| YouTube Channel

निषङ्गथि (niSaGgathi)

 
शब्दसागरः
English
निषङ्गथि
m.
 (-थिः)
1. Embracing, an embrace.
2. A bowman.
3. A
charioteer.
4. A car.
5. Grass.
6. The shoulder.
E.
 नि before, सञ्ज्
to embrace, Uṇadi
aff.
 भावे गथिन्, कुत्वम्.
Yates
English
नि-षङ्गथि (थिः) 2.
m.
 Embracing,
an embrace, union
a bowman
or archer
a charioteer
a car
grass
the shoulder.
Spoken Sanskrit
English
निषङ्गथि - niSaGgathi -
adj.
 - embracing
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - grass
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - car
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - quiver
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - charioteer
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - shoulder
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - embrace
निषङ्गथि - niSaGgathi -
m.
 - bowman
Wilson
English
निषङ्गथि
m.
 (-थिः)
1 Embracing, an embrace.
2 A bowman.
3 A charioteer.
4 A car.
5 Grass.
6 The shoulder.
E.
 नि before सञ्ज to embrace,
aff.
 घ and थिन् Uṇādi
aff.
added.
Apte
English
निषङ्गथिः [niṣaṅgathiḥ], 1 An embrace.
A bowman.
A charioteer.
A car.
Grass.
The shoulder.
Apte 1890
English
निषंगथिः 1 An embrace.
2 A bowman.
3 A charioteer.
4 A car.
5 Grass.
6 The shoulder.
Monier Williams Cologne
English
नि-°षङ्गथि
mfn.
 (L. ) embracing
नि-°षङ्गथि
m.
 an embrace
a bowman
a charioteer
a car
the shoulder
grass.
a quiver,
Kāṭh.
Monier Williams 1872
English
नि-षङ्गथि, इस्, इस्, इ, embracing
(इस्), m.
embracing, an embrace [cf. स्वञ्ज्]
a bowman
a
charioteer
a car
grass
the shoulder.
—निषङ्ग-
धि, इस्, m., Ved. (according to commentators) the
sheath of a sword, a scabbard.
Apte Hindi
Hindi
निषङ्गथिः
पुं*
 - नि+सञ्ज्+घथिन्
आलिंगन
निषङ्गथिः
पुं*
 - नि+सञ्ज्+घथिन्
धनुर्धर
निषङ्गथिः
पुं*
 - नि+सञ्ज्+घथिन्
सारथि
निषङ्गथिः
पुं*
 - नि+सञ्ज्+घथिन्
"रथ, गाड़ी"
L R Vaidya
English
nizaMgaTi {% m. %} 1. An embrace
2. a bowman
3. a charioteer.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सारथिः, सूतः, क्षत्ता, नियामक, निषङ्गथि, प्रवेता, रथवाहक, रथसारथि, संग्रहीता, संग्राहक, सचक्री, सादि, सव्येष्ठा, स्थपति
noun
यः रथं चालयति।
"महाभारते युद्धे श्रीकृष्णः अर्जुनस्य सारथिः आसीत्।"
Vedic Reference
English
Ni-ṣaṅgathi^1 or Niṣaṅga-dhi^2 is found in the Yajurveda
Saṃhitās. If the second form of the word is correct, the sense
may be ‘sheath of a sword’ (niṣaṅga), as it is taken by the
St. Petersburg Dictionary, but probably the first form is the
correct one, the word then having the same meaning as
Niṣaṅgin.
1) Kāṭhaka Saṃhitā, xvii. 11
Maitrāyaṇī Saṃhitā, ii. 9, 2.
2) Vājasaneyi Saṃhitā, xvi. 10.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निषङ्गथिः,
पुं,
 (नि + सन्ज + “नौ षन्जेर्घथिन् ।”उणां । ४ । ८७ । इति भावे घथिन् । घित्त्वात्कुत्वम् । ततः षत्वम् ।) समालिङ्गः । आलि-ङ्गनम् । इत्युणादिकोषः । १ । १६१ ॥
धन्वी ।रथः । स्कन्धः । तृणम् । सारथिः । इतिसंक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः ॥
(आलिङ्गके, त्रि ।इत्युज्ज्वलदत्तः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निषङ्गथि
पु०
 नि + सन्ज--भावे गथिन् कुत्वम् । समालिङ्गेउज्ज्वद० ।