धातुः: कुष्
मूलधातुः: कुष
धात्वर्थः: निष्कोषे (अन्तर्गतस्य बहिः निस्सारणम्)
गणः: क्र्यादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कुष्णाति


धातुः: तूल्
मूलधातुः: तूल
धात्वर्थः: निष्कर्षे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: तूलयति-ते


धातुः: तूल्
मूलधातुः: तूल
धात्वर्थः: निष्कर्षे (निष्कोषणम् = अन्तर्गतस्य बहिः निस्सारणम्)
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: तूलति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

तूलँ तूल  (अर्थः)  निष्कर्षे
(अर्थविवरणम्) निष्कर्षो निष्कोषण्धं तच्चान्तर्गतस्य बहिर्निःसारणम् 
( तूलति तूलम् तूलेनानुकुष्णाति, अनुतूलयति ) "सत्यापपाश'' इत्यादिना णिचि टिलोपः णौ चङ्यग्लोपित्वात् ( अतुतूलत् ) 521

तूलँ तूल  निष्कर्षे 
- तूलति । तूलम् । तूलिका ।।  527 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“तूल निष्कर्षे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> निष्कर्षः = निष्कोषणम्। </li> <li>तच्च, अन्तर्गतस्य बहिर्निस्सारणम्। </li> <li>तूलकः-लिका, तूलकः-लिका, तुतूलिषकः-षिका, तोतूलकः-लिका;</li> <li> तूलिता-त्री, तूलयिता-त्री, तुतूलिषिता-त्री, तोतूलिता-त्री;</li> <li> तूलन्-न्ती, तूलयन्-न्ती, तुतूलिषन्-न्ती;</li> <li> -- तूलिष्यन्-न्ती-ती, तूलयिष्यन्-न्ती-ती, तुतूलिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- तूलयमानः, -- तोतूल्यमानः;</li> <li> -- तूलयिष्यमाणः, -- तोतूलिष्यमाणः;</li> <li> तूल्-तूलौ-तूलः;</li> <li> -- -- -- तूलितम्-तः, तूलितः, तुतूलिषितः, तोतूलितः-तवान्;</li> <li> तूलः, <a href="#foot_krm03">3</a> इषीकतूलम्, तूलः, तुतूलिषुः, तोतूलः;</li> <li> तूलितव्यम्, तूलयितव्यम्, तुतूलिषितव्यम्, तोतूलितव्यम्;</li> <li> तूलनीयम्, तूलनीयम्, तुतूलिषणीयम्, तोतूलनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> तूल्यम्, तूल्यम्, तुतूलिष्यम्, तोतूल्यम्;</li> <li> ईषत्तूलः-दुस्तूलः-सुतूलः;</li> <li> -- -- तूल्यमानः, तूल्यमानः, तुतूलिष्यमाणः, तोतूल्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> तूलः, तूलः, तुतूलिषः, तोतूलः;</li> <li> तूलितुम्, तूलयितुम्, तुतूलिषितूम्, तोतूलितूम्;</li> <li> तूला, <a href="#foot_krm06">6</a> तूलिका <a href="#foot_krm07">7</a>, तूलना, तुतूलिषा, तोतूला;</li> <li> तूलनम्, तूलनम्, तुतूलिषणम्, तोतूलनम्;</li> <li> तूलित्वा, तूलयित्वा, तुतूलिषित्वा, तोतूलित्वा;</li> <li> प्रतूल्य, प्रतूल्य, प्रतुतूलिष्य, प्रतोतूल्य;</li> <li> तूलम् २, तूलित्वा २, तूलम् २, तूलयित्वा २, तुतूलिषम् २, तुतूलिषित्वा २, तोतूलम् २;</li> <li> तोतूल्लित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७६३)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-५२७। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। इगुपधलक्षणे कप्रत्यये ‘इष्टकेषीकामालानां चिततूलभारिषु’ (६-३-६५) इति पूर्वपदस्य ह्रस्वः। पदाधिकारत्वात् ‘पदाङ्गाधिकारे तस्य च तदन्तस्य च’ (परिभाषा ३०) इति वचनात् ‘मुञ्जेषीकतूलम्’ इत्यत्रापि पूर्वपदस्य ह्रस्वः।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [पृष्ठम्०६७९+ २५]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[आ। ‘सन्मार्गसङ्कूलिषु शूलदायिनं दहन्तमेनांसि च तूलपूलवत्।’ धा। का। १। ६८।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। स्त्रियां भावादौ ‘संज्ञायाम्’ (३-३-१०९) इति ण्वुल्। ‘तूलं तूलिस्तूल- शय्या शलाकायां तु तूलिका।’ इति क्षीरतरङ्गिण्यां कोशवाक्यमुद्धृतम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[B। ‘क्रीडातूलिकया स्वस्मिन् कृपारूषितया स्वयम्।’ यादवाभ्युदये १-९।]]</li></ul>

कुष् (कु꣡षँ꣡ निष्कर्षे - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = कोषणम्
अनीयर् = कोषणीयः - कोषणीया
ण्वुल् = कोषकः - कोषिका
तुमुँन् = कोषितुम्
तव्य = कोषितव्यः - कोषितव्या
तृच् = कोषिता - कोषित्री
क्त्वा = कुषित्वा
ल्यप् = प्रकुष्य
क्तवतुँ = कुषितवान् - कुषितवती
क्त = कुषितः - कुषिता
शतृँ = कुष्णन् - कुष्णती

तूल् (तू꣡लँ꣡ निष्कर्षे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तूलनम्
अनीयर् = तूलनीयः - तूलनीया
ण्वुल् = तूलकः - तूलिका
तुमुँन् = तूलितुम्
तव्य = तूलितव्यः - तूलितव्या
तृच् = तूलिता - तूलित्री
क्त्वा = तूलित्वा
ल्यप् = प्रतूल्य
क्तवतुँ = तूलितवान् - तूलितवती
क्त = तूलितः - तूलिता
शतृँ = तूलन् - तूलन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

तूलँ तूल  निष्कर्षे
- (अर्थविवरणम्) निष्कर्षो वस्तुनिःसारणम् 
तूलति  तूलं तूलिस्तूलशय्या, शलाकायान्तु तूलिका  517

निष्कर्षे
2.5.14
निष्कृष्णाति निष्कर्षति तूलति निष्कुलाकरोति निष्कुलाकुरुते

कुष - निष्कर्षे (क्र्या० पर० सक० से०) कुष्णाति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಇಷ್ಟೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು

कुष - निष्कर्षे (क्र्या० पर० सक० से०) कुष्णाति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳು /ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೊರಡಿಸು
प्रयोगाः - >"ततोऽकुष्णाद्दशग्रीवः क्रुद्धः प्राणान् वनौकसान्"
उल्लेखाः - >भट्टि० १७-८०

निष्कर्षे (niSkarSe)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika