निर्ग्रन्थ (nirgrantha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निर्ग्रन्थ m.
  (-न्थः)
	 1. A saint,  a devotee,  one who has withdrawn from
the world,  and lives either as a beggar or a hermit.
	 2. A religious
character wandering about naked.
	 3. A pauper,  a beggar.
	 4. An
idiot,  a fool.
	 5. A gambler.
 E.
  निर not,  ग्रन्थ a knot or tie,  or
figuratively,  attachment.

Capeller Eng

English

 निर्ग्रन्थ a.
  freed from all ties
 m.
  a Jaina beggar. 

Yates

English

 नि-र्ग्रन्थ (न्थः) 1.
m.
  A sage or devotee, 
a mendicant
 idiot
 gambler.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   manslaughter  
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   gambler   
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   murder  
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   saint who has withdrawn from the world and lives either as hermit or religious mendicant wandering about naked   
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   poor  
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   free from all ties or hindrances   
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   without possessions  
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   idiot   
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha  adj.
   fool     
            

 
   निर्ग्रन्थ  nirgrantha adj.
   manslaughter   
   पुरुषवद्ब  puruSavadba m.
   manslaughter    
   मनुष्यमारण  manuSyamAraNa n.
   manslaughter   
   वधनिर्णेक  vadhanirNeka m.
   atonement for murder or manslaughter    
   वैर  vaira n.
   money paid as a fine for manslaughter      
            

Wilson

English

 निर्ग्रन्थ
m.
  (-न्थः)
1 A saint,  a devotee,  one who has withdrawn from the world,  and lives either
as a beggar or a hermit.
2 A religious character wandering about naked.
3 A pauper,  a beggar.
4 An ideot,  a fool.
5 A gambler.
E.
  निर् not,  ग्रन्थ a knot or tie,  or figuratively,  attachment.

Monier Williams Cologne

English

 निर्—ग्रन्थ a mfn.
   free from all ties or hindrances,  BhP.
  

 without possessions,  poor,  L.
 

 a saint who has withdrawn from the world and lives either as a hermit or a religious mendicant wandering about naked,  Var.
 
 Buddh.

 a fool,  idiot,  L.
 

 a gambler,  L.
 

 murder,  manslaughter,  Gal.
 

 निर्-ग्रन्थ b &c.
   See p.
  541,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 निर्ग्रन्थ निर्-ग्रन्थ,  अस्,  आ,  अम्,  freed from
all ties or hindrances
 a saint,  a devotee who has
withdrawn from the world and lives either as a
hermit or a beggar wandering about naked
 pos-
sessionless,  poor,  a pauper,  beggar [cf. ग्रन्थ,  said
to mean ‘riches’]
 (अस्),  m. an idiot
 a fool
 a
gambler
 N. of a man,  son of Jñāti.
—निर्ग्रन्थ-
शास्त्र,  अम्,  n.,  N. of a work.

Apte Hindi

Hindi

निर्ग्रन्थ
वि* निर्-ग्रन्थ -
"बंधनमुक्त,  बाधारहित"

निर्ग्रन्थ
वि* निर्-ग्रन्थ -
"गरीब,  संपत्तिरहित,  भिखारी"

निर्ग्रन्थ
वि* निर्-ग्रन्थ -
"अकेला,  असहाय"

निर्ग्रन्थः
पुं*
  निर्-ग्रन्थः -
"जड,  मूर्ख"

निर्ग्रन्थः
पुं*
  निर्-ग्रन्थः -
जुआरी

निर्ग्रन्थः
पुं*
  निर्-ग्रन्थः -
"सन्त महात्मा जो सब प्रकार की सांसारिक विषय वासनाओं को त्याग कर नग्न होकर विचरता है,  और विरक्त संन्यासी की भांति रहता है।"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೂಜುಗಾರ/ಜೂಜಾಟದವನು
व्युत्पत्तिः - > निर्गतो ग्रन्थेभ्यः
निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೈನಭಿಕ್ಷು
निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೌದ್ಧಸಂನ್ಯಾಸಿ
निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರ್ಖ
निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದರಿದ್ರ/ಬಡವ
निर्ग्रन्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು/ವಿರಕ್ತ
प्रयोगाः - > "आत्मारामाश्च मुनयो निर्ग्रन्था अप्युरुक्रमे। कुर्वन्त्यहैतुकीं भक्तिमित्थं भूतगुणो हरिः"
उल्लेखाः - > भाग० १-७-१०
विस्तारः - > "निर्ग्रन्थो भिक्षुमूर्खयोः। श्रमणे च" हेम०। "निर्ग्रन्थो नग्नकेऽपि स्यान्निःस्वबालिशयोरपि" मेदि०

L R Vaidya

English

 nir-graMTa {% (I) a. %} 1. free from all hindrances
 2. poor,  possessionless
 3. alone,  unassisted.

 nir-graMTa {% (II) m. %} 1. an idiot,  a fool
 2. a gambler,  a gamester
 3. a devotee who has withdrawn from the world and wanders about naked.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 (nirgrantha,  cf. next
 Skt. id.,  Pali nigg°,  a heretical monk,  commonly assumed to mean a Jain
 so clearly,  nirgrantha-tīrthakara-Ṛṣabhaḥ nirgrantharūpī Mmk 〔45.27〕,  text both times ndha for ntha
 others,  SP 〔276.3〕 (to be avoided by a Bodhisattva)
 LV 〔380.12〕
 Mvy 〔3529〕
 Bbh 〔244.6〕
 Divy 〔154.4〕
 〔155.20〕
 〔262.9〕
 〔264.17〕
 〔270.7 ff.〕
 often mentioned together with Ājīvika,  and in Divy 〔427.2 f.〕 apparently means the same as this,  as indicated by line 7.)

