| YouTube Channel

निर्दर (nirdara)

 
शब्दसागरः
English
निर्द्दर
mfn.
(-रः-रा-रं)
1. Harsh spoken.
2. Shameless.
n.
(-रं) Much,
excessively, subst.
n.
(-रं) Pith, essence.
E.
निर् not, दृ to respect,
अच्
aff.
Capeller Eng
English
निर्दर
s.
cave, cavern.
Yates
English
नि-र्दर (रः-रा-रं)
a. Harsh
shame-
less.
n.
Pith.
adv. Excessively.
Spoken Sanskrit
English
निर्दर nirdara
adj.
hard
निर्दर nirdara
adj.
pitiless
निर्दर nirdara
adj.
shameless
निर्दर nirdara
m.
cavern
निर्दर nirdara
m.
cave
Wilson
English
निर्द्दर
mfn.
(-रः-रा-रं)
1 Harsh spoken.
2 Shameless.
n.
(-रं) Much, excessively. subst.
n.
(-रं) Pith,
essence.
E.
निर् not, दृ to respect, अच्
aff.
Apte
English
निर्दर [nirdara],
a.
Hard.
Pitiless.
Shameless.
रः, (रिः) A cave, cavern
सन्तीह गिरिदुर्गाणि निर्दराः कन्दराणि
Rām.*
3.67.5
4.13.6.
waterfall, spring. -रम् Essence (सार).
Comp.
-वासिन्
a.
inhabiting a cave
गिरिनिर्दरवासिनाम् Rām.
Apte 1890
English
निर्दर a. 1 Hard.
2 Pitiless.
3 Shameless.
रः,
निर्दरिः 1 A cave, cavern.
2 A waterfall, spring.
रं Essence (सार).
Monier Williams Cologne
English
1. निर्—दर
mfn.
(fr. दृ [?]
cf.
-दट) pitiless, hard, shameless
2. निर्-दर
m.
(√ द) a cave, cavern,
R.
(v.l. °रि)
Monier Williams 1872
English
निर्दर निर्-दर, अस्, or निर्-दरि, इस्, m. =
दर or दरि, a cave, cavern
[according to some
निर्-दर, अस्, आ, अम्, = निर्-दय, pitiless, hard
shameless
also निर्-दरम्, ind. = excessively, and
निर्-दर, अम्, n. = pith, essence.]
—निर्दरि-वासिन्,
ई, इनी, इ, inhabiting a cave.
Benfey
English
निर्दर निर्दर, i. e. निस्-दॄ + अ,
m.
A cave, Rām. 2, 28, 7.
Apte Hindi
Hindi
निर्दर
वि* - "निर्+दृ+अप्, इन्+वा"
"कन्दरा, गुफा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निर्दर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಿರಿನದಿ/ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ
निर्दर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾರ/ಸತ್ತ್ವ/ತಿರುಳು
निर्दर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ
विस्तारः - > "निर्दरं निर्भरे सारेऽन्यवत्तु कठिनेऽत्रपि" मेदि०
निर्दर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯವಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गतो दरो यस्मात्
निर्दर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ/ಕರ್ಕಶವಾದ
प्रयोगाः - > "ध्याननिर्दरशैलेन विनिश्वसितधातुना"
उल्लेखाः - > रामा०
निर्दर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದ/ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ
निर्दर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮರುಕವಿಲ್ಲದ/ದಯೆಯಿಲ್ಲದ
L R Vaidya
English
nirdara {% m. %} A cave, a cavern.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निर्दर 2. m., R. ed. Bomb. 3, 67, 5 = विदीर्णपाषाण Komm.
निर्दर °frei von Gefahren? S II, 230, 2 in निर्दरैकदेशम् = निर्भयप्रदेशम्.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निर्द्दरं,
क्ली,
(निर् + दॄ + अप् ।) निर्भरम् ।(निगतो दरश्छिद्रं यस्मात् ।) सारम् त्रि, कठि-मम् (यथा, रामायणे ८५ १९ ।“ध्याननिर्द्दरशैलेन विनिःश्वसितधातुना
”)अपत्रपे त्रि इति मेदिनी रे, १७५
(निर्दीर्य्यति विदीर्य्यति पतनस्थलमिति निर् +दॄ विदारे + अच् निर्झरः इति कश्चित्
निर्नास्ति दरो भयो यस्येति निर्भये, त्रि
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निर्दर
पु०
निर् + दॄ--कर्मणि अप् निर्झरे निर्भरे च“गिरिनिर्दरवासिनाम्” रामा० अयो० २८ स० ।निर्गतोदरो यस्मात् प्रा० व० निर्भये
त्रि०
सारे
न०
कठिने अपत्रपे
त्रि०
मेदि०
Stchoupak
French
निर्-दर-
m.
caverne, grotte.
°वासिन्- a. qui habite les cavernes.