| YouTube Channel

निर्यूहः (niryUhaH)

 
Apte
English
निर्यूहः [niryūhḥ], 1 A pinnacle, turret, projection (on columns or gates)
अनेकविधप्रासादहर्म्यवलभीनिर्यूहशतसंकुलम् (अपश्यत्)
Mb.
 * 1.3.133
वितर्दिनिर्यूहविटङ्कनीडः
Śi.*
 3.55. (where Mālli. renders निर्यूह by मत्तवारणाख्य अपाश्रयः and quotes Vaijayantī perhaps it was so called from its resemblance to the shape of an elephant in rut)
चारु- तोरणनिर्यूहा Rām.
A chaplet, crest, head-ornament
बद्धाभरणनिर्यूहाः
Mb.
 * 5.155.12.
A peg projecting from a wall.
Wood placed in a wall for pigeons to build their nests or to perch upon
Śi.*
 3.55.
A door, gate.
Extract, decoction.
Apte 1890
English
निर्यूहः 1 A pinnacle, turret, projection (on columns or gates)
वित र्दिनिर्यूहविटंकनीडः Śi. 3. 55 (where Malli. renders निंर्यूह by मत्तवारणाख्यउपाश्रयः and quotes Vaijayantī
perhaps it was so called from its resemblance to the shape of an elephant in rut)
चारुतोरणनिर्यूहा Rām.
2 A chaplet, crest, head-ornament.
3 A peg projecting from a wall.
4 Wood placed in a wall for pigeons to build their nests or to perch upon.
5 A door, gate.
6 Extract, decoction.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नागदन्तकः, निर्यूहः
noun
द्वारादिषु निखातः काष्ठस्य अथवा लोहस्य कीलः।
"सीता वस्त्रलङ्नार्थे नागदन्तकं निखातवती।"
Synonyms:
 हर्म्यशिखरम्, निर्यूहः
noun
अर्धगोलाकारं प्रासादस्य मन्दिरस्य वा शृङ्गम्।
"बौद्धस्तुपे हर्म्यशिखरं शोभते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निर्यूहः,
पुं,
 शेखरम् । आपीडम् । द्बारम् ।निर्यासः । क्वाथरसः । (यथास्य पर्य्यायो वैद्यक-रत्नमालायाम् ॥
“क्वाथः कषायो निर्य्यूहः ॥
”)नागदन्तः । अवलम्बनार्थं गेहादिभित्तिनिर्गतंकाष्ठद्बयम् । इत्यमरमेदिनीकरौ ॥