निर्घात (nirghAta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निर्घात m.
  (-तः)
	 1. A gust of wind,  a hurricane,  a whirlwind.
	 2. The
noise of contending vapours in the heavens.
	 3. An earthquake.
4. Destruction. 
 E.
  निर् forth,  हन् to drive,  affix घञ्,  घात substitu-
ted for the radical.

Capeller Eng

English

 निर्घात m.
  removal,  destruction
 hurricane,  whirlwind. 

Yates

English

 नि-र्घात (तः) 1.
m.
  A gust of wind, 
a whirlwind
 a rumbling sound.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निर्घात 	-	  nirghAta 	-	 adj.
  	-	 removing
नोदन 	-	  nodana 	-	 adj.
  	-	 removing
अपकर्षण 	-	  apakarSaNa 	-	 adj.
  	-	 removing
निरासन 	-	  nirAsana 	-	 adj.
  	-	 removing
अपनोदक 	-	  apanodaka 	-	 adj.
  	-	 removing
अपनोदन 	-	  apanodana 	-	 adj.
  	-	 removing
अपह 	-	  apaha 	-	 adj.
  	-	 removing
अभिघातक 	-	  abhighAtaka 	-	 adj.
  	-	 removing
आकर्षिन् 	-	  AkarSin 	-	 adj.
  	-	 removing
उणक 	-	  uNaka 	-	 adj.
  	-	 removing
कर्षण 	-	  karSaNa 	-	 adj.
  	-	 removing
क्षयिष्णु 	-	  kSayiSNu 	-	 adj.
  	-	 removing
खण्डक 	-	  khaNDaka 	-	 adj.
  	-	 removing
खण्डिन् 	-	  khaNDin 	-	 adj.
  	-	 removing
छेदन 	-	  chedana 	-	 adj.
  	-	 removing
छेदिन् 	-	  chedin 	-	 adj.
  	-	 removing
च्युत् 	-	  cyut 	-	 adj.
  	-	 removing
घ्न 	-	  ghna 	-	 adj.
  	-	 removing
जयिन् 	-	  jayin 	-	 adj.
  	-	 removing
द्राविन् 	-	  drAvin 	-	 adj.
  	-	 removing

निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 adj.
  	-	  removing
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  destruction
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  thunderstorm
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  hurricane
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  whirlwind
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  earthquake
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  removal
निर्घात 	-	 nirghAta 	-	 m.
  	-	  stroke

Wilson

English

 निर्घात
m.
  (-तः)
1 A gust of wind,  a hurricane,  a whirlwind.
2 The noise of contending vapours in the heavens.
E.
  निर् forth,  हन to drive,  affix घञ्,  घात substituted for the
radical.

Apte

English

निर्घातः [nirghātḥ],  1 Destruction. 

A whirlwind,  a violent gust of wind,  hurricane.

The noise of contending winds (vapours ?) &c.
  in the sky
 कुरुकुलनिधनोत्पातनिर्घात- वातः Ve.*
  1.22
 निर्घातोग्रैः कुञ्जलीनाञ् जिघांसुर्ज्यानिर्घोषैः क्षोभया- मास सिंहान् R.*
  9.64
 Ms.*
  1.38
4.15, 7
 Y.*
  1.145
 (वायुना निहतो वायुर्गगनाच्च पतत्यधः । प्रचण्डघोरनिर्घोषो निर्घात इति कथ्यते ॥.)

An earth-quake.

A thunderstroke
 निर्घातश्च महानासीत् साकं च स्तनयित्नुभिः Bhāg.*
  1.14.15.

A stroke in general
 अहह दारुणो दैवनिर्घातः U.*
  2.

An unusual event boding calamity (उत्पात)
 तस्मिन्मुहूर्ते संप्राप्ते निर्घाताश्चापतन्मुहुः Mb.
 *  3.4.23
 Ms.*
  1.38
 Bhāg.*
  3.17.8.

