| YouTube Channel

निवेशन (nivezana)

 
शब्दसागरः
English
निवेशन
n.
(-नं)
1. Entering, entrance.
2. A house, a habitation.
3. A
town or city.
4. A camp.
E.
नि before, विश् to enter, aff आधारे ल्युट्.
Capeller Eng
English
निवे॑शन
f.
entering, penetrating (—°)
laying
down, lodging.
n.
entrance, putting down, laying on, employing,
introducing, fixing, impressing
settling down etc. =
prec.
Yates
English
नि-वेशन (नं) 1.
n.
A house
a city.
Spoken Sanskrit
English
निवेशन - nivezana -
n.
- chamber
वेश्मन् - vezman -
n.
- chamber
वास्तु - vAstu -
n.
- chamber
वेश्म, मण्डल - vezma, maNDala -
n.
- chamber [ Com. ]
शयनभूमि - zayanabhUmi -
f.
- bed-chamber
सैरन्ध्रिका - sairandhrikA -
f.
- chambermaid
अन्तःपुररक्षक - antaHpurarakSaka -
m.
- chamberlain
अन्तःपुरवर्तिन् - antaHpuravartin -
m.
- chamberlain
अन्तःपुराध्यक्ष - antaHpurAdhyakSa -
m.
- chamberlain
आस्थानीय - AsthAnIya -
m.
- chamberlain
इत्यक - ityaka -
m.
- chamberlain
कङ्कटिन् - kaGkaTin -
m.
- chamberlain
कञ्चुकिन् - kaJcukin -
m.
- chamberlain
कञ्चुकीय - kaJcukIya -
m.
- chamberlain
महत्तर - mahattara -
m.
- chamberlain
महत्तरक - mahattaraka -
m.
- chamberlain
स्त्र्यध्यक्ष - stryadhyakSa -
m.
- chamberlain
क्षत्तृ - kSattR -
m.
- chamberlain
स्थपति - sthapati -
m.
- chamberlain
वासगृह - vAsagRha -
n.
- bed-chamber
Wilson
English
निवेशन
n.
(-नं)
1 Entering, entrance.
2 A house, a habitation.
3 A town or city.
E.
नि before विश to enter,
aff.
ल्युट्.
Apte
English
निवेशनम् [nivēśanam], 1 Entering, entrance.
Halting, encamping.
Marrying, marriage
प्रतिलोमनिवेशनम्
Bhāg.*
3.7.31.
Entering in writing, inscribing.
An abode, a dwelling, house, habitation.
A camp
निवेशयामास मुदा कल्पितान्यनिवेशने
Bhāg.*
1.53.16
Mb.
* 3. 24.1.
A town or city
पार्थिवस्य निवेशने
Rām.*
7.62. 18.
A nest. -नी The earth.
Apte 1890
English
निवेशनं 1 Entering, entrance.
2 Halting, encamping.
3 Marrying, marriage.
4 Entering in writing, inscribing.
5 An abode, a dwelling, house, habitation.
6 A camp.
7 A town or city.
8 A nest.
नी The earth.
Monier Williams Cologne
English
नि-°वे॑शन mf(ई)n. entering (ifc. ),
Hariv.
(fr.
Caus.
) bringing to rest, providing with a resting-place,
RV.
TS.
AV.
नि-°वे॑शन
m.
N.
of a Vṛṣṇi,
Hariv.
नि-°वे॑शन
n.
(ifc. f(आ). ) entering, entrance into (comp. ),
RV.
Kauś.
नि-°वे॑शन
n.
going or bringing to rest, ib.
MBh.
Hariv.
(°नं-√ कृ, to settle, encamp
[सैन्य-] encampment of an army)
putting down (the feet),
Śatr.
introducing, employing,
Sāh.
fixing, impressing,
Sarvad.
cultivating, populating (of a land, a desert
&c.
),
R.
Kām.
founding a household, marrying, marriage,
BhP.
hiding or dwelling-place of any kind, nest, lair, camp, house, home,
RV.
&c.
&c.
town,
R.
