निर्वृत्ति (nirvRtti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निर्वृत्ति mfn.
   (-त्तिः-त्तिः-त्ति) Desititute,  having no occupation. 
	 f.
  (-त्तिः)
	 1.
Completion,  termination,  conclusion. 
	 2. Satisfaction. 
	 3. Final
beatitude.
	 4. Approach,  advance.
 E.
  निर् neg. वृत् to be,  affix भावे
क्तिन्
 or निर्,  and वृत्ति business.

Capeller Eng

English

 निर्वृत्ति f.
  completion,  fulfilment
 want of manners,  ill
behaviour. 

Yates

English

 नि-र्वृत्ति (त्तिः) 2.
f.
  Satisfaction
 final
beatitude
 approach
 comple-
tion. 
a. Destitute of employ.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निर्वृत्ति 	-	  nirvRtti 	-	 f.
  	-	 termination
परिवृत्ति 	-	  parivRtti 	-	 f.
  	-	 termination
परिणति 	-	  pariNati 	-	 f.
  	-	 termination
निष्ठा 	-	  niSThA 	-	 f.
  	-	 termination
संस्था 	-	  saMsthA 	-	 f.
  	-	 termination
विराम 	-	  virAma 	-	 m.
  	-	 termination
अत्यय 	-	  atyaya 	-	 m.
  	-	 termination
अवधि 	-	  avadhi 	-	 m.
  	-	 termination
अवसाद 	-	  avasAda 	-	 m.
  	-	 termination
परिशेष 	-	  parizeSa 	-	 m.
  	-	 termination
पर्यवशेष 	-	  paryavazeSa 	-	 m.
  	-	 termination
विमोक 	-	  vimoka 	-	 m.
  	-	 termination
व्यपवर्ग 	-	  vyapavarga 	-	 m.
  	-	 termination
अन्त 	-	  anta 	-	 m.
  	-	 termination
अवसाय 	-	  avasAya 	-	 m.
  	-	 termination
क्षय 	-	  kSaya 	-	 m.
  	-	 termination
पर्यशन 	-	  paryazana 	-	 n.
  	-	 termination
अवसान 	-	  avasAna 	-	 n.
  	-	 termination
पर्यवसान 	-	  paryavasAna 	-	 n.
  	-	 termination
व्यवधान 	-	  vyavadhAna 	-	 n.
  	-	 termination

 
   निर्वृत्ति  nirvRtti f.
   abstention   
   विराम  virAma m.
   abstention    
   प्रतिसंहार  pratisaMhAra m.
   abstention from  
   विगम  vigama m.
   abstention from   
   वियोग  viyoga m.
   abstention from  
   विलङ्घन  vilaGghana n.
   abstention from food   
   विलङ्घिताकाश  vilaGghitAkAza n.
   abstention from food  
   शस्त्रन्यास  zastranyAsa m.
   abstention from battle   
   विरति  virati f.
   desistance or abstention from  
   विरम  virama m.
   desistance or abstention from     
            

 
   निर्वृत्ति  nirvRtti  adj.
   having no occupation  
   निर्वृत्ति  nirvRtti  adj.
   destitute   
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   completion  
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   originating   
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   termination  
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   development   
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   growth  
   निर्वृत्ति  nirvRtti  f.
   abstention     
            

Wilson

English

 निर्वृत्ति
mfn.
   (-त्तिः-त्तिः-त्ति) Destitute,  having no occupation. 
f.
 
(-त्तिः)
1 Completion,  termination,  conclusion. 
2 Satisfaction. 
3 Final beatitude.
4 Approach,  advance.
E.
  निर् neg. वृत to be,  affix क्तिन्,  or निर् and वृत्ति
business.

Apte

English

निर्वृत्तिः [nirvṛttiḥ],  f.
  (See also under निर्)

Accomplishment,  fulfilment
 यस्येयं फलनिर्वृत्तिः Mb.
 *  1.18.1
 कर्मणां फल- निर्वृत्तिं शंस नस्तत्त्वतः पराम् Ms.*
  12.1.

Completion,  end.

(In gram.
  ) Discontinuance of the influence of one rule over another (opp.  अनुवृत्ति).

Result,  fruit.

Ceasing,  desisting,  abstaining from. 

Inactivity.

Impropriety.

Final beatitude.

