| YouTube Channel

निर्गुण्डी (nirguNDI)

 
Yates
English
निर्गुण्डी (ण्डी) 3.
f.
 A shrub, Vitex
negundo
root of the lotus.
Monier Williams Cologne
English
निर्गुण्डी a
f.
 (Suśr. ) Vitex Negundo
निर्गुण्डी b
f.
 the root of a lotus,
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निर्गुण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಕಿಗಿಡ
निष्पत्तिः - > निर्+गुड (रक्षायाम्) "कः" (३-१-१३५)। पृषो०
व्युत्पत्तिः - > निर्गुडति
निर्गुण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿಯ ಲಕ್ಕಿಗಿಡ
विस्तारः - > "सिन्धुवारेन्स्रसुरसौ निर्गुण्डीन्द्राणिकेत्यपि"। "शेफालिका तु सुवाहा निर्गुण्डी नीलिका च सा" अम०
निर्गुण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾವರೆಯ ಗಡ್ಡೆ
प्रयोगाः - > "समूलफलपत्रायाः निर्गुण्ड्याझ् स्वरसैर्धृतम्। सिद्धं पीत्वा क्षयक्षीणो निर्व्याधिर्भाति देववत्"
उल्लेखाः - > चक्रद०
विस्तारः - > "निर्गुण्डी सिन्धुवारके नीलशेफालिकायां च करहाटेऽपि कुत्रचित्" विश्व०
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सिन्धुवारः, इन्द्रसुरसः, इन्द्राणी, इन्द्राणिका, चन्द्रसुरसः, निर्गुण्टी, निर्गुण्डी, निसिन्धुः, ननीलसिन्धुकः, श्वेतपुष्पः, श्वेतरावकः, सिन्धुरावः, सिन्धुवारकः, सिन्धुवारितः, सिन्धुकः, सुरसः, स्थिरसाधनकः, अर्थसिद्धकः
noun
एकः वृक्षः।
"सिन्धुवारस्य पत्राणि बीजाः च औषध्यां प्रयुज्यन्ते।"
Synonyms:
 निर्गुण्डी, शेफालिका, शेफाली, नीलिका, मलिका, सुवहा, रजनीहासा, निशिपुष्पिका, सिन्धुकः, सिन्द्रकः, सिन्द्ररावः, इन्द्रसुषिरः, इन्द्राणिका, सिन्धुवारः, इन्द्रसुरसः, निर्गुण्ठी, इन्द्राणी, पौलोमी, शक्राणी, कासनाशिनी, विसुन्धकः, सिन्धकम्, सुरसः, सिन्धुवारितः, सुरसा, सिन्धुवारकः
noun
षड् आरभ्य द्वाविंशतिः पादोन्नतः नित्यहरितक्षुपः यस्मिन् भवति तुवर्याः इव पञ्चपत्राणि एवं शाखायां लघूनि रोमाणि च।
"निर्गुण्ड्याः पत्रमूलानि तु औषधेषु उपयुज्यन्ते।"
Synonyms:
 शीतसहा, सिन्धुवारकः, निर्गुण्डी, कपिका, स्थिरसाधनकः, सिन्धुकः, नीलसिन्धुकः, इन्द्रसुरसः, सिन्धुवारिका, श्वेतपुष्पः, निर्गुण्टी, चन्द्रसुरसः, सुरसः, सिन्धुरावः, नीलाशी, सिन्धुवारितः, श्वेतरावकः, निसिन्धुः, सिन्धुवारः, शेपालः, निर्गुण्डिः, सिन्दुवारः, निसिन्धुकः, नीलकः, अर्थसिद्धकः, इन्द्राणिका, इन्द्राणी, श्वेतसुरसा
noun
कुन्दजातीया श्वेतपुष्पविशिष्टा लता।
"शीतसहा वर्षाकाले विकसति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निर्गुण्डी सिन्दुवारेऽतिमुक्तके माधवीलता ।
वासन्ती चौड्रपुष्पं तु जपा जातिस्तु मालती ॥ ११४७ ॥
-wordlist-
निर्गुण्डी (स्त्री), सिन्दुवार (पुं), अतिमुक्तक (पुं), माधवी (स्त्री), लता (स्त्री), वासन्ती (स्त्री), औड्रपुष्प (क्ली), जपा (स्त्री), जाति (स्त्री), मालती (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निर्गुण्डी
निर्गुण्डी, सिन्दुवार
निर्गुण्डी सिन्दुवारः स्यान्मन्दारः पारिभद्रकः ।
verse 2.1.1.200
page 0025
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: निर्गुण्डी
Root: निर्गुण्डी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सिन्दुवारः
Meaning(s):
⇒ Vitex trifolia
Tamil Noccil
Shloka(s):
3|3|118|1 ► निर्गुण्ड्यामिन्द्रसुरसः सिन्धुवारश्च सिन्दुकः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|118|1 ⇢ निर्गुण्डी (निर्गुण्डी) (स्त्री) ⇒ Vitex trifolia
Tamil Noccil ⇒ सिन्दुवारः
➠ 3|3|118|1 ⇢ इन्द्रसुरसः (इन्द्रसुरस) (पुं) ⇒ Vitex trifolia
Tamil Noccil ⇒ सिन्दुवारः
➠ 3|3|118|1 ⇢ सिन्दुवारः (सिन्दुवार) (पुं) ⇒ Vitex trifolia
Tamil Noccil ⇒ सिन्दुवारः
➠ 3|3|118|1 ⇢ सिन्दुकः (सिन्दुक) (पुं) ⇒ Vitex trifolia
Tamil Noccil ⇒ सिन्दुवारः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निर्गुण्डी,
स्त्री,
 (निर्गतं गुण्डं वेष्टनं यस्याः । ङीष् ।)नीलशेफालिका । तत्पर्य्यायः । शेफालिका २शेफाली ३ नीलिका ४ मलिका ५ सुवहा ६रजनीहासा ७ निशिपुष्पिका ८ । इति शब्द-रत्नावली ॥
वृक्षविशेषः । निसिन्दा इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । सिन्दुकः २ सिन्दुवारः ३ इन्द्र-सुरिषः ४ इन्द्राणिका ५ । इत्यमरः । २ । ४ ।६८ ॥
सिन्धुकः ६ सिन्धुवारः ७ इन्द्रसुरसः ८निर्गुण्ठी ९ । इति भरतः ॥
इन्द्राणी १० । इतिसाञ्जः ॥
पौलोमी ११ शक्राणी १२ कास-नाशिनी १३ । इति रत्नकोषः ॥
विसुन्धकः १४सिन्धकम् १५ सुरसः १६ सिन्धुवारितः १७सुरसा १८ सिन्धुवारकः १९ । इति च शब्द-रत्नावली ॥
करहाटः । इति विश्वः । ड, ३६ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निर्गुण्डी स्त्री निर्गुडति गुड--रक्षायां क पृषो० । निर्गतागुडात् वेष्टनाद्वा ङीष् । नीलशेकालिकायां (निसिन्दा)वृक्षे अमरः । “श्वेतनीलपुष्पभेदात् निर्गुण्डी द्विविधामता” २ करहाटे ३ पद्मकन्दे विश्वः । “समूलफलप-त्रायाः निर्गुण्ड्याः स्वरसैर्धृतम् । सिन्नं पीत्वा क्षय-क्षीणो निर्व्याधिर्भाति देववत्” चक्रद० ।