नीहार (nIhAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नीहार m.
  (-रः)
	 1. Frost,  hoar-frost.
	 2. Heavy dew.
	 3. Evacuation. 
E.
  नि before,  हृ to steal or take,  aff.
   कर्मणि घञ् ।

Capeller Eng

English

 नीहार॑ m.
  (n. ) fog,  mist (also pl.
 ).

Yates

English

 नी-हार (रः) 1.
m.
  Frost
 hoar frost.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नीहार 	-	  nIhAra 	-	 m.
  	-	 evacuation
निर्हाद 	-	  nirhAda 	-	 m.
  	-	 evacuation
निसर्ग 	-	  nisarga 	-	 m.
  	-	 evacuation
परिमोक्ष 	-	  parimokSa 	-	 m.
  	-	 evacuation
भेद 	-	  bheda 	-	 m.
  	-	 evacuation
विसर्ग 	-	  visarga 	-	 m.
  	-	 evacuation
विसर्जन 	-	  visarjana 	-	 n.
  	-	 evacuation
प्रवाहण 	-	  pravAhaNa 	-	 n.
  	-	 evacuation
रेचन 	-	  recana 	-	 n.
  	-	 evacuation
मलविसर्ग 	-	  malavisarga 	-	 m.
  	-	 evacuation of feces
मलविसर्जन 	-	  malavisarjana 	-	 n.
  	-	 evacuation of feces
भिन्नवर्चस् 	-	  bhinnavarcas 	-	 adj.
  	-	  having thin evacuations
मलस्रुति 	-	  malasruti 	-	 f.
  	-	 evacuation of the feces
मलोत्सर्ग 	-	  malotsarga 	-	 m.
  	-	 evacuation of the feces
नैष्पुरीष्य 	-	  naiSpurISya 	-	 n.
  	-	 evacuation of excrement
मैत्र 	-	  maitra 	-	 n.
  	-	 evacuation of excrement
शौच 	-	  zauca 	-	 n.
  	-	 evacuation of excrement
कोष्ठशुद्धि 	-	  koSThazuddhi 	-	 f.
  	-	 evacuation of the bowels
मलशुद्धि 	-	  malazuddhi 	-	 f.
  	-	 evacuation of the bowels
विरेक 	-	  vireka 	-	 m.
  	-	 evacuation of the bowels
उच्चारित 	-	  uccArita 	-	 n.
  	-	 evacuation of the bowels
स्कन्दन 	-	  skandana 	-	 n.
  	-	 evacuation of the bowels
मलमूत्रपरित्याग 	-	  malamUtraparityAga 	-	 m.
  	-	 evacuation of feces and urine
उच्चरते  { उच्चर् } 	-	  uccarate  { uccar } 	-	 verb 	-	  empty the body by evacuations
उच्चरति  { उच्चर् } 	-	  uccarati  { uccar } 	-	 verb 	-	  empty the body by evacuations
त्याजयति  { त्यज् } 	-	  tyAjayati  { tyaj } 	-	 verb caus. 	-	  empty the body by evacuations
तिर्यग्वातसेवा 	-	  tiryagvAtasevA 	-	 f.
  	-	  urinating or evacuation by stool
हदन 	-	  hadana 	-	 n.
  	-	 evacuation of excrement or ordure
निर्हार 	-	  nirhAra 	-	 m.
  	-	 evacuation or voiding of excrement
उपवेशन 	-	  upavezana 	-	 n.
  	-	 evacuation or motion of the bowels
अप्रवृत्ति 	-	  apravRtti 	-	 f.
  	-	  suppression of the natural evacuations
उच्चारित 	-	  uccArita 	-	 adj.
  	-	  one who has had evacuation of the bowels
ईरण 	-	  IraNa 	-	 n.
  	-	  painful and laborious evacuation of the bowels
वेगविरोधिन् 	-	  vegavirodhin 	-	 adj.
  	-	  obstructing the movement or evacuation of the bowels
सृष्टमूत्रपुरीष 	-	  sRSTamUtrapurISa 	-	 adj.
  	-	  promoting evacuations from the bladder and intestines
वेगरोध 	-	  vegarodha 	-	 m.
  	-	  obstruction of the movement or evacuation of the bowels

नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  hoar-frost
नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  fog
नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  snow
नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  evacuation
नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  heavy dew
नीहार 	-	 nIhAra 	-	 m.
  	-	  mist

Wilson

English

 नीहार
m.
  (-रः)
1 Frost,  hoar frost.
2 Heavy dew.
E.
  नि before हृ to steal or take,  aff.
   घञ्.

