि नेत्य्र्यशस्विनि पदे नियता प्रतिष्ठा"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ७-१४
नेतृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕ
विस्तारः - > "त्यागी कृती कुलीनः सुश्रीको रूपयौवनोत्साही । दक्षोऽनुरक्तलोकः तेजोवैदध्यशीलवान्नेता ।" - सा० द० ३-३०
नेतृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಯ್ಯುವವನು /ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು /ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು
प्रयोगाः - > "नेत्रा नीताः सततगतिना यद्विमानाग्रभूमीरालेख्यानां नवजलकणैर्दोषमुत्पाद्य सद्यः"
उल्लेखाः - > मेघ० २-६
विस्तारः - > ನಕ್ಷತ್ರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ नेतृ ಪದಕ್ಕೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿಯಲ್ಲಿ "अप्" (वा० ५-४-११५) ಬರುವುದು. मृगो नेता यासां ताः मृगनेत्रा रात्रयः । एवं पुण्यनेत्रा इत्यादि ।

L R Vaidya

English

 netf {% m. %} 1. A leader,  a judge,  R.iv.75,  xvi.30
a chief,  a master
an owner
the hero of a dramatic piece.

Bopp

Latin

 नेतृ m. (r. नी s. तृ) dux. N. 12. 128.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।
अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥
पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।
ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥
डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।
दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥
परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
-wordlist-
 
दरिद्र (पुं),  दुर्विध (पुं),  दुःस्थ (पुं),  दुर्गत (पुं),  निःस्व (पुं),  कीकट (पुं),  अकिञ्चन (पुं),  अधिप (पुं),  ईश (पुं),  नेतृ (पुं),  परिवृढ (पुं),  अधिभू (पुं),  पति (पुं),  इन्द्र (पुं),  स्वामिन् (पुं),  नाथ (पुं),  आर्य (पुं),  प्रभु (पुं),  भर्तृ (पुं),  ईश्वर (पुं),  विभु (पुं),  ईशितृ (पुं),  इन (पुं),  नायक (पुं),  नियोज्य (पुं),  परिचारक (पुं),  डिङ्गर (पुं),  किङ्कर (पुं),  भृत्य (पुं),  चेट (पुं),  गोप्य (पुं),  पराचित (पुं),  दास (पुं),  प्रेष्य (पुं),  परिस्कन्द (पुं),  भुजिष्य (पुं),  परिकर्मिन् (पुं),  परान्न (पुं),  परपिण्डाद (पुं),  परजात (पुं),  परैधित (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्य
अर्य,  परिवृढ,  स्वामिन्,  प्रभु,  नेतृ,  नायक,  अधिभू,  अधिप,  अधीश,  अधिपति
अर्यः परिवृढः स्वामी प्रभुर्नेता च नायकः ।
अधिभूरधिपः प्रोक्तो ह्यधीशोऽधिपतिस्तथा ॥ ३४३ ॥
verse 2.1.1.343
page 0041

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

नि,  श्रुत,  नेतृ
निः श्रुते नेतरि ख्यातौ नुः स्तुतावव्ययस्तु नौ ॥ २८ ॥
verse 1.1.1.28
page 0121

Mahabharata

English

Netṛ^1 = Skanda: III,  14634.--Do.^2 = Śiva (1000 names^1).-Do.^2 = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नेतृ त्रि०
  नी--तृच् । १ प्रभौ अमरः २ निर्वाहके ३ नायके४ प्रवर्त्तके ५ प्रापके च स्त्रियां ङीप् । ६ निम्बवृक्षे पु०
 राजनि० “इतो नेता हि तत्र त्वं शापान्मोक्ष्यसि मत्-कृतात्” भा० व० ६६ अ० “स नेता शासिता च नः” मनुः ।७ विष्णौ पु०
  “न्यायो नेता समीरणः” विष्णुस० “जग-द्यन्त्रनिर्वाहकोनेता” भा० । नक्षत्रवाचकात् परमेतस्मात्बहु० अच्समा० । मृगोनेता यस्याः मृगनेत्रा रात्रिः ।यस्यां रात्रौ आरम्भावधिशेषपर्य्यन्तं मृगशीर्षनक्षत्रस्यदर्शनं तस्यारात्रेर्मृगस्य नेतृतुल्यत्वात् तथात्वम् ।

Grassman

German

 netṛ́,  m.,  Führer,  Leiter,  Lenker [von nī],  und zwar 1〉 mit dem Gen.
 2〉 ohne Gen.
 3〉 als Gottheit.
-ar [dreisilbig,  also nayitar] 3〉 deva {404, 2}. _{404, 5}.
-ā́ 1〉 apā́m {203, 7}
 {786, 3}
 carṣaṇīnā́m {240, 5}
 kṣitīnā́m {254, 4}
 síndhūnām {521, 2}
 yajñásya {249, 4}
 {834, 6} (rájasas ca)
 ṛtásya {556, 4}
 matīnáam {815, 4}
 iṣā́m {257, 2}. — 2〉 {312, 8}
 {678, 13} (takvás).
-ā́ [nayitā́ zu sprechen] 1〉 āsām (sénānām) {929, 8}.
-ā́ram 1〉 adhvarā́ṇām {872, 4}.
-úr [nayitúr zu sprechen] 3〉 devásya {404, 1}.
-ári 1〉 yajñásya {196, 2}.

Burnouf

French

 नेतृ नेतृ m.
  (नी
 sfx. तृ) conducteur,  guide
chef,  maître.

Stchoupak

French

 नेतृ-
 ag. qui mène,  qui amène,  qui apporte 
 qui offre 
 conducteur, 
guide,  chef,  chef d'armée,  héros de drame 
 दण्डस्य न्। qui punit,  qui a
le pouvoir de châtier 
 -त्व- nt. fonction de conducteur ou de chef. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.