निस्त्रिंश (nistriMza)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English निस्त्रिंश nistriMza merciless
निस्त्रिंश nistriMza more than thirty
निस्त्रिंश nistriMza cruel
निस्त्रिंश nistriMza sword
निस्त्रिंश nistriMza particular stage in the retrograde motion of the planet Mars
निस्त्रिंश nistriMza sacrificial knife
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishनिस्त्रिंश निस्-त्रिंश, अस्, आ, अम् (fr. निस् +
त्रिंशत्), more than thirty
merciless, unfeeling,
unpitying, cruel (as a sword)
(अस्), m. a sword, a
scimitar, falchion, a sacrificial knife, (so called because
more than thirty fingers in length.)
—निस्त्रिंश-
धारिन्, ई, m. a sword-bearer, a swordsman or
soldier armed with a sword.
—निस्त्रिंश-पत्त्रक,
अस्, इका, m. f. a thorny species of Euphorbia, (An-
tiquorum or Tortilis).
—निस्त्रिंश-भृत्, त्, त्, त्, a
sword-bearer.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiनिस्त्रिंशः
निस्-त्रिंशः -
तलवार
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनिस्त्रिंश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಡ್ಗ /ಕತ್ತಿ
निष्पत्तिः - > "डच्" (वा० ५-४-७३)
व्युत्पत्तिः - > निर्गतः त्रिंशतोऽङ्गुलिभ्यः
प्रयोगाः - > "परनिस्त्रिंशनिर्लूनकरवालाः पदातयः"
उल्लेखाः - > माघ० १९-५५
निस्त्रिंश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದ /ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದ /ಕ್ರೂರ
प्रयोगाः - > "मन्युर्दुःसह एव यात्युपशमं नो सान्त्ववादैः स्फुटं हे निस्त्रिंश विमुक्तकण्ठकरुणं तावत्सखी रोदितु"
उल्लेखाः - > अमरु० ६
निस्त्रिंश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ
L R Vaidya
EnglishAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritनिस्त्रिंश
पु
निस्त्रिंश, खड्ग, पापिष्ठ
निस्त्रिंशौ खड्गपापिष्ठौ भृङ्गबाणौ शिलीमुखौ ।
verse 3.1.1.7
page 0014
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritक्रूरे नृशंसनिस्त्रिंशपापा धूर्तस्तु वञ्चकः ॥ ३७६ ॥
व्यंसकः कुहको दाण्डाजिनिको मायिजालिकौ ।
क्रूर (पुं), नृशंस (पुं), निस्त्रिंश (पुं), पाप (पुं), धूर्त (पुं), वञ्चक (पुं), व्यंसक (पुं), कुहक (पुं), दाण्डाजिनिक (पुं), मायिन् (पुं), जालिक (पुं)
तूणो निषङ्गस्तूणीर उपासङ्गः शराश्रयः ॥ ७८१ ॥
शरधिः कलापोऽप्यथ चन्द्रहासः करवालनिस्त्रिंशकृपाणखड्गाः ।
तरवारिकौक्षेयकमण्डलाग्रा असिरृष्टिरिष्टी त्सरुरस्य मुष्टिः ॥ ७८२ ॥
तूण (त्रि), निषङ्ग (पुं), तूणीर (पुं), उपासङ्ग (पुं), शराश्रय (पुं), शरधि (पुं), कलाप (पुं), चन्द्रहास (पुं), करवाल (पुं), निस्त्रिंश (पुं), कृपाण (पुं), खड्ग (पुं), तरवारि (पुं), कौक्षेयक (पुं), मण्डलाग्र (पुं), असि (पुं), ऋष्टि (पुंस्त्री), रिष्टि (पुंस्त्री), त्सरु (पुं), खड्गमुष्टि (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritनिस्त्रिंश
निस्त्रिंश, करबाल, खड्ग, कौक्षेयक, कृपाण, रिष्टि, असि, चन्द्रहास, तरवारि, मण्डलाग्र
निस्त्रिंशः करबालः खड्गः कौक्षेयकः कृपाणः स्यात् ।
रिष्टिरसिचन्द्रहासौ तरवारिर्मण्डलाग्रं च ॥ ४७२ ॥
verse 2.1.1.472
page 0054
नाममाला
Sanskritकौक्षेयक, असि, निस्त्रिंश, कृपाण, करवाल, तरवारि, मण्डलाग्र, खड्ग
कौक्षेयकासिनिस्त्रिंशकृपाणाः करवालकः ।
तरवारिर्मण्डलाग्रं खड्गनामावलिं विदुः ॥ ८५ ॥
verse 0.1.1.85
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritनिस्त्रिंशः, (निर्गतस्त्रिंशद्भ्योऽङ्गुलिभ्य इति ।निरादय इति समासः । “संख्यायास्तत्पुरुषस्यडज्वाच्यः ।” ५ । ४ । ११३ । इत्यस्य वार्त्तिकोक्त्याडच् ।) खड्गः । इत्यमरः । २ । ८ । ८९ ॥
(यथा, महाभारते । ४ । ४१ । २४ ।“नकुलस्यैष निस्त्रिंशो गुरुभारसहो दृढः ॥
”)निर्द्दये, त्रि । इति मेदिनी । शे, २१ ॥
(यथा, अमरुशतके । ५ ।“दत्तोऽस्याः प्रणयस्त्वयैव भवता चेयं चिरंलालितादैवादद्य किल त्वमेव कृतवानस्या नवं विप्रियम् ।मन्युर्दुःसह एष यात्युपशमं नो शान्तवादैःस्फुटम् ।हे निस्त्रंश ! विमुक्तकण्ठकरुणं तावत् सखीरोदितु ॥
”)त्रिंशत्शून्यः । इति व्याकरणम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritनिस्त्रिंश निर्गतस्त्रिंशतोऽङ्गुलिभ्यः डच् समा० ।१ खड्गे अमरः त्रिंशदङ्गुल्यधिकस्यैव खड्गत्वात् ततोन्यूनत्वे छुरिका । तत्तुल्यहिंसकत्वात् २ निर्दये मेदि०“हे निस्त्रिंश (निर्दय) विमुक्तकण्ठकरुणं तावत् सखीरोदितु” अमरुशतकम् “सधनुर्बद्धनिस्त्रिंशः पादचारीवपर्वतः” भा० आ० १३६ अ० । ३ मन्त्रभेदे “नवाक्षरो ध्रुवयुतो मनुर्निस्त्रिंश ईरितः” तन्त्रसा० ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.