Apte

English

नीहारः [nīhārḥ],  [नि-हृ कर्मणि घञ् दीर्घः]

Fog,  mist
 नीहारमग्नो दिनपूर्वभागः R.*
  7.6
 Y.*
  1.15
 Ms.*
  4.113
 नीहारधूमार्कानला- निलानाम् Yogagrantha. 

Hoar-frost,  heavy dew.

Evacuation.  Comp.
   -करः the moon. 

Apte 1890

English

 नीहारः [नि-हृ कर्मणि घञ् दीर्घः] 1 Fog,  mist
 R. 7. 60
 Y. 1. 150
 Ms. 4. 113. 
2 Hoar-frost,  heavy dew. 
3 Evacuation. 

Monier Williams Cologne

English

 नी—हार॑ m.
  (once n.
 ) mist,  fog,  hoar-frost,  heavy dew,  RV.
   &c.
   &c.
   (cf.   नि-हार under नि-हृ)

 evacuation (cf.   निर्-ह्°)

Monier Williams 1872

English

 नीहार नी-हार,  अस्,  m. (fr. rt. हृ with नि?), 
fog,  mist
 frost,  hoar-frost,  heavy dew
 evacuation.
—नीहार-कर,  अस्,  m. ‘dew-maker’ or ‘cold-
rayed, ’ the moon.

Macdonell

English

 नीहार nīhārá,  m.
  mist (sts. pl.
 )
 -kara,  m.
  🞄moon
 -maya,  a.
  consisting of mist.

Benfey

English

 नीहार नीहार,  m.
  Fog,  Hiḍ. 4,  40.

Apte Hindi

Hindi

नीहारः
पुं*
  - "नि+हृ+घञ्,  पूर्वदीर्घः"
"कुहरा,  धुंध"

नीहारः
पुं*
  - "नि+हृ+घञ्,  पूर्वदीर्घः"
"पाला,  भारी ओस"

नीहारः
पुं*
  - "नि+हृ+घञ्,  पूर्वदीर्घः"
मलमूत्र त्याग

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नीहार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಮ /ಮಂಜು
निष्पत्तिः - > नि + हृञ् (हरणे) - "घञ्" (३-३-१९)
व्युत्पत्तिः - > निह्रियते
प्रयोगाः - > नीहारजालमलिनः पुनरुक्तसान्द्राः कुर्वन् वधूजनविलोचनपक्ष्ममालाः
उल्लेखाः - > माघ० ५-११

L R Vaidya

English

 nIhAra {% m. %} 1. Fog,  mist,  R.vii.60
 2. hoar-frost,  heavy dew
 3. evacuation.

Bopp

Latin

 नीहार m. (ut videtur,  a r. हृ praef. नि,  producto इ,  s. अ)
pruina. H. 4. 40. R. Schl. I. 55. 25. RAGH. 7. 57.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

नीहार
पु
नीहार,  हिम
कं पानीयं शिरः प्रोक्तं नीहारो हिममुच्यते ॥ १२ ॥
verse 3.1.1.12
page 0014

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नीहार (?) Vasiṣṭha 19,  14.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अवश्यायस्तु तुहिनं प्रालेयं मिहिका हिमम् ।
स्थान्नीहारस्तुषारश्च हिमानी तु महद्धिमम् ॥ १०७२ ॥
-wordlist-
 
