| YouTube Channel

नृशंस (nRzaMsa)

 
शब्दसागरः
English
नृशंस
mfn.
(-सः-सा-सं) Malicious, wicked, hurtful, injurious, mischievous,
destructive.
E.
नृ man, शसि to hurt,
aff.
अण
Capeller Eng
English
नृशंस
a.
cursing or wronging men, malicious, base (also
°वन्त्)
abstr.
°ता
f.
Yates
English
नृ-शंस (सः-सा-सं)
a. Malicious, wick-
ed, injurious, destructive.
Spoken Sanskrit
English
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- base
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- mischievous
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- noxious
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- injuring men
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- bad
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- hard hearted
नृशंस - nRzaMsa -
adj.
- cruel
Wilson
English
नृशंस
mfn.
(-सः-सा-सं) Malicious, wicked, hurtful, injurious,
mischievous, destructive.
E.
नृ man, शसि to hurt,
aff.
अण्.
Apte
English
नृशंस [nṛśaṃsa],
a.
[नॄन् शंसति हिंसति शंस्-अण्]
Wicked, malicious, cruel, mischievous, base
किमिदानीं नृशंसेन चारित्रमपि दूषितम्
Mk.*
3.25
Ms.*
3.41
Y.*
1.164.
Ved.
To be praised by men. -सम् a wicked, vile act
विचित्रवीर्यस्य सुतः सपुत्रः कृत्वा नृशंसं बत पश्यति स्म
Mb.
* 3.119.12.
Apte 1890
English
नृशंस a. [नॄन् शंसति हिंसति शंस्-अण्] 1 Wicked, malicious, cruel, mischievous, base
Mk. 3. 25
Ms. 3. 41
Y. 1. 164.
2 Ved. To be praised by men.
Monier Williams Cologne
English
नृ॑—शंस (नृ॑-),
m.
N.
of a god,
RV.
ix, 81, 5 (cf. नरा-स्° under नर)
नृ॑—शंस mf(आ)n. injuring men, mischievous, noxious, cruel, base,
RV.
&c.
&c.
Benfey
English
नृशंस नृ-शंस् + अ,
adj.
1. Malicious,
mischievous, Man. 3, 41.
2. Base,
MBh. 13, 513.
--
Comp.
अ-,
adj.
mild,
Rām. 2, 62, 7.
सु-, very mischievous.
Hindi
Hindi
दुष्ट
Apte Hindi
Hindi
नृशंस
वि* - नृ+शस्+अण्
"दुष्ट, द्वेषपूर्ण, क्रूर, उपद्रवी, कमीना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नृशंस
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಘಾತುಕ /ಕ್ರೂರ /ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯುಂಟುಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - > शंसु (हिंसायाम्) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > नॄन् शंसति
प्रयोगाः - > "ये नृशंसा दुरात्मनः प्राणिनां प्राणनाशकाः उद्वेजनीया भूतानां व्याला इव भवन्ति ते ।"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० ३-१३५
L R Vaidya
English
nfSaMsa {% a. (f. सा) %} Malicious, cruel, wicked, mischievous, Yaj.i.164.
Bopp
Latin
नृशंस (homines vulnerans, occidens, e नृ et शंस
a rad. शंस् vulnerare, occidere, suff. अ)
1) Adj. impro-
bus, scelestus. BR. 1. 24. HIT. 123. 17.
2) m. scelus. BR.
1. 33. N. 29. 3.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
नृशंस
पु
नृशंस, पापीयस्, नृशंसावादिन्
पापीयांसो नृशंसाः स्युर्नृशंसावादिनः स्मृताः २४
verse 2.1.1.24
page 0009
Lanman
English
nṛ-śaṃsa, a. man-cursing
malicious.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्रूर, निर्दय, निष्ठुर, नृशंस, करुणाहीन, दयाहीन
adjective
दयाभावविहीनः।
"कंसः क्रूरः आसीत्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
क्रूरे नृशंसनिस्त्रिंशपापा धूर्तस्तु वञ्चकः ३७६
व्यंसकः कुहको दाण्डाजिनिको मायिजालिकौ
-wordlist-
क्रूर (पुं), नृशंस (पुं), निस्त्रिंश (पुं), पाप (पुं), धूर्त (पुं), वञ्चक (पुं), व्यंसक (पुं), कुहक (पुं), दाण्डाजिनिक (पुं), मायिन् (पुं), जालिक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शरारु
शरारु, घातक, हिंस्र, नृशंस, क्रूरकर्मकृत्
शरारुर्घातको हिंस्रो नृशंसः क्रूरकर्मकृत्
verse 2.1.1.372
page 0044
Mahabharata
English
Nṛśaṃsa = Śiva: XIV, 203.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नृशंसः, त्रि, (नॄन् नरान् शंसति हिनस्तीति ।नृ + शन्स हिंसायाम् + “कर्म्मण्यण् ।” ।इत्यण् ।) क्रूरः परद्रोही इत्यमरः ।१ ४७
(यथा, पञ्चतन्त्रे १४२ ।“ये नृशंसा दुरात्मानः प्राणिनां प्राणनाशकाः ।उद्वेजनीया भूतानां व्याला इव भवन्ति ते
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नृशंस
त्रि०
नॄन् शंसति शन्सु--हिंसायाम् अण् घातुकेक्रूरे अमरः परद्रोहिणि “भगो नृशंस! उर्वन्तरि-क्षम्” ऋ० १५ “इतरेषु (विवाहेषु) तु शिष्टेषुनृशंसानृतवादिनम्” मनुः
Capeller
German
नृशंस Menschen schädigend, boshaft,
grausam. Abstr.
°ता
f.
(°त्व
n.
*)
Grassman
German
nṛ́-śáṃsa, m., Bezeichnung eines Gottes (der Männer Lob), falls die Lesart richtig ist.
-as {793, 5} bhágas nṛ́śáṃsas, wo BR. wegen {551, 2} und {400, 3} bhágas śáṃsas vermuthen.
Stchoupak
French
नृ-शंस-
a. qui fait du mal aux hommes,
cruel, méchant,
vil, abject
m.
bourreau, paria
-ता-
f.
cruauté, vilenie
-वन्त्- a.
cruel, méchant, vil
-इत- nt. = {%-tā-
-ya- %} nt. id.
a. méchant,
cruel, vil.
°कारिन्- a. °कृत्- ag. qui commet des actes cruels et vils.
°वर्ण- °वादिन्- a. qui tient des propos abjects.