| YouTube Channel

निविश् (niviz)

 
Apte
English
निविश् [niviś], 6 Ā.
To sit down, take a seat
नवाम्बुद- श्यामवपुर्न्यविक्षत (आसने)
Śi.*
 1.19.
To halt, encamp
R.*
 12.68.
To enter
रामशालां न्यविक्षत
Bk.*
 4.28
6. 143
8.7
R.*
 9.82
12.38.
To be fixed on, be directed towards
सूर्यनिविष्टदृष्टिः
R.*
 14.66.
To be devoted or attached to, be intent on, to practise
श्रुतिप्रामाण्यतो विद्वान् स्वधर्मे निविशेत वै
Ms.*
 2.8.
To marry (for निर्विश् q. v. ).
To alight, descend.
Caus.
To fix or direct upon, apply to (as thought, mind
&c.
 )
मयि बुद्धिं निवेशय
Bg.*
 12.8.
To put, place, keep
मनोगतं वाचि निवेशयन्ति
Ki.*
 14.4
R.*
 4.39
7.63
6.16.
To seat, install
स निवेश्य कुशावत्यां रिपुनागाङ्कुशं कुशम्
R.*
 15.97.
To cause to settle in life, get married
दौष्यन्तिमप्रतिरथं तनयं निवेश्य
Ś.*
 4.2
R.*
 11.57.
To encamp (as an army)
निवेशयामास विलङ्घिताध्वा क्लान्तं रजोधूसरकेतु सैन्यम्
R.*
 5.42
16.37.
To draw, paint, portray
चित्रे निवेश्य परिकल्पितसत्त्वयोगा
Ś.*
 2.1
M.*
 3.11.
To commit to writing, inscribe on
पत्रे निवेशितमुदाहरणं प्रियायाः
V.*
 2.14.
To intrust or commit to
मित्रं ममाय- मिति निर्वृतचित्तवृत्तिं विश्रम्भतस्त्वयि निवेशितसर्वकार्यम्
Mu.*
 5.7
R.*
 19.4.
To introduce.
To found (a city).
To throw, hurl upon, shoot at.
To impress (on mind).
Apte 1890
English
निविश् {c6c} A. 1 To sit down, take a seat
नवांबुदश्यामवपुर्न्यविक्षत (आसने) Śi. 1. 19.
2 To halt, encamp
R. 12. 68.
3 To enter
रामशालां न्यविक्षत Bk. 4. 28, 6. 143, 8. 7
R. 9. 82
12. 38.
4 To be fixed on, be directed towards
सूर्यनिविष्टदृष्टिः R. 14. 66.
5 To be devoted or attached to, be intent on, to practise
श्रुतिप्रामाण्यतो विद्वान्स्वर्धेम निविशेत वै Ms. 2. 8.
6 To marry (for निर्विश् q. v.).
7 To alight, descend.
Caus. 1 To fix or direct upon, apply to (as thought, mind &c.)
Bg. 12. 8.
2 To put, place, keep
मनोगतं वाचि निवेशयंति Ki. 14. 4
R. 6. 16, 4. 39, 7. 63.
3 To seat, install
R. 15. 97.
4 To cause to settle in life, get married
दौष्यंतिमप्रतिरथं तनयं निवेश्य Ś. 4. 19
R. 11. 57.
5 To encamp (as an army)
R. 5. 42, 16. 37.
6 To draw, paint, portray
चित्रे निवेश्य परिकल्पितसत्वयोगा Ś. 2. 9
M. 3. 11.
7 To commit to writing, inscribe on
V. 2. 14.
8 To intrust or commit to
Mu. 5. 7
R. 19. 4.
9 To introduce.
10 To found (a city).
Monier Williams Cologne
English
नि-√ विश् Ā. -विशते (rarely
P.
 °ति
cf.
Pāṇ.
 i, 3, 17
aor.
 -अविश्रन्, -अविक्षत,
RV.
pf. -विविश्रे, ib.),
to enter or penetrate into (acc. or
loc.
 )
to alight, descend
to come to rest, settle down or in a home,
RV.
&c.
&c.
to encamp,
Mn.
MBh.
to sit down upon (loc. ),
Śiś.
Pañc.
to resort to (acc. ),
BhP.
to settle, take a wife,
MBh.
to be founded (said of a town), ib.
to be fixed or intent on (loc. , said of the mind),
Mn.
MBh.
Kāv.
to sink down, cease, disappear, vanish,
RV.
 :
Caus.
 -वेशयति, to bring to rest,
RV.
TBr.
to cause to enter, introduce
to cause to sit or lie or settle down on (loc. ),
MBh.
Hariv.
&c.
to cause (a man) to marry,
Śak.
to draw up or encamp (an army),
MBh.
Kāv.
to build, erect, found, populate (a house, temple, town
&c.
 ),
Mn.
MBh.
R.
Var.
&c.
to lead or bring or put or transfer, to bestow on (loc. ),
R.
Rājat.
BhP.
to throw or hurl upon, shoot at (loc. ),
MBh.
R.
to fix in, fasten to (loc. ), put on (clothes), appoint to (an office), turn or direct towards (mind, eye
&c.