Apte 1890

English

 निर्वृत्ति f. 1 Accomplishment,  fulfilment
 Ms. 12. 1. 
Completion,  end. 
(In gram.) Discontinuance of the influence of one rule over another (opp. अनुवृत्ति). 
Result fruit. 
Ceasing,  desisting,  abstaining from. 
Inactivity. 
Impropriety. 
Final beatitude. 

Monier Williams Cologne

English

 1. निर्—वृत्ति mfn.
   having no occupation,  destitute,  W.
 

 2. निर्-°वृत्ति f.
  originating,  development,  growth,  completion,  termination,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (often w.r. for निवृत्ति,  or निर्वृति).

Monier Williams 1872

English

 निर्-वृत्ति,  इस्,  f. completion,  termination,  con-
clusion
 (in grammar) cessation of the influence of
one rule over another
 result,  fruit,  reward
 impro-
priety,  incivility [cf. निर्-वर्तिन् above]
 final beati-
tude (for निर्-वृति)
 abstaining from action,  inac-
tivity (for नि-वृत्ति)
 (इस्,  इस्,  इ),  having no occu-
pation,  destitute,  (in this sense निर् is a privative.)

Benfey

English

 निर्वृत्ति निर्वृत्ति,  i. e. निस्-वृत् + ति,  f.
 
 1. Completion,  Man.  12,  1.
 2. Fruit, 
4,  23.
 3. Impropriety,  Hit. 110,  20, 
v. r.
 4. Sometimes crroneously for
निर्वृति and निवृत्ति।

Apte Hindi

Hindi

निर्वृत्तिः
स्त्री*
  - निर्+वृत्+क्तिन्
"निष्पन्नता,  पूर्णता,  सम्पन्नता"

निर्वृत्तिः
"वि*, ब*स*" - -
"निष्पन्नता,  निष्पत्ति"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निर्वृत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಷ್ಪತ್ತಿ /ಉಂಟಾಗುವುದು
निष्पत्तिः - > निर् + वृतु (वर्तने) - "क्तिन्" (३-३-९६)
निर्वृत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯವು ಸಮಾಪ್ತಿ ಹೊಂದುವುದು /ಕೊನೆ ಮುಟ್ಟುವುದು
निर्वृत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಡೇರುವುದು /ಕೈಗೂಡುವುದು
प्रयोगाः - > "कर्मणां फलनिर्वृत्तिं शंस नस्तत्त्वतः पराम्"
उल्लेखाः - > मनु० १२-१
निर्वृत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೆರವೇರುವುದು /ನಡೆಯುವುದು
निर्वृत्ति
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀವನೋಪಾಯವಿಲ್ಲದ

L R Vaidya

English

 nirvftti {% f. %} Accomplishment,  M.xii.1.

Indian Epigraphical Glossary

English

 nirvṛtti (ASLV),  same as viṣaya or koṭṭam
 an administrative
division.

Abhyankara Grammar

English

निर्वृत्ति  production of the effect
 pro- duction of the activity by the agents or instruments of activity called Karakas
 cf. साधनं हि क्रियां निर्वर्तयति तामुपसर्गो विशिनष्टि M.Bh. on II. 2.19 Vart. 2.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निर्वृत्तिः,  स्त्री,
   (निर् + वृत् + क्तिन् ।) निष्पादः ।तथा च ।“यथा दुष्टेन दोषेण यथा चानुविसर्पता ।निर्वृत्तिरामयस्यासौ संप्राप्तिर्ज्जातिरागतिः ॥
”इति माधवकरः ॥
(निर्गता वृत्तिर्यस्मादिति ।) वृत्तिरहिते,  त्रि ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निर्वृत्ति स्त्री निर् + वृत--भावे क्तिन् । निष्पत्तौ “वाचिप्राणे च पश्यन्तो यज्ञनिर्वृत्तिमक्षयाम्” मनुः । “नविना भावैर्लिङ्गं न विना लिङ्गेन भावनिर्वृत्तिः”सां० का० । “यथा दृष्टेन दोषेण यथा चानुविसर्पता ।निर्वृत्तिरामयस्यैव संप्राप्तिर्जातिरागमैः” माधवनि-दानम् । निर्गता वृत्तिर्जीविका यस्य । २ जीविका-रहिते त्रि०
 ः

Capeller

German

 निर्वृत्ति f.
  das Zustandekommen,  Voll=
endung
 Unart,  schlechtes Betragen. 

Stchoupak

French

 निर्-वृत्ति-
 f.
  provenance 
 développement, 
 accomplissement, 
achèvement 
 v. l. pour °वृति-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.