| YouTube Channel

निरुध् (nirudh)

 
Apte
English
निरुध् [nirudh], 7
U.
To obstruct, stop, oppose, block up
न्यरुन्धंश्चास्य पन्थानम्
Bk.*
 17.49
16.2
Mk.*
 1.22.
To confine, lock up
विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्यादेकवेश्मनि
Ms.*
 11.176
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च
Bg.*
 8.12.
To cover, hide
Ms.*
 1.16.
To keep off, remove.
To curb, restrain, check
अभूतलस्पर्शतयानिरुद्धतः
Ś.*
 7.1.
Apte 1890
English
निरुध् {c7c} U. 1 To obstruct, stop, oppose, block up
न्यरुंधंश्चास्य पंथानं Bk. 17. 49
16. 20
Mk. 1. 22.
2 To confine, lock up
Ms. 11. 177
Bg. 8. 12.
3 To cover, hide
Ms. 10. 16.
4 To keep off, remove.
5 To curb, restrain, check
Ś. 7. 10.
Monier Williams Cologne
English
नि-√ रुध्
P.
 Ā. -रुणद्धि, -रुन्द्धे, to hold back, stop, hinder, shut up, confine, restrain, check, suppress, destroy,
RV.
&c.
&c.
to keep away, ward off, remove,
RV.
Br.
to surround or invest (a place),
Rājat.
BhP.
to close (lit. ‘a door’ or fig. ‘heart, mind’
&c.
 ),
MBh.
Kāv.
&c.
to catch or overtake, Mṛcch. i, 20 :
Caus.
 -रोधयति, to shut or cause to be shut,
Rājat.
Monier Williams 1872
English
निरुध् नि-रुध्, cl. 7. P. A. -रुणद्धि,
-रुन्द्धे, -रोद्धुम्, to shut in, shut, obstruct,
stop, hinder, prevent, restrain, check
to confine
to
keep off, remove
to accomplish (?): Caus. -रोध-
यति, -यितुम्, to cause to be shut or obstructed.
Apte Hindi
Hindi
निरुध्
रुधा* उभ* नि-रुध् -
"अवरुद्ध करना, रोकना, विरोध करना, बन्द करना"
निरुध्
रुधा* उभ* नि-रुध् -
"बन्दी बनाना, कैद करना"
निरुध्
रुधा* उभ* नि-रुध् -
"ढकना, छिपाना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 संवृ, आवृ, निरुध्, अवरुध्
verb
द्वारादिषु वस्तुविशेषं स्थापयित्वा पिधानानुकूलः व्यापारः।
"सः मूषकबिलं संवृणोति।"
Synonyms:
 प्रतिबन्ध, प्रतिहन्, विहन्, उपरुध, निरुध्, भञ्ज्, विच्छिद्, खण्डय, बाध्, भिद्
verb
परम्परया आगतानां समापनानुकूलः व्यापारः।
"राजाराममोहनरायमहोदयः सहगमनस्य रीतिं प्रतिबबन्ध।"
Synonyms:
 संरुध्, अवरुध्, निरुध्, निग्रह्, नियम्, संयम्, निबन्ध्, प्रतिबन्ध्, आवृ, संहृ
verb
भावनवेगनियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
"सः क्रोधं संरुणद्धि।"
Synonyms:
 संनियम्, नियम्, निरुध्, निग्रह्, निवारय, नियमय, वारय, विनिवारय, निषिध्, संनिग्रह्, संनियम्, संनिरुध्, अवलुप्
verb
बलात् विरोधिनां दमनानुकूलः व्यापारः।
"आरक्षकाः विरोधिनः यष्ट्या ताडनेन संन्यच्छन्।"
Synonyms:
 रुध्, अवरुध्, संरुध्, समारुध्, निरुध्, प्रतिबन्ध्, आवृ
verb
फलसिद्धये व्यवधानोत्पन्नानुकूलः व्यापारः।
"चौराः मार्गम् अरुन्धन्।/अरुणत् यवनः साकेतम्। (म.भा.3.1.111)"
Synonyms:
 अवरुध्, संयम्, नियम्, निग्रह्, संरुध्, निरुध्, निवर्तय, प्रशमय, शमय
verb
इच्छानियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
"अहं सीतां मीलितुम् अतीव समुत्सुकः आसम् परं तस्याः आचरणं दृष्ट्वा आत्मानम् अवारुणधम्।"
Synonyms:
 विष्टम्भ्, निरुध्, संहृ, संनिग्रह्, संनियम्
verb
कस्य अपि विरोधं विद्रोहम् उपद्रवम् इच्छां वा बलप्रयोगेण प्रतिबन्धानुकूलव्यापारः।
"पारतन्त्त्र्ये आङ्ग्लशासनं एतद्देशीयानां जनानाम् उद्वेगं व्यष्टभ्नोत्। / कामकामैः अस्माभिः मनोरथाः निरोत्स्यन्ते। "
Stchoupak
French
नि-रुध्-
obstruer, arrêter, bloquer, confiner, enfermer
frapper
d'interdiction, exclure
réprimer, restreindre, tenir en échec
°रुद्ध-
obstrué, arrêté, etc.
empêché, supprimé, écarté, rejeté, exclu
couvert, enveloppé, assiégé
rempli de (instr. ifc.)
°रुद्धवन्त्-
qui a investi ou assiégé
°रन्धन्त्- °रुन्धान- qui obstrue, empêche,
supprime.