| YouTube Channel

निष्पत्तिः (niSpattiH)

 
Apte
English
निष्पत्तिः [niṣpattiḥ],
f.
Birth, production
शस्यनिष्पत्तिः.
Ripeness, maturity (परिपाक)
कथमप्यम्भसामन्तरा निष्पत्तेः प्रतीयते
Ku.*
 2.37.
Perfection, consummation
मोदके- नापि किं तेन निष्पत्तिर्यस्य सेवया
Pt.*
 1.271.
Completion, accomplishment, termination.
Apte 1890
English
निष्पत्तिः f. 1 Birth, production शस्यनिष्पत्तिः.
2 Ripeness, maturity (परिपाक)
Ku. 2. 37.
3 Perfection, consummation
Pt. 1. 271.
4 Completion, accomplishment, termination.
Apte Hindi
Hindi
निष्पत्तिः
स्त्री*
 - निस्+पद्+क्तिन्
"जन्म, उत्पादन"
निष्पत्तिः
स्त्री*
 - निस्+पद्+क्तिन्
"परिपक्वावस्था, परिपाक"
निष्पत्तिः
स्त्री*
 - निस्+पद्+क्तिन्
"पूर्णता, समापन"
निष्पत्तिः
स्त्री*
 - निस्+पद्+क्तिन्
"संपूर्ति, संपन्न्ता, समाप्ति"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अन्तः, अन्तम्, समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, पर्यन्तम्, प्रान्तः, समन्तः, पारः, पारम्, अवसानम्, पर्यवसानम्, अवसायः, अवसादः, अवसन्नता, सातिः, सायः
noun
कस्यापि वृतान्तस्य कथनस्य वा अन्तिमं चरणम् येन तद्विषये सर्वं ज्ञायते।
" अस्य पुस्तकस्य अन्तं पठित्वा एव कोऽपि निष्कर्षः शक्यः। "
Synonyms:
 अनुष्ठानम्, आचरणम्, विधानम्, करणम्, सम्पादनम्, निष्पत्तिः, सिद्धिः, निर्वाहः, निर्वहणम्
noun
सुयोग्यरीत्या कार्यस्य समापनम्।
"अस्य कार्यस्य अनुष्ठानं सम्यकतया जातम्।"
Synonyms:
 निश्चयः, निर्णयः, निर्णयणम्, निश्चितम्, निष्पत्तिः, सिद्धीः
noun
ऊहादिना कस्यापि वस्तुनः स्थितेः निश्चितिः।
"भूरि निरिक्षणानन्तरम् अस्माकम् अयं निर्णयः जातः यत् रामः सज्जनः पुरुषः इति।"
Synonyms:
 समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, निवृत्तिः
noun
समापनस्य क्रिया।
"महात्मा गान्धी महोदयस्य मृत्युना युगस्य समाप्तिः जाता। "
Tamil
Tamil
நிஷ்பத்தி: : பிறப்பு, உண்டாக்குதல், முழுமை, முடிவு, செழிப்பு.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: निष्पत्तिः
Root: निष्पत्तिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ end
⇒ state
⇒ death
⇒ asking
⇒ begging
⇒ eminent
⇒ trouble
⇒ firmness
⇒ distress
⇒ devotion
⇒ skill in
⇒ position
⇒ condition
⇒ assiduity
⇒ excelling
⇒ judgement
⇒ inherence
⇒ conclusion
⇒ perfection
⇒ completion
⇒ steadiness
⇒ attachment
⇒ termination
⇒ application
⇒ firm devotion
⇒ decision about
⇒ familiarity with
⇒ decisive sentence
⇒ end or catastrophe
⇒ certain knowledge of
⇒ culminating or extreme point
Shloka(s):
3|3|41|1 ► निष्ठा निष्पत्तिनाशान्ताः काष्ठोत्कर्षे स्थितौ दिशि। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|41|1 ⇢ निष्ठा (निष्ठा) (स्त्री) ⇒ end, state, death, asking, begging, eminent, trouble, firmness, distress, devotion, skill in, position, condition, assiduity, excelling, judgement, inherence, conclusion, perfection, completion, steadiness, attachment, termination, application, firm devotion, decision about, familiarity with, decisive sentence, end or catastrophe, certain knowledge of, culminating or extreme point
Related word(s):
जातिः ➡ क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निष्पत्तिः,
स्त्री,
 (निर् + पद + क्तिन् ।) समाप्तिः ।सिद्धिः । यथा, --“क्रियायाः परिनिष्पत्तिर्यद्व्यापारादनन्तरम् ।विवक्षते यदा तत्र करणत्वं तदा स्मृतम् ॥
”इति रामतर्कवागीशधृतकारिका ॥
(नादस्यावस्थाविशेषः । यथा, हठयोगप्रदी-पिकायाम् । ४ । ६९ ।“आरम्भश्च घटश्चैव तथा परिचयोऽपि च ।निष्पत्तिः सर्व्वयोगेषु स्यादवस्थाचतुष्टयम् ॥
”तथा, तत्रैव । ४ । ७६ ।“रुद्रग्रन्थिं यदा भित्वा सर्व्वपीठगतोऽनिलः ।निष्पत्तौ वैणवः शब्दः क्वणद्वीणाक्वणो भवेत् ॥
”)