Apte 1890

English

 निर्घातः 1 Destruction. 
2 A whirlwind,  a violent gust of wind,  hurricane. 
3 The noise of contending winds (vapours?) &c. in the sky
 निर्घातोग्रैः कुंजलीनाञ् जिघांसुर्ज्यानिर्घोषैः क्षोभयामास सिंहान् R. 9. 64
 Ms. 1. 38,  4. 105,  7,  Y. 1. 145
 (वायुना निहतो वायुर्गगनाच्च पतत्यधः । प्रचंडघोरनिर्घोषो निर्घात इति कथ्यते ॥.) 
4 An earth-quake. 
5 A thunderstroke. 
6 A stroke in general
 अहह दारुणो दैवनिर्घातः U. 2. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्-घात a m.
  (fr.  Caus.
  of √ हन्) removal,  destruction,  TS.
 
 Āpast.
 

 whirlwind,  hurricane,  thunderstorm,  earthquake &c.
   (ifc.  f(आ). ),  Gaut.
 
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 N.
  of a Dānava,  Kathās.
 

 निर्घात b (fr.  Caus.
 ) See s.v.
 

Monier Williams 1872

English

 निर्घात निर्-घात,  अस्,  m. (fr. rt. हन् with
निस्),  destruction
 a violent gust of wind,  hurricane, 
whirlwind
 the noise of contending vapours in the
sky
 an earthquake
 a thunder-stroke
 any severe
stroke.

Benfey

English

 निर्घात निर्घात,  i. e. निस्-हन्,  Caus., 
+ अ,  m.
  A gust of wind,  a whirlwind, 
Man.  1,  38.
 -- Comp.
 
स-,  adj.
  accom-
panied by whirlwinds,  Chr. 36,  23.

Hindi

आघात

Apte Hindi

Hindi

निर्घातः
पुं*
  - निर्+हन्+घञ्
विनाश

निर्घातः
पुं*
  - निर्+हन्+घञ्
"बवंडर,  हवा का प्रचण्ड खोंका,  आँधी"

निर्घातः
पुं*
  - निर्+हन्+घञ्
"हवा की सनसनाहट,  आकाश में हवा के झोकों के टकराने का शब्द"

निर्घातः
पुं*
  - निर्+हन्+घञ्
भूकंप

निर्घातः
पुं*
  - निर्+हन्+घञ्
वज्रपात

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निर्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯುವಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಯುವು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದ
प्रयोगाः - > "निर्घातघोषो गिरिशृङ्गशातनो घनोऽम्बराशाकुहरोदरम्भरिः"
उल्लेखाः - > कुमा० १५-२२
विस्तारः - > "वायुनाभिहिते वायौ गगनाच्च पतत्यधः। प्रचण्डघोरनिर्घोषो निर्घात इति कथ्यते"

L R Vaidya

English

 nirGAta {% m. %} 1. Destruction
a violent gust of wind,  a hurricane
an earthquake
the noise of contending vapours in the sky,  निर्घातोग्रैः कुंजलीनाञ् जिघांसुर्ज्यानिर्घोषैः क्षोभयामास सिंहान् R.ix.64,  M.i.38
a thunderstroke.

Bopp

Latin

 निर्घात n. (Caus. r. हन् praef. निस् - निर्घातयामि gr.
524. - suff. अ) impetus venti. IN. 1. 5.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 निर्घात m. N. pr. eines Dānava,  Kathās. 47,  12.

 निर्घात m. *eine Art Coitus,  V 162
 E 558 (K).

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sgra drag pa
निर्घात

gnam grum pa
निर्घात

sgra drag po
निर्घात

bcom pa
१) उपघात २) केलायितव्य ३) घात ४) निर्घात ५) निर्घातित ६) निहत ७) भिन्न ८) मथित ९) हत

नाममाला

Sanskrit

निर्घात,  अशनि,  वज्र,  उल्का
घनाघनो घनो मेघो जीमूतोऽभ्रं बलाहकः ।
पर्जन्यो मिहिरो नभ्राट् शम्पा सौदामिनी तडित् ॥ १८ ॥
आकालिकी क्षणरुचिर्विद्युत् तत्पतिरम्बुदः ।
निर्घातमशनिर्वज्रमुल्काशब्दं च योजयेत् ॥ १९ ॥
verse 0.1.1.18
page 0010

