निर्दय (nirdaya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निर्दय mfn.
   (-यः-या-यं) Unkind,  unmerciful,  cruel,  hard-hearted.
 E.
  निर्
before,  दया compassion,  charity.

Capeller Eng

English

 निर्दय a.
  pitiless or unpitied,  cruel,  passionate,  n.
 
adv.
 
 abstr.
   °त्व n.
 

Yates

English

 नि-र्दय (यः-या-यं)
a. Unmerciful.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 cruel
क्रूर 	-	 krUra 	-	 adj.
  	-	 cruel
क्षुद्र 	-	 kSudra 	-	 adj.
  	-	 cruel
क्रूरता 	-	 krUratA 	-	 f.
  	-	 cruelty
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 cruelhearted
कठोर 	-	  kaThora 	-	 adj.
  	-	 cruel
निष्ठुर 	-	  niSThura 	-	 adj.
  	-	 cruel
निःस्नेह 	-	  niHsneha 	-	 adj.
  	-	 cruel
निस्त्रिश 	-	  nistriza 	-	 adj.
  	-	 cruel
नृशंस 	-	  nRzaMsa 	-	 adj.
  	-	 cruel
हिंस्र 	-	  hiMsra 	-	 adj.
  	-	 cruel
कठोरचित्त 	-	  kaThoracitta 	-	 adj.
  	-	 cruel
पाषाणहृदय 	-	  pASANahRdaya 	-	 adj.
  	-	 cruel  [ stone-hearted ]
हृदयप्रस्तर 	-	  hRdayaprastara 	-	 adj.
  	-	 cruel
अक्षमिन् 	-	  akSamin 	-	 adj.
  	-	 cruel
अपकरुण 	-	  apakaruNa 	-	 adj.
  	-	 cruel
अपघृण 	-	  apaghRNa 	-	 adj.
  	-	 cruel
अररिवस् 	-	  ararivas 	-	 adj.
  	-	 cruel
अस्तकरुण 	-	  astakaruNa 	-	 adj.
  	-	 cruel
इत्वर 	-	  itvara 	-	 adj.
  	-	 cruel

निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 cruel
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 cruelhearted
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 merciless
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  without pity
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  excessive
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  wicked
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  hard
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  violent
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  pitiless
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  unkind
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  unpitied by any
निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	  hard hearted

निर्दय 	-	  nirdaya 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
निरनुक्रोश 	-	  niranukroza 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
वज्रमय 	-	  vajramaya 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
निरनुक्रोश 	-	  niranukroza 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
वज्र-हृदय 	-	  vajra-hRdaya 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
स्तब्ध 	-	  stabdha 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
स्थिर 	-	  sthira 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
कठोर 	-	  kaThora 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
कूर 	-	  kUra 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
वज्रमय (यी f.
 ) 	-	  vajramaya (yI f.
 ) 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
निरनुक्रोशयुक्त 	-	  niranukrozayukta 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
कठिनचित्त 	-	  kaThinacitta 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
कठिण-हृदय 	-	  kaThiNa-hRdaya 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
अयोहृदय 	-	  ayohRdaya 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
कठोरचित्त 	-	  kaThoracitta 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
दारुणात्मन् 	-	  dAruNAtman 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
निर्घृण 	-	  nirghRNa 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
नृशंस 	-	  nRzaMsa 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
पाषाण-हृदय 	-	  pASANa-hRdaya 	-	 adj.
  	-	 hard hearted
जुहुवान 	-	  juhuvAna 	-	 m.
  	-	  hard-hearted man
क्रौर्य 	-	  kraurya 	-	 n.
  	-	  hard-heartedness
तीक्ष्णहृदयत्व 	-	  tIkSNahRdayatva 	-	 n.
  	-	  hard-heartedness

निर्दय 	-	 nirdaya 	-	 adj.
  	-	 merciless
अकरुण 	-	  akaruNa 	-	 adj.
  	-	 merciless
अकृप 	-	  akRpa 	-	 adj.
  	-	 merciless
अदय 	-	  adaya 	-	 adj.
  	-	 merciless
निःशूक 	-	  niHzUka 	-	 adj.
  	-	 merciless
निस्त्रिंश 	-	  nistriMza 	-	 adj.
  	-	 merciless
वीतघृण 	-	  vItaghRNa 	-	 adj.
  	-	 merciless
सनिर्घृण 	-	  sanirghRNa 	-	 adj.
  	-	 merciless
वीतघृणता 	-	  vItaghRNatA 	-	 f.
  	-	 mercilessness
निरनुक्रोश 	-	  niranukroza 	-	 m.
  	-	 mercilessness
सुनिर्घृण 	-	  sunirghRNa 	-	 adj.
  	-	  very merciless or cruel

निर्दय 	-	  nirdaya 	-	 adj.
  	-	 unpitied by any

Wilson

English

 निर्दय
mfn.
   (-पः-या-यं) Unkind,  unmerciful,  cruel,  hard-hearted.
E.
  निर् before दया compassion,  charity.

