| YouTube Channel

नीतिसार (nItisAra)

 
Monier Williams Cologne
English
नीति—सार mn.
N.
 of wk.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
नीतिसार Rādh 21. Oppert 72. 2359. 6364. II, 3377.
--by Kāmandaki q. v.
--attributed to Śukrācārya. L. 1828. Oudh XVIII, 94.
--attributed to Ghaṭakarpara. Printed in Häberlin p. 504.
नीतिसार ibid.
--attributed to Ghaṭakarpara. Stein 93.
नीतिसार from the Garuḍapurāṇa. Hpr. 1, 209.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नीतिसारः,
पुं,
 (नीतिरेव सारो यस्येति ।)इन्द्रं प्रति बृहस्पत्युक्तनीतिशास्त्रविशेषः । अयंचाणक्यसंग्रहमूलम् । गरुडपुराणे अष्टास्व-ध्यायेष्वस्ति । बाहुल्यभिया तत् समुदायं नलिखित्वा अष्टानामध्यायानां प्राथमिकाष्टश्लोकालिख्यन्ते । यथा, --“सद्भिः सङ्गं प्रकुर्व्वीत सिद्धिकामः सदा नरः ।नासद्भिरिह लोकाय परलोकाय वा हितम् ॥
१ ॥
आपदर्थे धनं रक्षेद्दारान्रक्षेद्धनैरपि ।आत्मानं सततं रक्षेद्दारैरपि धनैरपि ॥
२ ॥
यो ध्रुवाणि परित्यज्य अध्रुवाणि च सेवते ।ध्रुवाणि तस्य नश्यन्ति अध्रवं नष्टमेव च ॥
३ ॥
राज्यं पालयते नित्यं सत्यधर्म्मपरायणः ।निर्ज्जित्य परसैन्यानि क्षितिं धर्म्मेण पालयेत् ॥
४ ॥
भृत्या बहुविधा ज्ञेया उत्तमाधममध्यमाः ।नियोक्तव्या यथार्थेषु त्रिविधेष्वेव कर्म्मसु ॥
५ ॥
गुणवन्तं नियुञ्जीत गुणहीनं विवर्ज्जयेत् ।पण्डिते च गुणाः सर्व्वे मूर्खे दोषाश्च केवलम् ॥
६ ॥
न कश्चित् कस्यचिन्मित्रं न कश्चित् कस्यचिद्रिपुः ।कारणादेव जायन्ते मित्राणि रिपवस्तथा ॥
७ ॥
कुभार्य्याञ्च कुमित्रञ्च कुराजानं कुसौहृदम् ।कुबन्धुञ्च कुदेशञ्च दूरतः परिवर्ज्जयेत् ॥
” ८ ॥
इति गारुडे ॥