| YouTube Channel

निश् (niz)

 
शब्दसागरः
English
निश्
f.
 (-निट्)
1. Night.
2. Turmeric. see निशा. नितरां श्यति तनूकरोति
व्यापारान् शो-क-पृषो० ।
Capeller Eng
English
निश्
f.
 night.
Yates
English
निश् (निट्) 5.
f.
 Night.
Wilson
English
निश्
f.
 (-निट्) Night: see निशा.
Apte
English
निश् [niś], 1
P.
 (नेशति) To lose oneself in abstract meditation, meditate upon.
निश् [niś],
f.
 (This word is optionally substituted for निशा in all cases after
acc.
 dual
it has no forms for the first five inflections).
Night.
Turmeric.
Apte 1890
English
निश् f. (This word is optionally substituted for निशा in all cases after acc. dual
it has no forms for the first five inflections) 1 Night.
2 Turmeric.
Monier Williams Cologne
English
1. निश् for निस् (q.v.) before च्, छ्.
निश् a for निस्, in comp. See
p.
 542, col. 3.
2. निश्
cl.
 1.
P.
 नेशति, to meditate upon, be absorbed in meditation,
Dhātup.
 xvii, 73.
3. निश्
f.
 (occurring only in some weak cases as निशि, °शस्, °शौ, °शोस् [and निड्भ्यस्,
Pāṇ.
 vi, 1, 63], for or with निशा, and prob. connected with नक्, नक्त
cf.
 also द्यु-, महा-) night,
Mn.
MBh.
Var.
Śak.
&c.
निशि निशि, every night,
Mn.
 iv, 129.
Monier Williams 1872
English
निश् 1. निश्, euphonically substituted for
निस् before च्, छ्, &c.
निश् 2. निश्, cl. 1. P. -नेशति, &c., to
meditate upon, meditate profoundly, to
be absorbed in meditation.
निश् 3. निश्, f. (perhaps connected with
नक् fr. rt. 2. नश्, or merely a curtailed form of निशा
below, which may be connected with नि-शीथ and
so derived fr. rt. शी with नि
the form निश् is
defective in nom. voc. sing. du. and pl., acc. sing.
du., but may be optionally substituted for निशा in
acc. pl. and remaining cases, e. g. निशस् or निशास्,
निशा or निशया, निड्भ्याम् [according to some also
निज्भ्याम्] or निशाभ्याम्, &c.), night
निशि निशि,
every night
महा-निशि, at midnight.
Macdonell
English
निश् niś,
f.
 night (only sg. ab. & lc. & du. 🞄-niśau and -niśoḥ).
Benfey
English
† निश् NIŚ, i. 1, Par. To medi-
tate profoundly.
निश् निश्, probably curtailed निशा,
f.
 Night, Man. 9, 60.
--
Comp.
द्यु-,
f.
day and night, Man. 4, 25.
महा-,
f.
the middle of the night, 4, 129.
Apte Hindi
Hindi
निश्
स्त्री*
 - -
रात
निश्
स्त्री*
 - -
हल्दी
L R Vaidya
English
niS {% f. (This word has no forms for the first five cases
according to some, it is not a separate word but an optional substitute for निशा in all cases except the first five.) %} 1. Night
2. turmeric.
Bopp
Latin
1. निश् 1. P. (समाधौ K. शीले V.) cogitare, meditari.
2. निश् f. (Nom. निक्, ut videtur, a शी dormire praef.
नि, abjecto ई
v. निशीथ) nox. IN. 5. 18. H. 1. 3.
Lanman
English
níś [397], f. night. [cf. nákta.]
Kridanta Forms
Sanskrit
निश् (णि꣡शँ꣡ समाधौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = नेशनम्
अनीयर् = नेशनीयः - नेशनीया
ण्वुल् = नेशकः - नेशिका
तुमुँन् = नेशितुम्
तव्य = नेशितव्यः - नेशितव्या
तृच् = नेशिता - नेशित्री
क्त्वा = नेशित्वा / निशित्वा
ल्यप् = प्रणिश्य
क्तवतुँ = निशितवान् - निशितवती
क्त = निशितः - निशिता
शतृँ = नेशन् - नेशन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 निश्
मूलधातुः:
 णिश
धात्वर्थः:
 समाधौ (शीलम्)
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 निशति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 रात्रिः, निशा, रजनी, क्षणदा, क्षपा, शर्वरी, निश्, निद्, त्रियामा, यानिनी, यामवती, नक्तम्, निशीथिनी, तमस्विनी, विभावरी, तमी, तमा, तमिः, ज्योतष्मती, निरातपा, निशीथ्या, निशीथः, शमनी, वासुरा, वाशुरा, श्यामा, शताक्षी, शत्वरी, शर्या, यामिः, यामी, यामिका, यामीरा, याम्या, दोषा, घोरा, वासतेयी, तुङ्गी, कलापिनी, वायुरोषा, निषद्वरी, शय्या, शार्वरी, चक्रभेदिनी, वसतिः, काली, तारकिणी, भूषा, तारा, निट्
noun
दीपावच्छिन्न-सूर्यकिरणानवच्छिन्नकालः।
"यदा दिक्षु च अष्टासु मेरोर् भूगोलकोद्भवा। छाया भवेत् तदा रात्रिः स्याच्च तद्विरहाद् दिनम्।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निश् स्त्री नितरां श्यति तनूकरोति व्यापारान् शो--कपृषो० । १ रात्रौ २ हरिद्रायाञ्च निशाशब्दस्य शसादौभत्वे च वा निश् आदेशः । “विधवायां नियुक्तस्तुघृताक्तो वाग्यतो निशि” मनुः निशाशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
निश्
f.
 Nacht.
Burnouf
French
*निश् निश्। नेशामि 1
p. निनेश
etc. Penser,
méditer.
निश् निश्
f.
 la nuit.
Gr.
νύξ
lat. nox
cf. नक्तम्।
Stchoupak
French
१ निश्°
pour निः devant च् छ्।
२ निश्-
(cas faibles seulement, not. loc. sg.)
f.
 nuit
निशि निशि
chaque nuit.