निष्क्रम (niSkrama)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निष्क्रम m.
  (-मः)
	 1. Any intellectual faculty,  as attention,  comprehen-
sion,  &c.
	 2. Degradation,  baseness,  inferiority of tribe,  family,  &c.
3. Going out,  exit.
	 4. Intellectual faculty.
 E.
  निर् assuredly or
forth,  and क्रम going.

Capeller Eng

English

 निष्क्रम m.
  °ण n.
  going out (esp.    for the first time
with a child).

Yates

English

 नि-ष्क्रम (मः) 1.
m.
  Going out
 any
mental faculty,  as attention
degradation,  inferiority.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निष्क्रम 	-	 niSkrama 	-	 m.
  	-	 quit  [ computer ]
प्रश्नमञ्च 	-	 praznamaJca 	-	 m.
  	-	 quiz
प्रश्नमञ्य 	-	 praznamaJya 	-	 m.
  	-	 quiz
वर्जनं करोति  { कृ } 	-	 varjanaMkaroti{kR} 	-	 verb 	-	 quit
त्यजति  { त्यज् } 	-	 tyajati{tyaj} 	-	 verb 	-	 quit
विचित्र 	-	 vicitra 	-	 adj.
  	-	 queer
अदीर्घ 	-	 adIrgha 	-	 adj.
  	-	 quick
द्रुत 	-	 druta 	-	 adj.
  	-	 quick
शीघ्र 	-	 zIghra 	-	 adj.
  	-	 quick
शम 	-	 zama 	-	 adj.
  	-	 quiet
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	 quiet
राज्ञी 	-	 rAjJI 	-	 f.
  	-	 queen
देवी 	-	 devI 	-	 f.
  	-	 queen
पङ्क्ति 	-	 paGkti 	-	 f.
  	-	 queue
श्रेणि 	-	 zreNi 	-	 f.
  	-	 queue  [ computer ]
नितान्तम् 	-	 nitAntam 	-	 indecl.
  adverb 	-	 quite
पङ्क्तिकरण 	-	 paGktikaraNa 	-	 n.
  	-	 queing  [ computer ]
पङ्क्तिविधान 	-	 paGktividhAna 	-	 n.
  	-	 queing  [ computer ]
शीघ्रम् 	-	 zIghram 	-	 adverb 	-	 quickly
शान्तभावेन 	-	 zAntabhAvena 	-	 adverb 	-	 quietly

 
   निष्क्रम  niSkrama  m.
    quit   [ computer ]  
   वर्जनं करोति  { कृ }  varjanaM karoti   { kR }  verb   quit     
   त्यजति  { त्यज् }  tyajati   { tyaj }  verb   quit    
   नितान्तम्  nitAntam  indecl.
  adverb   quite    
   परित्याग  parityAga  m.
    quitting   
   त्यजन  tyajana  n.
    quitting    
   तत्र महान् सम्मर्दः अस्ति  tatra mahAn sammardaH asti  sent.
   There is  quite a crowd.   
   उच्चरते  { उच्चर् }  uccarate  { uccar } verb  quit    
   उच्चरति  { उच्चर् }  uccarati  { uccar } verb  quit   
   उत्सृजते  { उत्सृज् }  utsRjate  { utsRj } verb  quit    
   परिहरति  { परिहृ }  pariharati  { parihR } verb  quit   
   परिहरते  { परिहृ }  pariharate  { parihR } verb  quit    
   पुडति  { पुड् }  puDati  { puD } verb  quit   
   प्रतिविजहाति  { प्रतिविहा }  prativijahAti  { prativihA } verb  quit    
   मुञ्चते  { मुच् }  muJcate  { muc } verb  quit   
   मुञ्चति  { मुच् }  muJcati  { muc } verb  quit    
   रिक्ती करोति  { रिक्तीकृ }  riktI karoti  { riktIkR } verb  quit   
   विमुञ्चते  { विमुच् }  vimuJcate  { vimuc } verb  quit    
   जहाति  { हा }  jahAti  { hA } verb  quit   
   सन्त्यजति  { संत्यज् }  santyajati  { saMtyaj } verb  quit        

 
   निष्क्रम   niSkrama   m.
   quit  [ computer ]  
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   exit   
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   going out  
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   first carrying out   
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   coming forth  
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   inferiority of tribe   
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   degradation  
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   intellectual faculty   
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   departing from  
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   loss of caste   
   निष्क्रम  niSkrama  m.
   departure     
            

Wilson

English

 निष्क्रम
m.
  (-मः)
1 Any intellectual faculty,  as attention,  comprehension,  &c.
2 Degradation,  baseness,  inferiority of tribe,  family,  &c.
3 Going out,  exit.
E.
  निर् assuredly or forth,  and क्रम going.

Apte

English

निष्क्रमः [niṣkramḥ],  1 Going out,  coming forth
 अविभावितनिष्क्रम- प्रयाणः Ki.*
  13.27.

Departure from,  exit.

One of the Saṁskāras or religious rites
 i. e.  taking out a child for the first time into the open air (which is usually performed in the fourth month of its age)
 चतुर्थे मासि निष्क्रमः Y.*
  1.12
 cf.
   उपनिष्क्रमण also.

Degradation,  loss of caste,  inferiority of tribe.

Intellectual faculty.

Apte 1890

English

 निष्क्रमः 1 Going out,  coming forth. 
2 Departure from,  exit. 
3 One of the Saṃskāras or religious rites
 i. e. taking out a child for the first time into the open air (which is usually performed in the fourth month of its age)
 चतुर्थे मासि निष्क्रमः Y. 1. 12
 cf. उपनिष्क्रमण also. 
4 Degradation,  loss of caste,  inferiority of tribe. 
5 Intellectual faculty. 