Monier Williams 1872
English
नि-वेशन, अस्, ई, अम्, entering
placing or laying
down, lodging, providing with a resting-place
(अस्),
m., N. of a Vṛṣṇi
(अम्), n. entering, entrance
sitting down, encamping, settling, putting or laying
down, (निवेशनं कृ, to settle, encamp)
entering
(in writing), inscribing
founding (a household), mar-
rying, marriage
resting-place, habitation, dwelling-
place, abode, dwelling, house
a nest
a camp
a
town or city
[cf. अ-न्°।]
Benfey
English
निवेशन निवेशन, i. e. नि-विश् + अन,
I.
adj.
Entering, Hariv. 15005.
II.
m.
A proper name, 9195.
III.
n.
1. Sitting
down, Rām. 6, 85.
2. Encamping, MBh.
14, 1901.
3. Marriage, Bhāg. P. 3, 7,
31.
4. A dwelling-place, a residence,
Indr. 3, 2.
5. A camp, MBh. 5, 680.
--
Comp.
अन्तर्-,
n.
the interior of a
palace, Man. 7, 62.
Apte Hindi
Hindi
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
"प्रवेश, दाखला"
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
"ठहरना, पड़ाव डालना"
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
"विवाह करना, विवाह"
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
"लेखबद्ध करना, शिला-लेखन"
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
"आवास, निवास, घर, आवास-स्थान"
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
शिविर
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
कस्बा या नगर
निवेशनम्
नपुं*
- नि+विश्+णिच्+ल्युट्
घोंसला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಡುವುದು /ಇರಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > नि + विश (प्रवेस्शने) + णिच् - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "रम्येषु हर्म्येषु निवेशनेन सपर्यया कुण्डिननाकनाथः"
उल्लेखाः - > नैष० १०-२७
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರವೇಶ
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಿತಿ /ಇರುವಿಕೆ
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ / ಮನೆ
निष्पत्तिः - > नि + विश - अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
प्रयोगाः - > "स्त्रियोपसंयुतः सोऽथ प्राप्यायोध्यां सुदर्शनः सम्मान्य सर्वलोकांश्च ययौ राजा निवेशनम्॥"
उल्लेखाः - > देवीभा०
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸ್ಥಳ /ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಜಾಗ
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಗರ /ಪಟ್ಟಣ
प्रयोगाः - > "यो हि वंशं समुत्पाद्य पार्थवस्य निवेशने विधत्ते नृपं तत्र नरकं हि गच्छति ॥"
उल्लेखाः - > रामा०
निवेशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರವೇಶಿಸುವ
निष्पत्तिः - > नि + विश "ल्युः" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "आकाशेऽवस्थितः शब्दः सर्वश्रोत्रनिवेशनः"
उल्लेखाः - > हरिवं०
L R Vaidya
English
niveSana {% n. %} 1. Entering, entrance
2. a house, an abode
3. a camp
4. a town.
Bopp
Latin
निवेशन n. (r. विश् praef. नि s. अन)
1) introitus, in-
gressio.
2) domus, domicilium, sedes. IN. 3. 2. BR. 1. 3.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
[niveśana, read nivāsana, q.v., in LV 〔249.2〕.]
Indian Epigraphical Glossary
English
niveśana (LL), a house.
Lanman
English
nivéśana, n. a going in and settling down
to rest
resting-place
sleeping-place, bed,
105^8
dwelling, 8^6. [√viś + ni: for mg,
cf. bhavana.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khyim
१) अगार २) आगार ३) आवसथ ४) ओकस् ५) कुल ६) गृह ७) गेह ८) निवेशन ९) परिवेश १०) पुर ११) प्रासाद १२) भवन १३) राशि १४) लयन १५) वेश्म १६)
dgod pa
१) उपन्यास २) निवेशन ३) प्रतिष्ठा ४) मापयन्ति ५) स्थापयेत् ६) हसन ७) हास ८) हास्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नगरी पूः पुरी द्रङ्गः पत्तनं पुटभेदनम् ९७१
निवेशनमधिष्ठानं स्थानीयं निगमोऽपि
-wordlist-
नगरी (स्त्री), पुर् (स्त्री), पुरी (त्रि), द्रङ्ग (पुं), पत्तन (क्ली), पुटभेदन (क्ली), निवेशन (क्ली), अधिष्ठान (क्ली), स्थानीय (क्ली), निगम (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आवास
आवास, आवसथ, गृह, भवन, स्थान, निशान्त, कुल, संस्त्याय, निलय, निकाय्य, उटज, गेह, कुट, मन्दिर, धिष्ण्य, धामन्, निकेतन, सदन, पस्त्य, वास्तु, क्षय, शाला, वेश्मन्, निवेशन, उदवसित, सद्मन्, ओकस्, शरण, अगार, निवसन, आलय
आवासावसथं गृहं भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,
संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम्
धिष्ण्यं धाम निकेतनं सदनं पस्त्यं वास्तु क्षयः
शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते सद्मौकसी २९१
शरणमगारं निवसनमालय एकार्थवाचकाः शब्दाः
verse 2.1.1.291
page 0035
नाममाला
Sanskrit
उद्वाह, परिणयन, विवाह, निवेशन
उद्वाहः परिणयनं विवाहश्च निवेशनम् १८९
verse 0.1.1.189
page 0089
Vedic Reference
English
Ni-veśana, ‘dwelling, occurs in the Rigveda^1 and the Sūtras.