Indian Epigraphical Glossary

English

 Nirgrantha (CII 1),  a follower of the Jain religion.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निर्ग्रन्थ
adjective
 
यस्मिन् ग्रन्थिः नास्ति।
 "रमा निर्ग्रन्थां ऊर्णां संहरति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gcer bu pa
१) अचेल २) दिगम्बर ३) निर्ग्रन्थ

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।
शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥
महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।
मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥
वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।
निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
-wordlist-
 
महानन्द (पुं),  अमृत (क्ली),  सिद्धि (स्त्री),  कैवल्य (क्ली),  अपुनर्भव (पुं),  शिव (क्ली),  निःश्रेयस् (क्ली),  श्रेयस् (क्ली),  निर्वाण (क्ली),  ब्रह्मन् (पुं),  निर्वृति (स्त्री),  महोदय (पुं),  सर्वदुःखक्षय (पुं),  निर्याण (क्ली),  अक्षर (क्ली),  मुक्ति (स्त्री),  मोक्ष (पुं),  अपवर्ग (पुं),  मुमुक्षु (पुं),  श्रमण (पुं),  यति (पुं),  वाचंयम (पुं),  व्रतिन् (पुं),  साधु (पुं),  अनगार (पुं),  ऋषि (पुं),  मुनि (पुं),  निर्ग्रन्थ (पुं),  भिक्षु (पुं),  मुमुक्षुस्व (क्ली),  तपस् (क्ली),  योग (पुं),  शम (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

जीवक
जीवक,  जैन,  आजीव,  मलधारिन्,  निर्ग्रन्थ
रजोहरणधारी च श्वेतवासाः सिताम्बरः ॥ ३४४ ॥
नग्नाटो दिग्वासाः क्षपणः श्रमणश्च जीवको जैनः ।
आजीवो मलधारी निर्ग्रन्थः कथ्यते सद्भिः ॥ ३४५ ॥
verse 2.1.1.344
page 0041

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निर्ग्रन्थः,  पुं,
   (ग्रन्थेभ्यः श्रुत्यादिनियमभ्यानिर्गतः ।) नग्नकः । निस्वः । बालिशः । इतिमेदिनी । थे,  २० ॥
 मुनिः । इति हेमचन्द्रः ॥
१ । ७६ ॥
 द्यूतकारः । इति जटाधरः ॥
 त्रि, ग्रन्थेभ्यो निर्गतः । निवृत्तहृदयग्रन्थिः । यथा, भागवते । १ । ७ । १० ।“आत्मारामाश्च मुनयो निर्ग्रन्था अप्युरुक्रमे ॥
”(“निर्ग्रन्थाः ग्रन्थेभ्यो निर्गताः । तदुक्तंगीतासु ।‘यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति ।तदा गन्तासि निर्व्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥
’इति । “यद्वा,  ग्रन्थिरेव ग्रन्थः निवृत्तः क्रोधा-हङ्काररूपो ग्रन्थिर्येषां ते निवृत्तहृदयग्रन्थयइत्यर्थः ।” इति तट्टीकायां स्वामी ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निर्ग्रन्थ पु०
  निर्गतो ग्रन्थेभ्यः निरा० त० । १ क्षपणके दिगम्परे३ बौद्धभेदे २ द्यूतकरे ३ मुनिभेदे च मेदि० । ४ निर्द्धने५ भूर्स्ने ६ निःसहाये ७ निर्वेदं गते त्रि०
  हेमच० । तत्रक्षपणस्य वस्त्रग्रन्धिशून्यत्वात् मुनेर्हृदयग्रन्थशून्यत्वात् चतथात्वम् “आत्मरामाश्च मुनयोनिर्ग्रन्था अप्युरुक्रमे”भाग० १ । ७ । ४ “शाक्योपाध्यायार्हममिर्ग्रन्थनिमित्तनित-मकैवर्त्तैः” वृ० सं० ५१ अ० । स्वार्थे क । निर्ग्रन्थक क्षपणेपु०  निष्फले वस्त्ररहिते त्रि०
  जटाधरः ।

Capeller

German

 निर्ग्रन्थ bandenfrei
 m.
  Jaina-Mönch.

Burnouf

French

 निर्ग्रन्थ निर्ग्रन्थ m.
  un pauvre,  un mendiant
		 brâhmane
mendiant ou ermite,  allant nu.
		 Idiot.
		 Joueur.
निर्ग्रन्थक a. sans liaison
 sans compagnie
 ermite. -- S. m.
 
brâhmane mendiant ou ermite et nu.
		 Joueur.
निर्ग्रन्थन n.
  (? pour निर्गन्धन) choc
 meurtre.

Stchoupak

French

 निर्-ग्रन्थ-
 a. dépourvu de liens ou d'attaches,  affranchi 
 m.
  mendiant.
religieux,  not. moine Jain 
 -इक- m.
  id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.