 ),
MBh.
Kāv.
&c.
to inscribe (पट्टे),
MārkP.
to write down (नाम स्व-हस्ते),
Yājñ.
to paint (चित्रे),
Śak.
to call to mind, impress (मनसि, हृदये
&c.
 ),
Var.
Kāv.
Pur.
 :
Desid.
 -विविक्षते,
Pāṇ.
 i, 3, 62,
Kāś.
Monier Williams 1872
English
निविश् नि-विश्, cl. 6. A. -विशते (ep. also
P. -विशति), -वेष्टुम्, to enter
to alight, descend
to sit down, take a seat
to lie down
to settle
down, to encamp
to settle, take a wife
to be fixed
or intent on (with loc.): Caus. -वेशयति, -यितुम्,
to cause to enter, introduce, place in or on
to cause
to sit down
to cause to settle or dwell, cause to lie
down or encamp
to cause to marry
to put or
place down
to found (a city)
to enter (in writing),
mark down (letters, lines, &c.), inscribe (on a tablet),
depict
(with मनस्) to apply the mind to, fix the
mind on (with loc.).
Apte Hindi
Hindi
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
"बैठ जाना, आसन ग्रहण करना"
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
"पड़ाव डालना, डेरा लगाना"
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
प्रविष्ट होना
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
"स्थिर किया जाना, निर्दिष्ट किया जाना"
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
"व्यस्त होना, अनुषक्त होना, तुल जाना, अभ्यास करना"
निविश्
"तुदा* पर*, आ*" नि-विश् -
विवाह करना
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"जमाना, निर्दिष्ट करना, (मन, चित्त) लगाना"
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"स्थित करना, धरना, रखना"
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"बिठाना, स्थापित"
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"जीवन में स्थित कराना, विवाह कराना "
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
(सेना आदि का) डेरा डालना
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"रेखांकन करना, चित्रित करना, चित्र बनाना"
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"लिख लेना, उत्कीर्ण करना"
निविश्
"तुदा* पर*, प्रेर*" नि-विश् -
"सुपुर्द करना, सौंपना"
निविश्
तुदा*आ* - -
"फेंकना, बन्दूक का निशाना बनाना"
निविश्
तुदा*आ* - -
प्रभावित करना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आश्रि, समाश्रि, संश्रि, अपाश्रि, अभिप्रपद्, अभिश्रि, आस्था, निगम्, भज्, निविश्, प्रविश्, प्रत्युत्सद्, प्रक्रम्
verb
कस्यचन मनुष्यस्य वा कस्मिंश्चन स्थाने वा शरणस्वीकरणानुकूलः व्यापारः।
"वर्षायाः त्रातुं सः समीपस्थं गृहम् आश्रयत्।"
Synonyms:
 समास्था, स्था, निविश्, अव-स्था
verb
प्रचलितस्य कार्यस्य अवष्टम्भानुकूलः व्यापारः।
"नाडेर् एकमुखम् अङ्गुल्या रूणद्धि।"
Synonyms:
 विवह्, परिणी, उपयम्, निविश्, परिग्रह्, स्वीकृ, नी, समुदावह्, समुद्वह्
verb
स्त्रीपुरुषाणां परिणयनानुकूलव्यापारः।
"श्रीकृष्णः रुक्मिणीं व्यवहत्।"
Synonyms:
 अस्तं गम्, अस्तम् इ, ध्वंस्, निविश्, प्रणश्, विनश्, सम्प्रणश्, प्रविली, सम्प्रली, विनिध्वंस्, अनुक्षीय, अनुविनश्, अपगम्, अपगा
verb
भवनोच्छेदनानुकूलः व्यापारः।
"इदानीं क्रमेण प्राणिनां प्रजातयः अस्तं गच्छन्ति।"
Synonyms:
 अभ्याविश्, अभिगाह्, अभिप्रगाह्, व्याविश्, उपगाह्, व्यवगाह्, उपन्याचर्, नितन्, निविश्, न्यवचर्, प्रतिगाह्
verb
कस्याम् अपि स्थानसीमायां प्रवेशानुकूलः व्यापारः।
"सर्पः बिले अभ्याविशत्।"
Stchoupak
French
नि-विश्-
(ord. moy.) entrer, pénétrer dans (acc. loc.)
s'arrêter,
s'installer, camper, faire halte
s'asseoir
ressortir à (acc.)
fonder un
foyer, se marier
être fondé (ville)
être concentré, être attentif à
(loc.)
caus. faire entrer, introduire, installer, faire asseoir ou coucher
faire halte
fonder, peupler
amener, apporter, transférer, confier à
(loc.)
lancer ou tirer sur (loc.)
fixer (regard, esprit) sur
revêtir
désigner pour une fonction, diriger vers
चित्रे न्। peindre
मनसि ou
हृदये न्। graver dans l'esprit, dans le cœur
°विष्ट- entré, etc.
situé, installé, campé, assis, couché, reposant ou se tenant dans (loc.
ifc.)
marié
(pays) occupé, habité, cultivé
fondé (ville)
enclin ou
attentif à, préposé, assigné
pourvu de (instr.).