| YouTube Channel

नीविः (nIviH)

 
Apte
English
नीविः [nīviḥ] वी [vī], वी
f.
[निव्ययति निवीयते वा निव्ये-इन्
cf.
Uṇ.*
4, 135]
A cloth worn round a woman's waist, or more properly the ends of the cloth tied into a knot in front, the knot of the wearing garment
प्रस्थानभिन्नां बबन्ध नीविम्
R.*
7.9
नीविबन्धोच्छ्वसनम् Mā.l.2.5
Ku.*
1.38
नीविं प्रति प्रणिहिते तु करे प्रियेण K.
P.*
4
Me.*
7
Śi.*
1.64.
The outer tie of a packet in which the offerings of a Sūdra at funeral obsequies are presented.
Capital, principal, stock
नीवीमवलिखतः द्विगुणः (दण्डः) Kau. A 2.7
शेषमायव्ययौ नीवी Kau
A.
2.6.
A stake, wager.
Prison
नीवी स्याद्बन्धनागारे धने स्त्रीवस्त्रबन्धने Nm.
Apte 1890
English
नीविः,
वी f. [निव्ययति निवीयते वा निव्ये-इन्
cf. Uṇ. 4. 135] 1 A cloth worn round a woman's waist, or more properly the ends of the cloth tied into a knot in front, the knot of the wearing garment
प्रस्थानभिन्नां बबंध नीविं R. 7. 9
नीविबंधोच्छ्वसनं Māl. 2. 5
Ku. 1. 38
नीवि प्रति प्रणिहिते तु करे प्रियेण K. P. 4
Me. 68
Śi. 10. 64.
2 The outer tie of a packet in which the offerings of a Śūdra at funeral obsequies are presented.
3 Capital, principal, stock.
4 A stake, wager.
Apte Hindi
Hindi
नीविः
स्त्री*
- "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"कमर में लपेटी हुई धोती, धोती के दोनों किनारों की गाँठ, नाड़ा, कमरबन्द"
नीविः
स्त्री*
- "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"पूंजी, मूलधन"
नीविः
स्त्री*
- "निव्ययति निवीयते वा नि+व्ये+इन्, नीवि+ङीष्"
"दाँव, बाजी, शर्त"
नीविः
स्त्री*
- "नि+व्ये+इञ्, लोप पूर्वस्य दीर्घः"
कारागार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नीविः, समन्तकः
noun
ऊतं अधरोरुकं वस्त्रम्।
"अधरोरुकेण स्त्रियः कटीप्रान्तात् आरभ्य पादपर्यन्तं शरीरं आच्छादयन्ति।"
Synonyms:
मूलधनम्, मूलद्रव्यम्, मूलम्, मूलपूञ्जी, नीवी, नीविः, परिपणम्
noun
सा पुञ्जी या केन अपि उद्योग-व्यापार-व्यवसायादिषु लाभांशप्राप्तेः अपेक्षया निवेशिता अस्ति।
"सहस्रमुद्रायाः मूलधनात् वयं लक्षमुद्राः प्राप्तुं शक्नुमः।"
Synonyms:
शाटः, नीविः
noun
स्त्रीवस्त्रविशेषः।
"स्त्रियः शाटिकां धारयितुं शाटं परिधारयन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नीविः,
स्त्री,
(निव्ययति निवीयते वा नि +व्येञ् + “नौ व्यो यलोपः पूर्व्वस्य चदीर्घः ।” उणां १३५ इति इञ् यलापःनिशब्दस्य दीर्घत्वञ्च ततः कृदिकारादितिवा ङीष् ।) परिपणम् बणिजां मूलधनम् ।राजपुत्त्रादेर्बन्धकः इति सुभूतिः
स्त्रीकटी-वस्त्रबन्धः कोँचडी इति भाषा (यथा, महाभारते ६३ १९