अवश्याय (पुं),  तुहिन (क्ली),  प्रालेय (क्ली),  मिहिका (स्त्री),  हिम (पुंक्ली),  नीहार (पुंक्ली),  तुषार (पुंक्ली),  हिमानी (स्त्री),  महद्धिम (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रालेय
प्रालेय,  अवश्याय,  तुहिन,  शिशिर,  हिम,  तुषार,  मिहिका,  नीहार
प्रालेयमवश्यायस्तुहिनं शिशिरं हिमं तुषारं च ।
मिहिका स्यान्नीहारो हिमसंघातो हिमानी च ॥ ६५० ॥
verse 3.1.1.650
page 0074

नाममाला

Sanskrit

अवश्याय,  तुषार,  प्रालेय,  तुहिन,  हिम,  नीहार
अवश्यायं तुषारं च प्रालेयं तुहिनं हिमम् ।
नीहारं तत्करं विद्धि मृगाङ्कं रोहिणीपतिम् ॥ १७९ ॥
verse 0.1.1.179
page 0086

Vedic Reference

English

 Nīhāra,  ‘mist, ’ occurs in the Rigveda^1 and later.^2
1) x. 82,  7.
2) Taittirīya Saṃhitā,  vii. 5,  11,  1
Kāṭhaka Saṃhitā,  xxviii. 4
 Vājasaneyi
Saṃhitā,  xxii. 26
 xxv. 9
 Av. vi. 113, 
2
 xviii. 3,  60
 Taittirīya Āraṇyaka, 
i. 10,  7
 vi. 4,  1
 Chāndogya Upaniṣad, 
iii. 19,  2,  etc.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नीहारः,  पुं,
   (निर्ह्रियते इति । नि + हृ + घञ् ।उपसर्गस्य घञीति दीर्घत्वम् ।) घनीभूतशिशि-रम् । तत्पर्य्यायः । अवश्यायः २ तुषारः ३तुहिनम् ४ हिमम् ५ प्रालेयम् ६ महिका ७ ।इत्यमरः । १ । ३ । १८ ॥
 खजलम् ८ निशा-जलम् ९ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 निहारः १०मिहिका ११ । इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा, महाभारते । १ । २२८ । २ ।“खाण्डवञ्च वनं सर्व्वं पाण्डवो बहुभिः शरैः ।प्राच्छादयदमेयात्मा नीहारेणेव चन्द्रमाः ॥
”)अस्य गुणः । कफवायुवर्द्धकत्वम् । इति राज-वल्लभः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नि(नी)हार न०
  निह्नियते नि + हृ--कर्मणि घञ् वा दीर्घः ।ह्रस्वमध्यः । १ हिमे शब्दरत्ना० । दीर्घमध्यः । तत्रार्थेअमरः २ कुज्झटिकायां कुल्लू० “नीहारे वाणशब्दे चसन्ध्ययोरेव चोभयोः” मनुः । “नीहारः कुज्झटिका”कुल्लूकः स च अनीभूतं शिशिरं (वरफ) इति ख्यातंकुज्झटिका च “नीहारमग्नो दिनपूर्वभागः” रघुः “एवंतयोक्तो भगवान्नीहारमसृजत् प्रभुः” भा० आ० ६० अ० ।मत्स्यगन्धयोक्तः पराशरः कुज्झटिकारूपं नीहारंसृष्टवानिति प्रसिद्धम् ।

 नीहार पु०
  निह्रियते नि + हृ--कर्मणि घञ दीर्घः । घनीभूते१ शिशिरे २ हिमे च अमरः “नीहारजालमलिनाः पुनरु-क्तसान्द्राः” माघः वृ० र० टीकोक्ते त्रयोविंशतिरगणात्मके२ दण्डकभेदे ।

Capeller

German

 नीहार॑ m.
  (n. ) Nebel.

Grassman

German

 nīhārá,  m.,  Nebel (ob von hṛ mit ní?).
-éṇa {908, 7} (prā́vṛtās).

Burnouf

French

 नीहार नीहार m.
  (निस्
 हृ) givre,  gelée blanche.

Stchoupak

French

 नी-हार-
 m.
  brouillard,  brume,  givre, 
 rosée 
 -मय- a.
qui consiste en brouillard,  etc. 
 brumeux 
 -ई-कृ- convertir en brouillard.
°कर- m.
  lune.
°चक्षुस्- a. dont le regard est embrumé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.