| YouTube Channel

निष्ट्य (niSTya)

 
शब्दसागरः
English
निष्ट्य
m.
 (-ष्ट्यः) A man of one of the outcast or barbarous tribes.
Capeller Eng
English
नि॑ष्ट्य
a.
 external, foreign.
Spoken Sanskrit
English
निष्ट्य niSTya
adj.
 external
निष्ट्य niSTya
adj.
 strange
निष्ट्य niSTya
adj.
 foreign
निष्ट्य niSTya
m.
 caNDAla or mleccha
Wilson
English
निष्ट्य
m.
 (-ष्ट्यः) A man of one of the outcast or barbarous tribes.
Apte
English
निष्ट्य [niṣṭya],
a.
Ved.
 Foreign, exotic. -ष्ट्यः An outcast, a Chānḍāla or Mlechchha. -ष्ट्या
N.
 of a lunar mansion (स्वाति).
Apte 1890
English
निष्ट्य a. Ved. Foreign, exotic.
ष्ट्यः An outcast, a Cāṇḍāla or Mleccha.
Monier Williams Cologne
English
नि॑ष्ट्य
mfn.
 (fr. निस्
+
 त्य
cf.
Pāṇ.
 iv, 2, 104
viii, 3, 101) external, foreign, strange,
RV.
AV.
VS.
ŚBr.
नि॑ष्ट्य
m.
 a Caṇḍāla or Mleccha,
L.
Monier Williams 1872
English
निष्ट्य निष्ट्य, अस्, आ, अम् (fr. निस्), Ved. ex-
ternal, foreign, strange
exotic, coming from abroad
(अस्), m. a man of one of the outcast or barbarous
tribes, a Cāṇḍāla, a Mleccha
(आ), f. a particular
Nakṣatra also called Svātī.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निष्ट्य 3. = स्वाति, Āpast. Gṛhy. 3, 3. 4.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पुलिन्दा नाहला निष्ट्याः शबरा वरुटा भटाः ।
माला भिल्लाः किराताश्च सर्वेऽपि म्लेच्छजातयः ॥ ९३४ ॥
-wordlist-
म्लेच्छजाति (स्त्री), पुलिन्द (पुं), नाहल (पुं), निष्ट्य (पुं), शबर (पुं), वरुट (पुं), भट (पुं), माल (पुं), भिल्ल (पुं), किरात (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
किरात
किरात, शबर, निष्ट्य, पुलिन्द, नाहल, भट, माल, म्लेच्छ, भिल्ल, अन्यजाति
किराताः शबरा निष्ट्याः पुलिन्दा नाहला भटाः ।
माला म्लेच्छादयो भिल्लाः कथ्यन्ते ह्यन्तजातयः ॥ ५९९ ॥
verse 2.1.1.599
page 0067
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: निष्ट्यः
Root: निष्ट्य
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Son of Śabara and an Andhrī
Shloka(s):
3|5|45|2 ► सोपाकं पुल्कसी निष्ट्याच्चण्डालादिति केचन॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|45|2 ⇢ निष्ट्यः (निष्ट्य) (पुं) ⇒ Son of Śabara and an Andhrī ⇒
Related word(s):
Vedic Reference
English
Niṣṭya means in the Rigveda^1 and later^2 an outsider or
stranger. Hence the constellation usually known as Svāti
(see Nakṣatra) is named Niṣṭyā in the Taittirīya Brāhmaṇa, ^3
because it occupies a position markedly away from the ecliptic.
1) vi. 75, 19
viii. 1, 13
x. 133, 5.
2) Av. iii. 3, 6
Vājasaneyi, v. 23
Satapatha Brāhmaṇa, i. 6, 4, 17, etc.
3) i. 5, 2, 2. 3
iii. 1, 1, 13.
Cf. Max Müller, Sacred Books of the
East, 32, 215.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निष्ट्यः,
पुं,
 (वर्णाश्रमादिभ्यो निर्गतः । निस् +“अव्ययात् त्यप् ।” ४ । २ । १०४ । इत्यस्य“निसो गते ।” इति वार्त्तिकोक्त्या त्यप् ।“ह्रस्वात्तादौ तद्धिते ।” ८ । ३ । १०१ । इतिषत्वम् ।) म्लेच्छजातिविशेषः । इति हेमचन्द्रः ।५ । ५९८ ॥
(पुत्त्रादिः । इति महीधरः । यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । ५ । २३ ।“यं मे निष्ट्यो यममात्यो निचखान ॥
”“ष्ट्यै स्त्यै शब्दसंघातयोः । नितरां स्त्यायतिसंघातरूपेण सह वर्त्तत इति निष्ट्यः । यद्वा, निर्गत्य शरीरात् स्त्यायति विस्तीर्णो भवतीतिनिष्ट्यः पुत्त्रादिः । यद्वा, निर्गतो वर्णाश्रमेभ्योनिष्ट्यश्चण्डालादिः । निसो गते इति वार्त्तिकेननिस उपसर्गाद्गतार्थे त्यप् इति काशिका-याम् ।” इति तत्र वेददीपः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निष्ट्य
पु०
 निर्गत्य स्त्रायते स्त्यै--क निस् + गतार्थे त्यष् वा ।विसर्गलोपषत्वष्टुत्वे १ चण्डलादौ २ म्लेच्छजातिभेदेहेमच० ३ पुत्रादौ च । “यं मे निष्ट्यो यममात्यो निच-खान” यजु० ५२३ “ष्ट्यै स्त्यै शब्दसङ्घातयोःनितरां स्त्यायति सङ्घातरूपेण सह वर्त्तते इतिनिष्ट्यः यद्वा निर्गत्य शरीरात् स्त्यायति विस्तीर्णो भव-तीति निष्ट्यः पुत्रादिः । यद्वा निर्गतो वर्णाश्रमेभ्योनिष्ट्यः चण्डालादिः “निसो गते” इति पा० वार्त्ति-केन निस उपसर्गाद्गतार्थे त्यप् इति काशिकायाम्”वेददी० ।
Capeller
German
नि॑ष्ट्य auswärtig, fremd.
Grassman
German
(níṣṭya), níṣṭia, a., auswärtig, fremd [von nís].
-as yás {516, 19}
{959, 5}.
-ās {621, 13} mā́ bhūma 〰 iva.
Burnouf
French
निष्ट्य निष्ट्य
m.
 homme de caste dégradée ou barbare.