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निर्घातः,  पुं,
   (निर् + हन + घञ् ।) वाय्वभिहत-वायुप्रपतनजन्यशब्दविशेषः । यथा,  --“वायुनाभिहते वायौ गगनाच्च पतत्यधः ।प्रचण्डघोरनिर्घोषो निर्घात इति कथ्यते ॥
”इति शब्दमाला ॥
अपि च ।“यदान्तरीक्षे बलवान् मारुतो मरुताहतः ।पतत्यधः स निर्घातो जायते वायुसम्भवः ॥
”इति ज्योतिषम् ॥
(एतस्य लक्षणादिकं यथा,  बृहत्संहितायां३९ अध्याये ।“पवनः पवनाभिहतो गगनादवनौ यदा समा-पतति ।भवति तदा निर्घातः स च पापो दीप्तविहग-रुतः ॥
अर्कोदयेऽधिकरणिकनृपधनियोधाङ्गना-बणिग्वेश्याः ।आप्रहरांशेऽजाविकमुपहन्याच्छूद्रपौरांश्च ॥
आमध्याह्नाद्राजोपसेविनो ब्राह्मणांश्च पीड-यति ।वैश्वजलदांस्तृतीये चौरान् प्रहरे चतुर्थे च ॥
अस्तं याते नीचान् प्रथमे यामे निहन्तिशस्यानि ।रात्रौ द्वितीययामे पिशाचमङ्घान्निपीडयति ॥
तुरगकरिणस्तृतीये विनिहन्याद्यायिनश्चतुर्थेच ।भैरवजर्जरशब्दे याति यतस्तां दिशं हन्ति ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निर्घात पु०
  निर् + हम--घञ् । पवनाहतपवनस्य गगनाद्-मूमौ पतयजन्ये शब्दभेदे तल्लक्षणादिकं वृ० सं० ३९ अ०उक्तं यथा “पवनः एवनाभिहतो गगनादवनौ यदासमापतति । भवति तदा निर्घातः स च पापो दीप्त-विहगरुतः । सर्कोदयेऽधिकरणिकनृपधनियोधाङ्गना-वणिग्वेश्याः । आ प्रहरात्सोऽजाविकमुपहन्याच्छूद्रपौ-रांश्च । आ मध्याह्नाद्राजोपसेविनो ब्राह्मणांश्च पीडयति ।वैश्यजलदांस्तृतीये चौरान् प्रहरे चतुर्थे च । अस्तंयाते नीचान् प्रथमे यामे निहन्ति सस्यानि । रात्रौद्वितीययामे पिशाचसङ्गान्निपीडयति । तुरनकरिण-स्तृतीये विनिहन्याद्यायिनश्चतुर्थे च । भैरवजर्जरशब्दोयाति यतस्तां दिशं हन्ति” । “निर्घाते भूमिचलनेज्योतिषाञ्चोपसर्जने । एतानाकालिकान् विद्यादनध्या-यानृतावपि” मनुः । “निर्घातोग्रैः कुञ्जलीनान् जि-घांसुः” रघुः । “उल्कापाते च निर्घात तथैवाकालव-र्षणे । छिद्रे सूर्ये विनिर्दिष्टे न कुर्य्यान् मङ्गलक्रियामृ”ज्योतिषतत्त्वे गर्गः ।

Capeller

German

 निर्घात m.
  Zerstörung,  Vernichtung,  Windstoß, 
Sturm. 

Burnouf

French

 निर्घात निर्घात m.
  n.
  (हन्) coup de vent.

Stchoupak

French

 निर्-घात-
 m.
  destruction 
 tempête,  orage,  ouragan,  bourrasque,  coup
de tonnerre,  tremblement de terre 
 n.
  d'un Dānava.
°दुःसह- a. difficile à détruire ou à surmonter.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.