| YouTube Channel

निषेकः (niSekaH)

 
Apte
English
निषेकः [niṣēkḥ], 1 Sprinking, infusion
सुखसलिलनिषेकः
Ṛs.*
1.28.
Dripping, trickling, distilling
तैलनिषेकबिन्दुना
R.*
8.38, 'a drop of dripping oil.'
Effusion, discharge,
Seminal effusion or discharge, infusion of semen, impregnation, seed
योषित्सु तद्वीर्यनिषेकभूमिः (सैव)
Ku.*
3.16
प्रजानिषेकं मयि वर्तमानम्
R.*
14.6.
The ceremony performed upon impregnation
निषेकादिश्मशानान्तो मन्त्रैर्यस्यो- दितो विधिः तस्य शास्त्रे$धिकारो$स्मिन् ज्ञेयो नान्यस्य कस्यचित्
Ms.*
2.16
Bhāg.*
7.15.52.
Irrigation.
Water for washing.
Seminal impurity
Ms.*
4.151.
Dirty water.
Drawing essence by distillation.
Apte 1890
English
निषेकः 1 Sprinkling, infusion
सुखसलिलनिषेकः Rs. 1. 28.
2 Dripping, trickling, distilling
तैलनिषेकबिंदुना R. 8. 38 ‘a drop of dripping oil.’
3 Effusion, discharge.
4 Seminal effusion or discharge, infusion of semen, impregnation, seed
Ku. 3. 16
R. 14. 60.
5 The ceremony performed upon impregnation.
6 Irrigation.
7 Water for washing.
8 Seminal impurity.
9 Dirty water.
Apte Hindi
Hindi
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
"छिड़कना, तर करना"
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
"बूंद-बूंद टपकना, रिसना, झरना, टपकते हुए तेल की एक बूंद"
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
"स्राव, प्रस्राव"
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
"वीर्यपात, वीर्यसिंचन, गर्भवती करना, बीज"
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
सिंचाई
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
प्रक्षालन के लिए जल
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
वीर्य की अपवित्रता
निषेकः
पुं*
- नि+सिच्+घञ्
मैला पानी
निषेकः
पुं*
- नि+षिच्+घञ्
"आसुत, स्रव, अर्क"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्षुद्रपिण्डः, पिण्डः, क्षुद्रखण्डः, निषेकः
noun
आर्द्रद्रव्यलघ्वाघातः।
"मह्यं पटे तैलस्य क्षुद्रपिण्डः पतितः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निषेकः,
पुं,
(निषिच्यते प्रक्षिप्यत इति नि +सिच् + घञ् ।) गर्भाधानम् इति निषेकादि-कृत्शब्दटीकायां भरतः
*
“निषेकाल्लभते पत्नी गुरुर्भर्त्ता शुभाशुभम् ।मन्त्रशिल्पमपत्यञ्च सर्व्वमेतन्न यत्नतः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ३३ अध्यायः
(यथा, मनुः १६ ।“निषेकादिश्मशानान्तो मन्त्रैर्यस्योदितो विधिः ।तस्य शास्त्रेऽधिकारोऽस्मिन् ज्ञेयो नान्यस्य कस्य-चित्
”क्ली, रेतः यथा, मनुः १५१ ।“दूरादावसथान्मूत्रं दूरात् पादावसेचनम् ।उच्छिष्टान्नं निषेकञ्च दूरादेव समाचरेत्
”“निषिच्यत इति निषेकं रेतश्चोत्सृजेत् ।”इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः
(क्षरणम् ।यथा, रघुः ३८ ।“ननु तैलनिषेकविन्दुनासह दीपार्च्चिरुपैति मेदिनीम्
”)