| YouTube Channel

निरीक्ष् (nirIkS)

 
Apte
English
निरीक्ष् [nirīkṣ], 1 Ā.
To gaze at steadfastly, mark or view completely
(धेन्वा) ... निरीक्ष्यमाणः सुतरां दयालुः
R.*
 2.52
यावदेतान् निरीक्षे$हं योद्धुकामानवस्थितान्
Bg.*
 1.22
Ms.*
 4.38.
To look for, search after
निरीक्षते केलिवनं प्रविश्य क्रमेलकः कण्टकजालमेव Vikr.1.29.
To observe, perceive, contemplate, view.
Apte 1890
English
निरीक्ष् {c1c} A. 1 To gaze at steadfastly, mark or view completely
(धेन्वा)… निरीक्ष्यमाणः सुतरां दयालुः R. 2. 52
Bg. 1. 22
Ms. 4. 38.
2 To look for, search after
निरीक्षते केलिवनं प्रविश्य क्रमेलकः कंटकजालमेव Vikr. 1. 29.
3 To observe, perceive, contemplate
view.
Monier Williams Cologne
English
निर्-√ ईक्ष् Ā. -ईक्षते (°ति), to look at or towards, behold, regard, observe (also the stars), perceive,
Var.
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
निरीक्ष् निर्-ईक्ष्, cl. 1. A. -ईक्षते, -ईक्षि-
तुम्, to look at, look towards, behold, gaze at, look
about, regard, observe, view, contemplate, perceive.
Apte Hindi
Hindi
निरीक्ष्
भ्वा* आ* निर्-ईक्ष् -
"टकटकी लगाकर देखना, पूरी तरह से देखना"
निरीक्ष्
भ्वा* आ* निर्-ईक्ष् -
"ढूँढना, खोजना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अवेक्ष्, निरीक्ष्, निरूपय
verb
अवधानानुकूलः व्यापारः।
"अवेक्षिष्ट भवान् बालकाः कथं व्यवहरन्ति।"
Synonyms:
 आदृ, अवेक्ष्, ईक्ष्, वीक्ष्, व्यपेक्ष्, समुदीक्ष्, प्रतीक्ष्, उपादा, उपास्, उपलक्षय, लक्षय, उपेक्ष्, मन्, विच्न्तय, विप्रेक्ष्, विभावय, सम्भावय, समालोकय, विलोकय, दृश्, निरीक्ष्, परिख्या, उत्प्रेक्ष्, उदीक्ष्, परिदृश्, प्रत्यवेक्ष्, उपभूष्, विचक्ष्
verb
पुरुषविशेषस्य वस्तुविशेषस्य वा विषये सावधानं चिन्तनानुकूलः व्यापारः।
"माता अग्रजम् अधिकम् आद्रियते।"
Synonyms:
 परीक्ष्, निरीक्ष्, संलक्ष्, विविच्
verb
गुण-योग्यतादीन् गुणान् अवलोक्य गुणस्तर-निर्धारणानुकूलः व्यापारः।
"सुवर्णकारः अग्निपरीक्षया सुवर्णं परीक्षते ।"
Synonyms:
 परीक्ष्, अवलोक्, निरीक्ष्, अवेक्ष्, समीक्ष्, वीक्ष्, अभिवीक्ष्, आलोच्, निरूप्, अनुसन्धा, अन्विष्, अन्वेष्, अनुयुज्, विमृश्, निश्चि, विनिश्चि, विचि
verb
योग्यतापरीक्षणानुकूलव्यापारः।
"तस्य कार्यं परीक्ष्यते प्रथमम्।"
Stchoupak
French
निर्-ईक्ष्-
regarder attentivement, examiner d'une façon soutenue,
scruter, observer, contempler
°ईक्ष्य- a. v. à considérer, à
observer, etc.
°ईक्ष्य vu que, considérant
-यमाण- examinant
examiné.