Monier Williams Cologne

English

 निर्—दय mf(आ)n.  pitiless,  unkind,  cruel,  hard,  violent,  excessive,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 unpitied by any,  Mn.
   ix,  239

Monier Williams 1872

English

 निर्दय निर्-दय,  अस्,  आ,  अम्,  pitiless,  un-
merciful,  unkind,  cruel,  hard-hearted
 passionate
excessive,  violent
 unpitied by any
 (अम्),  n. without
pity,  unmercifully
 passionately,  violently,  exces-
sively,  much.
—निर्दय-त्व,  अम्,  n. unmercifulness, 
cruelty.

Apte Hindi

Hindi

निर्दय
वि* निर्-दय -
"निर्दय,  क्रूर,  निर्मम,  बेरहम,  करूणारहित"

निर्दय
वि* निर्-दय -
उग्र

निर्दय
वि* निर्-दय -
"घनिष्ठ,  दृढ़,  मजबूत,  अत्यधिक,  प्रचंड"

निर्दयम्
अव्य* निर्-दयम् -
"निष्ठुरता के साथ,  क्रूरतापूर्वक"

निर्दयम्
अव्य* निर्-दयम् -
"प्रचंडता के साथ,  कठोरतापूर्वक"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निर्दय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದ/ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गता दया यस्मात्
प्रयोगाः - > "अस्याः पीनस्तनव्याप्ते हृदयेऽस्मासु निर्दये"
उल्लेखाः - > नैष० २०-३५
निर्दय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಗೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲದ/ದಯೆಯಿಡಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದ
प्रयोगाः - > "ज्ञातिसम्बन्धिभिस्त्वेते त्यक्तव्याः कृतलक्षणाः। निर्दया निर्नमस्कारास्तन्मनोरनुशासनम्"
उल्लेखाः - > मनु० ९-२३९
निर्दय
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದೆ/ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದೆ
प्रयोगाः - > "न प्रहर्तुमलमस्मि निर्दयं विप्र इत्यभिभवत्यपि त्वयि"
उल्लेखाः - > रघु० ११-८४

L R Vaidya

English

 nir-daya {% a. %} 1. unmerciful,  unkind,  cruel
 2. excessive,  violent,  too close,  निर्दयाश्लेषहेतोः Megh.ii.43,  मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदंतदंशम् Git.G.x.,  R.xix.32.

Bopp

Latin

 निर्दय (BAH. e निस् et दया) immisericors,  crudelis,  vehe-
mens. RAGH. 19. 32. निर्दयम् Adv. crudeliter,  vehe-
menter. RAGH. 11. 84. HIT. 27. 21.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 निर्दय Z. 2 lies °त्व statt °त्न.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्रूर,  निर्दय,  निष्ठुर,  नृशंस,  करुणाहीन,  दयाहीन
adjective
 
दयाभावविहीनः।
 "कंसः क्रूरः आसीत्।"

Synonyms:
  निर्दय,  निष्ठुर,  क्रूर,  दुर्वृत्त,  क्लेशद,  अन्यायकारी,  हाधक,  पीडाकर,  पीडक,  उपद्रवकारी
adjective
 
यः पीडयति।
 "कंसः निर्दयः राजा आसीत्।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निर्द्दयः,  त्रि,  (निर्गता दया यस्मात् ।) दयाशून्यः ।इति जटाधरः ॥
 (यथा,  रघुः । ११ । ८४ ।“न प्रहर्त्तुमलमस्मि निर्द्दयंविप्र इत्यभिभवत्यपि त्वयि ॥
”निर्गता दया यस्म यमुद्दिश्य दया तिरोहिताइत्यर्थः । अदयाहः । यथा,  मनुः । ९ । २३९ ।“ज्ञातिसम्बन्धिभिस्त्वेते त्यक्तव्याः कृतल क्षणाः ।निर्द्दया बिन्नेमस्कारास्तन्मनोरनुशासनम् ॥
”)

Capeller

German

 निर्दय lieblos,  unbarmherzig,  heftig,  n.
  adv.
Abstr.
°त्व n.
 

Stchoupak

French

 निर्-दय-
 a. dénué de pitié,  implacable,  rude,  violent,  cruel 
 dont
personne n'a pitié 
 passionné 
 -अम् impitoyablement 
 -तरम् compar.
sans aucune pitié,  très cruellement,  avec beaucoup de violence 
 -ता- f.
 
-त्व- nt. cruauté,  dureté.
°दन्त-दंश- m.
  morsure cruelle ou violente.
°रति-श्रमालस- a. alangui par la fatigue des plaisirs d'amour
passionnés.
निर्दयाश्लेष- m.
  étreinte passionnée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.