| YouTube Channel

निर्मोक (nirmoka)

 
शब्दसागरः
English
निर्म्मोक
m.
(-कः)
1. The slough of a snake.
2. Liberating, setting
loose or free.
3. Armour, mail.
4. Sky, heaven, atmosphere.
E.
निर् forth, मुच् to let loose, affix घञ्.
Capeller Eng
English
निर्मोक
m.
a hide or skin (taken or cast off).
Yates
English
नि-र्म्मोक (कः) 1.
m.
The slough of a
snake
liberating
armour
sky.
Spoken Sanskrit
English
निर्मोक nirmoka
m.
slough
निर्मोक nirmoka
m.
mail
निर्मोक nirmoka
m.
cast-off skin [ esp. of a snake ]
निर्मोक nirmoka
m.
setting loose or free
निर्मोक nirmoka
m.
armour
निर्मोक nirmoka
m.
sky
निर्मोक nirmoka
m.
atmosphere
निर्मोक nirmoka
m.
liberating
Wilson
English
निर्म्मोक
m.
(-कः)
1 The slough of a snake.
2 Liberating, setting loose or free.
3 Armour, mail.
4 Sky, heaven, atmosphere.
E.
निर् forth, मुच to let loose, affix घञ्.
Apte
English
निर्मोकः [nirmōkḥ], 1 Setting free, liberating.
A hide, skin
मृगनिर्मोकवसनाश्चीरवल्कलवाससः
Mb.
* 13.141.1.
The slough of a serpent
स्तनोत्तरीयाणि भवन्ति सङ्गान्निर्मोकपट्टाः फणिभिर्विमुक्ताः
R.*
16.17
Śi.*
2.47
N.*
1
महोरगविनिर्मुक्तानेक निर्मोकभास्वराम् Śiva. B.31.62.
Armour, mail.
The sky, heaven.
Atmosphere
निर्मोको मोचने व्योम्नि सन्नाहे सूर्यकञ्चुके Medinī.
Apte 1890
English
निर्मोकः 1 Setting free, liberating.
2 A hide, skin
especially, the slough of a serpent
R. 16. 17
Śi. 20. 47
N. 1.
3 Armour, mail.
4 The sky, heaven.
5 Atmosphere.
Monier Williams Cologne
English
निर्-°मोक
m.
setting loose or free, liberating,
L.
a cast-off skin (esp. of a snake),
MBh.
Kāv.
&c.
(-पट्ट
m.
a piece of cast-off skin,
Ragh.
xvi, 17)
armour, mail,
L.
sky, atmosphere,
L.
N.
of a son of the 8th Manu,
BhP.
of a Ṛṣi under the 13th Manu, ib. (cf. निर्-मोह,
p.
541, col. 3).
Monier Williams 1872
English
निर्-मोक, अस्, m. setting loose or free, liberat-
ing
a hide or skin, especially the cast off skin or
slough of a snake [cf. सर्प-न्°]
armour, mail
sky, heaven, atmosphere
N. of a son of the eighth
Manu
of one of the Saptarṣis under the thirteenth
Manu
[cf. निर्-मोह।]
निर्मोक निर्-मोक, निर्-मोक्तृ, &c. See
under निर्-मुच्, col. 2.
Benfey
English
निर्मोक निर्मोक, i. e. निस्-मुच् + अ,
m.
1. A hide. MBh. 13, 6490.
2. The
slough of a snake, Rām. 2, 91, 12 Gorr.
