| YouTube Channel

नीवी (nIvI)

 
Capeller Eng
English
नीवी
f.
 a cloth or girdle worn round a woman's waist.
Spoken Sanskrit
English
नीवी - nIvI -
f.
 - capital
Monier Williams Cologne
English
नीवि॑ or नीवी,
f.
 (prob.
fr.
 नि
+
 √ व्ये) a piece of cloth wrapped round the waist (esp. as worn by women
but
cf.
Vām.
 i, 3, 5), a kind of skirt or petticoat,
VS.
AV.
ŚBr.
MBh.
&c.
a band or cord for tying together folded Kuśa-grass in making offerings at the funeral rites of a Śūdra,
L.
a hostage,
L.
capital, principal stock,
Daś.
Apte Hindi
Hindi
नीवी
स्त्री*
 - "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"कमर में लपेटी हुई धोती, धोती के दोनों किनारों की गाँठ, नाड़ा, कमरबन्द"
नीवी
स्त्री*
 - "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"पूंजी, मूलधन"
नीवी
स्त्री*
 - "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"दाँव, बाजी, शर्त"
नीवी
स्त्री*
 - "नि+व्ये+इञ्, य लोप पूर्वस्य दीर्घः"
कारागार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नीवि/नीवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ತಕರ ಮೂಲಧನ /ಬಂಡವಾಳ
निष्पत्तिः - > इवि (प्रेरणे) - "इन्" (उ. ४-१२०) - वा "ङीष्" (ग. ४-१-४५)
व्युत्पत्तिः - > नितरामिन्वति
प्रयोगाः - > अमुद्राभङ्गसुभगा नीवीरिव रतेः शुभः
उल्लेखाः - > याद० १६-१३६
नीवि/नीवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರು ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ಸೀರೆಯ ಗಂಟು
प्रयोगाः - > प्रापि तेन भृशमुच्छृसिताभिर्नीव्रिभिः सपदि बन्धनमोक्षः ।, नीविमर्धमुकुलीकृतदृष्ट्या ।, कान्ते तल्पमुपागते विगलिता नीवी स्वयं बन्धनात् ।
उल्लेखाः - > माघ० १०-५१, माघ० १०-६४, अमरु. १०१
L R Vaidya
English
nIvI {% f. %} 1. A cloth worn round a woman’s waist or the ends of it tied in front, the knot of a wearing garment, नीवीबंधोच्छ्वसनमधरस्पंदनं दोर्विषादः M.M.ii., K.S.i.38, vii.60
2. capital, principal, stock
3. a stake, a wager.
Bopp
Latin
नीवी f. vestimentum, quo feminarum medium corpus tegi-
tur, feminalia. RAGH. 7. 9. MEGH. 69.
Indian Epigraphical Glossary
English
nīvī (EI 17), a permanent endowment
same as akṣaya-nīvī.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
नीवी 4. Zach. Beitr. 28. 29. — Kapital, Daśak. 57, 5. °Kassenbestand, Kauṭ. 61, 1
62, 4 etc.
Prabandh. 172, 2 v.u. (नीवीधन Kapital).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मूलधनम्, मूलद्रव्यम्, मूलम्, मूलपूञ्जी, नीवी, नीविः, परिपणम्
noun
सा पुञ्जी या केन अपि उद्योग-व्यापार-व्यवसायादिषु लाभांशप्राप्तेः अपेक्षया निवेशिता अस्ति।
"सहस्रमुद्रायाः मूलधनात् वयं लक्षमुद्राः प्राप्तुं शक्नुमः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तद्ग्रन्थिरुच्चयो नीवी वरस्त्र्यर्धोरुकांशुकम् ॥ ६७३ ॥
चण्डातकं चलनकः चलनी त्वितरस्त्रियाः ।
-wordlist-
उच्चय (पुं), नीवी (स्त्री), अर्धोरुक (क्ली), चण्डातक (पुंक्ली), चलनक (पुं), चलनी (स्त्री)
--source--
मूल्यद्रव्यं परिपणो नीवी लाभोऽधिकं फलम् ।
-wordlist-
मूलद्रव्य (क्ली), परिपण (पुं), नीवी (स्त्री), लाभ (पुं), फल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
परिधानांशुकग्रन्थि
परिधानांशुकग्रन्थि, नीवी, उच्चय
परिधानांशुकग्रन्थिः प्रोक्ता नीवी तथोच्चयः ॥ ५४७ ॥
verse 2.1.1.547
page 0062
नीवी
नीवी, परिपण
नीवी परिपणेऽप्युक्ता कटिदेशेऽपि मेखला ।
verse 5.1.1.824
page 0095
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नीवी,
स्त्री,
 (निव्ययति निवीयते वा । नि +व्येञ् + “नौ व्यो यलोपः पूर्व्वस्य चदीर्घः ।” उणां । ४ । १३५ । इति इञ् यलापःनिशब्दस्य दीर्घत्वञ्च । ततः कृदिकारादितिवा ङीष् ।) परिपणम् । बणिजां मूलधनम् ।राजपुत्त्रादेर्बन्धकः । इति सुभूतिः ॥
स्त्रीकटी-वस्त्रबन्धः । कोँचडी इति भाषा । (यथा, महाभारते । २ । ६३ । १९ ।“एकवस्त्रा त्वधोनीवी रोदमाना रजस्वला ॥
”)स्त्रीत्युपलक्षणं पुंस्कटीवस्त्रबन्धेऽपि । इत्यमर-टीकायां भरतः । तथा च । “नीवीं विस्रंस्यपरिहितवस्त्रस्य षामाङ्गग्रन्थिं प्रोचयित्वाआचमनमाह बौधायनः ।” इति यजुर्व्वेदिश्राद्ध-तत्त्वम् ॥
शूद्रस्य पित्रादिश्राद्धे मोटकबन्धनम् ।इति मथुरेशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नीवि(वी) स्त्री निव्ययंति निवीयते वा नि + व्ये--इन् यलोपदोर्घौ डिच्च वा ङीप् । १ बणिजां मूलधने २ स्त्रीकटीवस्त्र-वन्थे अमरः “नीविं प्रति प्रणिहिते च करे प्रियेण” सा० द०“नीवीरतिक्रम्य सितेतरस्य” कुमा० “आलोच्य प्रिय-तममंशुके विनीवौ” माघः “निवीप्रविश्रंसनकरः” भा०स्त्री० २४ अ० । ३ वस्त्रमात्रे “अवनिज्य पूर्ववन्नी विंविश्रस्य नमोव इत्यादि” कात्या० ४११५४ राजपुत्रा-देर्बन्धके सुभूतिः तत्र मूलधने “निजगृहमिवानुप्रविश्यनीविं सारमहतीमादाय गिरमाम्” दशकु० ।