| YouTube Channel

निष्कर्ष (niSkarSa)

 
शब्दसागरः
English
निष्कर्ष
m.
(-र्षः)
1. Certainty, ascertainment.
2. Drawing out.
3. The
chief point.
4. Measuring.
E.
निर् before, कृष् to plough, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
निष्कर्ष
m.
drawing out, extracting, taking off (also
°ण
n.
)
extract or essence of anything, main point, chief matter.
Yates
English
नि-ष्कर्ष (र्षः) 1.
m.
Certainty.
Spoken Sanskrit
English
निष्कर्ष - niSkarSa - fig.
m.
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- chief or main point
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- extract
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- measuring
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- drawing out
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- ascertainment
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- extracting
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- extract or essence of anything
निष्कर्ष - niSkarSa -
n.
- oppressing subjects by taxes
Wilson
English
निष्कर्ष
m.
(-र्षः) Certainty, ascertainment.
E.
निर् before कृष to plough, घञ्
aff.
Apte
English
निष्कर्षः [niṣkarṣḥ], 1 Drawing out, extraction.
The essence, the chief or main point, pith
इति निष्कर्षः (oft en used by commentators)
एतद्विदन्तो विद्वांसस्त्रयीनिष्कर्षमन्वहम्
Ms.*
4.125
Bhāṣā
P.*
138.
Measuring.
Certainty, ascertainment. -षम् Oppressing subjects by taxes
विशेषात् सर्वमेवैतत् संजज्ञे राजकर्मणा अनुकर्षं निष्कर्षं व्याधिपावक- मूर्छनम्
Mb.
* 2.13.13. (com. निष्कर्षं करार्थं प्रजापीडनम्.)
Apte 1890
English
निष्कर्षः 1 Drawing out, extraction.
2 The essence, the chief or main point, pith
इति निष्कर्षः (often used by commentators)
Ms. 4. 125
Bhāṣā P. 138.
3 Measuring.
4 Certainty, ascertainment.
Monier Williams Cologne
English
निष्-कर्ष a °षण
&c.
See निष्कृष्.
निष्-°कर्ष b
m.
drawing out, extracting,
MBh.
extract or essence of anything, chief or main point,
Mn.
MBh.
(°षात्
ind.
chiefly for the sake of [comp. ]. °षान् निश्चयात्, briefly and exactly,
MBh.
)
measuring,
Dhātup.
xv, 20
ascertainment,
L.
निष्-°कर्ष
n.
oppressing subjects by taxes,
MBh.
ii, 526 (Nīlak. )
Monier Williams 1872
English
निष्कर्ष निष्-कर्ष, &c. See under निष्-
कृष्, col. 3.
निष्-कर्ष, अस्, m. drawing out, extracting
the
essence of anything, chief point, main point
measur-
ing
certainty, ascertainment
(आत्), ind. succinctly.
Benfey
English
निष्कर्ष निष्कर्ष, i. e. निस्-कृष् + अ,
m.
1. Drawing out, MBh. 12, 7318.
2. The essence of anything, Man. 4,
125. Abl. °षात्, Principally, MBh. 13,
2241.
Apte Hindi
Hindi
निष्कर्षः
पुं*
- निस्+कृष्+घञ्
"बाहर निकालना, निचोड़ना"
निष्कर्षः
पुं*
- निस्+कृष्+घञ्
"सत्, सारभूत अर्थ, तत्त्व"
निष्कर्षः
पुं*
- निस्+कृष्+घञ्
मापना
निष्कर्षः
पुं*
- निस्+कृष्+घञ्
"निश्चय, जाँचपड़ताल"
निष्कर्षम्
नपुं*
- निः+कृष्+अच्
टैक्स लेने के लिए प्रजा का उत्पीडन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निस् + कर्ष = निष्कृष्टम्
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಯ
निस् + कर्ष = निष्कृष्टम्
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಎಳೆದುಕೊ
प्रयोगाः - > "गामात्तसारां रघुरप्यवेक्ष्य निष्क्रष्टुमर्थं चकमे कुबेरात्"
उल्लेखाः - > रघु० ५-२६
निष्कर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಯ /ನಿರ್ಧಾರ
निष्पत्तिः - > निस् + कृष (विलिखने) - "घञ्" (३-३-१८)
निष्कर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರೂಪ ಪರಿಚ್ಛೇದ /ಸಾರವಾದುದು ಇಷ್ಟು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನ
प्रयोगाः - > "एतद्विदन्तो विद्वांसस्त्रयीनिष्कर्षमन्वहम् क्रमतः पूर्वमभ्यस्य पश्चाद्वेदमधीयते ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ४-१२५
निष्कर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು /ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು /ಸೆಳೆಯುವುದು
निष्कर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆರಿಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "अनुकर्षं निष्कर्षं व्याधिपावकमूर्छनम्"
उल्लेखाः - > भा० सभा० १३-१४
L R Vaidya
English
nizkarza {% m. %} 1. Drawing out, extraction
2. the essence, the chief or main point, M.iv.125
3. measuring
4. certainty, ascertainment.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निष्कर्षः,
पुं,
(निर् वा निस् + कृष् + भावे घञ् ।)निश्चयः यथा, अत्रायं निष्कर्ष इत्याद्यापरा-ह्रिकश्राद्धादिव्यवस्थायां मूर्खहा
(करार्थंप्रजापीडनम् इति नीलकण्ठः
यथा, महा-भारते १३ १३ ।“अनुकषञ्च निष्कर्षं व्याधिपावकमूर्च्छनम् ।सर्व्वमेव तत्रासीद्धर्म्मनित्ये युधिष्ठिरे
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निष्कर्ष
पु०
निस् कृष + भावे घञ् निश्चये इयत्तादिनास्वरूपपरिच्छेदे “एतद्विदन्तोविद्वांसस्त्रयीनिष्कर्षमन्व-हम्” मनुः “स उपाधिर्भवेत्तस्य निष्कर्षोऽयं प्रद-र्श्यते” भाषा० निःसारणे
Capeller
German
निष्कर्ष
m.
das Herausziehen (auch
°ण
n.
)
Auszug, Kern, Hauptsache.
Stchoupak
French
निष्-कर्ष-
m.
extraction
essence, extrait, fig. point principal ou
essentiel
-आत् surtout en vue de (ifc.)
-आन् निश्चयात् en substance
et de façon certaine
nt. oppression (du peuple) par des impôts
-ण- nt.
extraction, fait de retirer, d'ôter.