Monier Williams Cologne

English

 निष्-°क्रम m.
  going out,  coming forth,  an exit,  departing from (abl. ),  R.
 
 Kathās.
 

 the first carrying out (of a child
 cf.
   next),  Yājñ.
 

 degradation,  loss of caste,  inferiority of tribe,  L.
 

 intellectual faculty,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 निष्-क्रम,  अस्,  m. going out,  coming forth
departing from (with abl.)
 exit
 degradation,  loss
of caste,  inferiority of tribe,  family,  &c.
 any intel-
lectual faculty (as intelligence,  attention,  comprehen-
sion,  &c.).

Macdonell

English

 निष्क्रम niṣ-krama,  m.
  going out
 first 🞄walk out with a child in the fourth month 🞄after birth
 -kramaṇa,  n.
  id.
 leaving (ab.) 🞄disappearing
 -kríya,  m.
  redemption
 compensation
 🞄reward,  payment: -kráyaṇa,  n.
  🞄redemption
 ransom
 expiation. 

Benfey

English

 निष्क्रम निष्क्रम,  i. e. निस्-क्रम् +
अ,  m.
  Going out,  Yājñ. 4,  12.

Apte Hindi

Hindi

निष्क्रमः
पुं*
  - निस्+क्रम्+घञ्
"बाहर जाना,  निकलना"

निष्क्रमः
पुं*
  - निस्+क्रम्+घञ्
"बिदा होना,  निर्गमन करना"

निष्क्रमः
पुं*
  - निस्+क्रम्+घञ्
एक संस्कार पहली बार खुली हवा में निकालना

निष्क्रमः
पुं*
  - निस्+क्रम्+घञ्
"पतित होना,  जाति भ्रष्टता,  जाति-हीनता"

निष्क्रमः
पुं*
  - निस्+क्रम्+घञ्
बौद्धिक शक्ति

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निष्क्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವುದು /ಹೊರಗಡೆ ಹೋಗುವುದು
निष्पत्तिः - > निस् + क्रमु (पादविक्षेपे) - "घञ्" (३-३-१८)
निष्क्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ /ಬುದ್ಧಿಯ ಗುಣ
विस्तारः - > "धीशक्तिनिष्क्रमः" - अम० "धीगुण" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.
निष्क्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಶುವು ಹುಟ್ಟಿದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶುವನ್ನು ಹೊರಗಡೆ ತರುವುದು
विस्तारः - > ಶಿಶುವಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ. ಶಿಶುವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಕರೆತಂದು ಸೂರ್ಯದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಪದ್ಧತಿ. "अहन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः" - याज्ञ० १-१२
निष्क्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುಷ್ಕುಲ

L R Vaidya

English

 nizkrama {% m. %} 1. Going out,  coming forth
exit
the ceremony of taking a child out for the first time,  performed in the fourth month from delivery,  Yaj.i.12
degradation,  loss of caste,  inferiority of tribe
intellectual faculty.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रत्याहार उपादानं बुद्धिशक्तिस्तु निष्क्रमः ॥ १५२४ ॥
इत्यादयः क्रियाशब्दा लक्ष्या धातुषु लक्षणम् ।
-wordlist-
 
प्रत्याहार (पुं),  उपादान (क्ली),  बुद्धिशक्ति (स्त्री),  निष्क्रम (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निष्क्रमः,  पुं,
   (निष्क्रम्यतेऽनेनेति । निस् + क्रम +घञ् । “नोदात्तोपदेशस्येति ।” ७ । ३ । ३४ ।इति न वृद्धिः ।) धीशक्तिः । इत्यमरः । ३ ।२ । २५ ॥
 निर्गमः । (यथा,  कथासरित्सागरे ।२५ । ४३ ।“कञ्चित् कालं प्रतीक्षे च प्राणायामस्य निष्क्र-मम् ।तृतीयेऽहि गतेऽप्याद्य यान्त्यैतस्य हिनासवः ॥
”)दुष्कुलः । इति मेदिनी । मे,  ४५ ॥
 निष्क्रमण-संस्कारः ।“अहन्येकादशे नाम चतुर्थे भासि निष्क्रमः ॥
”इति याज्ञवल्क्यः । १ । १२ ॥
(क्रमरहिते,  त्रि । यथा,  पद्मपुराणे पाताल-खण्डे ।“निष्कलं निष्क्रमं शान्तं सच्चिदानन्दविग्र-हम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निष्क्रम पु०
  निर् + क्रम--घञ् । १ गृहादितो बहिर्गमने प्रथम-निष्क्रमनिमित्तं कर्त्तव्ये शिशोः २ संस्कारभेदे च “अ-हन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः” याज्ञ० ।

Capeller

German

 निष्क्रम m.
 , 
°ण n.
  das Hinausgehen,  Weggehen, 
Verschwinden. 

Burnouf

French

 निष्क्रम निष्क्रम m.
  (क्रम्) sortie.
		 Dégradation, 
perte de la caste
 infériorité de caste.
		 Exercice intellectuel, 
opération de l'esprit,  en gén. 

Stchoupak

French

 निष्-क्रम-
 m.
  fait de sortir,  de s'en aller,  etc. 
 sortie,  départ 
première sortie du nouveau -né,  rite y afférent 
 -न- nt. id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.