In the latter^2 the word is sometimes contrasted with Gṛha as
the resting-place of animals.
1) iv. 19, 9
vii. 19, 5.
2) Āśvalāyana Gṛhya Sūtra, iv. 6, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निवेशनं,
क्ली,
(निविशत्यस्मिन्निति नि + विश्+ अधिकरणे ल्युट् ।) गृहम् इति जटाधरः
(यथा, देवीभागवते २४ ४९ ।“स्त्रियोपसंयुतः सोऽथ प्राप्यायोध्यां सुदर्शनः ।सम्मान्य सर्व्वलोकांश्च ययौ राजा निवेशनम्
”)नगरम् इति हेमचन्द्रः
(यथा, रामायणे ।७ ७५ १८ ।“यो हि वंशं समुत्पाद्य पार्थिवस्य निवेशने ।न विधत्ते नृपं तत्र नरकं हि गच्छति
”)प्रवेशः निवेशनमस्य व्याहृतिभिर्हुत्वेतिस्मृतिः
(नि + विश + णिच् + भावे ल्युट् ।स्थापनम् यथा, रामायणे ७५ १७ ।“निवेशय महाबाहो भरतं यद्यपेक्षसे ।शूरस्तं कृतविद्यश्च समर्थश्च निवेशने
”प्रवेशके, त्रि
यथा, हरिवंशे भविष्य-पर्व्वणि १८ १३ ।“आकाशेऽवस्थितः शब्दः सर्व्वश्रोत्रनिवेशनः ।नमस्ते भगवन् ! विष्णो तुभ्यं शब्दात्मने नमः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निवेशन
न०
नि + विश--आधारे ल्युट् गेहे नगरेहेमच० निवेशाधारे पृथिव्यां स्त्री ङीप् “स्योनापृथिवि! नो भवानृक्षरा निवेशनी” “निविशन्ति जना-यस्यां साधुप्रतिष्ठाना पृथिवी” वेददी० भावे ल्युट् ।४ प्रवेशे स्थितौ जटाध० नि + विश + णिच्--भावे ल्युट् ।६ विन्यासे “सा गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भिः” कुमा०
Capeller
German
निवे॑शन
f.
hineingehend, unterbringend,
beherbergend
n.
das Hineingehen, Eingang,
Versteck, Wohnung
das Einführen,
Anwenden, Befestigen, Ansiedeln,
auch - vor.
Grassman
German
1. nivéśana, a. [vom Caus. von viś mit ní], 1〉 beherbergend
2〉 zur Ruhe legend, substantivisch mit dem Gen. verbunden.
-as 2〉 jágatas {349, 6} (neben prasavītā́).
1〉 (pṛthivī́) {22, 15}.
-īm 2〉 jágatas {35, 1} (rā́trīm).
2. nivéśana, n. [von viś mit ní], 1〉 der Eingang, das Eingehen
2〉 das zur Ruhe gehen
3〉 Lager, Heimat
4〉 Lager, Versteck.
-am 1〉 samudrásya {968, 7}.
-āt 3〉 {315, 9}.
-e 2〉 Gegensatz prasavé {512, 2}. 4〉 {535, 5}.
Stchoupak
French
नि-वेशन-
nt. installation, campement, fait de s'asseoir
fondation
(d'une famille), mariage
habitation, maison, résidence, abri, cachette,
repaire, camp, ville
fait de peupler, de cultiver (un pays).