3. A proper name, Bhāg. P. 8, 13, 11.
Apte Hindi
Hindi
निर्मोकः
पुं*
- निर्+मुच्+घञ्
"मुक्त करना, स्वतंत्र करना"
निर्मोकः
पुं*
- निर्+मुच्+घञ्
"खाल, चमड़ी, विशेष रूप से केंचुली"
निर्मोकः
पुं*
- निर्+मुच्+घञ्
"कवच, जिरहबख्त"
निर्मोकः
पुं*
- निर्+मुच्+घञ्
"आकाश, अन्तरिक्ष"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > निर् + मुच्लृ (मोक्षणे) - "घञ्" (३-३-१८)
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವಿನ ಪರೆ /ಹಾವಿನ ಸೋಲೆ
निष्पत्तिः - > निर् + मुच्लृ (मोक्षणे) - कर्मणि "घञ्" (३-३-१९)
प्रयोगाः - > "स्तनोत्तरीयाणि भवन्ति सङ्गान्निर्मोकपट्टाः फणिभिर्विमुक्ताः"
उल्लेखाः - > रघु० १६-१७
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚರ್ಮ /ತೊಗಲು
प्रयोगाः - > "मृगनिर्मोकवसनाश्चीरवल्कलवासः"
उल्लेखाः - > भा० अनु० १४१-१००
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧಕವಚ
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಾಶ
विस्तारः - > "निर्मोको मोचने व्योम्नि सन्नाहे सर्पक्ञ्चुके" - मेदि०
निर्मोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "निर्मोकविरजस्काद्याः सावर्णेस्तनया नृप"
उल्लेखाः - > भाग० ८-१३-६
L R Vaidya
English
nirmoka {% m. %} 1. Setting free
2. a hide, a skin, especially the slough of a serpent, R.xvi.17
3. armour, mail
4. the sky.
Bopp
Latin
निर्मोक m. (r. मुच् praef. निस् s. अ) anguina pellis.
RAGH. 16. 17.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
go cha
१) कञ्चुक २) कवच ३) दशन ४) निर्मोक ५) वर्म ६) वर्मसंनाह ७) शस्त्र ८) सज्ज ९) संनाह
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भोगोऽहिकायो दंष्ट्राशीर्दर्वी भोगः फटः स्फटः
फणोऽहिकोशे तु निर्ल्वयनी निर्मोककञ्चुकाः १३१५
-wordlist-
भोग (पुं), अहिकाय (पुं), दंष्ट्रा (स्त्री), आशिस् (स्त्री), दर्वी (स्त्री), भोग (पुं), फट (पुं), स्फट (पुं), फण (पुं), अहिकोश (पुं), निर्ल्वयनी (स्त्री), निर्मोक (पुं), कञ्चुक (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निर्ल्वयनी
निर्ल्वयनी, निर्मोक, कञ्चुक, भुजङ्गमुक्ता-त्वच्
निर्ल्वयनी निर्मोकः कञ्चुक उक्ता भुजङ्गमुक्ता त्वक्
verse 3.1.1.644
page 0073
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निर्म्मोकः,
पुं,
(नितरां मुच्यते इति निर् +मुच् + घञ् ।) सर्पत्वक् तत्पर्य्यायः अहि-कोषः निर्ल्व यनी कञ्चुकः इति हेम-चन्द्रः ३८१
(यथा, आर्य्यासप्त-शत्याम् ३२८ ।“निजगात्रनिर्व्विशेषस्थापितमपि सारमखिल-मादाय ।निर्म्मोकञ्च भुजङ्गी मुञ्चति पुरुषञ्च वारवधूः
”त्वक्मात्रम् यथा, महाभारते १३ १४१ ।१०१ ।“मृगनिर्म्मोकवसनाश्चीरवल्कलवाससः ।निर्द्वन्द्वाः सत्पथं प्राप्ता वालिखिल्यास्तपोधनाः
”भावे घञ् ।) मोचनम् आकाशः सन्नाहः ।इति मेदिनी के, १११
(सावर्णिमनोःपुत्त्रविशेषः यथा, भागवते १३ ११ ।“अष्टमेऽन्तर आयाते सावर्णिर्भविता मनुः ।निर्म्मोकविरजस्काद्याः सावर्णितनया नृप !
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निर्मोक
पु०
निर् + मुच्--घञ् सर्पकञ्चुके (खोलस) मोचने३ सन्नाहे आकाशे मेदि० “निर्मोकपट्यः फणिभि-र्विमुक्ताः” रघुः सावर्णिमनोःपुत्रभेदे
पु०
“निर्मोक-विरजस्काद्याः सावर्णेस्तनया नृप!” भाग० ८१३६ अत्रनिर्मोहेति पाठान्तरं तत्रार्थे
Capeller
German
निर्मोक
m.
eine abgestreifte (Schlangen-)
Haut.
Burnouf
French
निर्मोक निर्मोक
m.
(मुच्) délivrance
libération.
Dépouille du serpent qui a mué
par ext. cotte de mailles.
L'air libre, le grand air, le ciel.
Stchoupak
French
निर्-मोक-
m.
peau rejetée par le serpent, peau en général
n.
de
divers Rṣi.