निरीक्षण (nirIkSaNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निरीक्षण n.
  (-णं)
	 1. Looking at,  regarding,  seeing.
	 2. Expecting.
E.
  निर्,  and ईक्षण seeing.

Capeller Eng

English

 निरीक्षण a.
  = prec.
 
 n.
  look,  sight. 

Yates

English

 निरी_क्षण (णं) 1.
n.
  Looking at
 re-
garding
 expecting.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 lookingat
निरूपण 	-	 nirUpaNa 	-	 n.
  	-	 lookingfor
पालन 	-	 pAlana 	-	 n.
  	-	 lookingafter
क्षम्यताम्,  काचित् व्यस्ता आसम् अतः भवता प्रेषितं पत्रं दृष्टुं विलम्बः अभवत् इति इन्दिरा उक्तवती 	-	 kSamyatAm, kAcitvyastAAsamataHbhavatApreSitaMpatraMdRSTuMvilambaHabhavatitiindirAuktavatI 	-	 sent.
  	-	 'Sorry, Iwaslittlebusysotherewasdelayinlookingintotheletteryouhadsent'saidIndira
अवलोकिन् 	-	  avalokin 	-	 adj.
  	-	 looking
ईक्ष 	-	  IkSa 	-	 adj.
  	-	 looking
दर्शिन् 	-	  darzin 	-	 adj.
  	-	 looking
निरीक्षिन् 	-	  nirIkSin 	-	 adj.
  	-	 looking
निरीक्ष्यमाण 	-	  nirIkSyamANa 	-	 adj.
  	-	 looking
विलोकिन् 	-	  vilokin 	-	 adj.
  	-	 looking
आलोक 	-	  Aloka 	-	 m.
  	-	 looking
आलोकन 	-	  Alokana 	-	 n.
  	-	 looking
दर्शन 	-	  darzana 	-	 n.
  	-	 looking
अपेक्षिन् 	-	  apekSin 	-	 adj.
  	-	 looking to
अवलोकिन् 	-	  avalokin 	-	 adj.
  	-	 looking at
आलोकन 	-	  Alokana 	-	 adj.
  	-	 looking at
ईक्षमाण 	-	  IkSamANa 	-	 adj.
  	-	 looking at
उपेक्ष्य 	-	  upekSya 	-	 adj.
  	-	 looking at
जागरूक 	-	  jAgarUka 	-	 adj.
  	-	 looking on
दर्श 	-	  darza 	-	 adj.
  	-	 looking at

निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 searching
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 seeing
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 lookingat
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 adj.
  	-	  regarding
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  look
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  observing
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  inspection
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  sight
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  aspect of the planets
निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	  view

निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 searching
निरूपण 	-	 nirUpaNa 	-	 n.
  	-	 searching
अनुसन्धानिन् 	-	  anusandhAnin 	-	 adj.
  	-	 searching
अन्वेषक 	-	  anveSaka 	-	 adj.
  	-	 searching
अन्वेषिन् 	-	  anveSin 	-	 adj.
  	-	 searching
अन्वेष्टृ 	-	  anveSTR 	-	 adj.
  	-	 searching
गवेषिन् 	-	  gaveSin 	-	 adj.
  	-	 searching
ग्राहिन् 	-	  grAhin 	-	 adj.
  	-	 searching
विचिचित् 	-	  vicicit 	-	 adj.
  	-	 searching
अन्वेषणा 	-	  anveSaNA 	-	 adj.
  	-	 searching
अन्वेषण 	-	  anveSaNa 	-	 f.
 n.
  	-	 searching
अन्वेष 	-	  anveSa 	-	 m.
  	-	 searching
अन्वीक्षण 	-	  anvIkSaNa 	-	 n.
  	-	 searching
अनुसन्धान 	-	  anusandhAna 	-	 n.
  	-	 searching
मार्गण 	-	  mArgaNa 	-	 n.
  	-	 searching
ढुण्ढन 	-	  DhuNDhana 	-	 n.
  	-	 searching
परिमार्गण 	-	  parimArgaNa 	-	 n.
  	-	 searching
विकर्षण 	-	  vikarSaNa 	-	 n.
  	-	 searching
अभिमार्गणा 	-	  abhimArgaNA 	-	 f.
  	-	 searching out
पर्येष्टि 	-	  paryeSTi 	-	 f.
  	-	 searching for
गवेषण 	-	  gaveSaNa 	-	 n.
  	-	 searching for
अनुसन्धान 	-	  anusandhAna 	-	 n.
  	-	 searching into
परिमार्ग 	-	  parimArga 	-	 m.
  	-	 searching about
अन्वेषण 	-	  anveSaNa 	-	 n.
  	-	 searching after
गोविन्दु 	-	  govindu 	-	 adj.
  	-	 searching for milk
सारमार्गण 	-	  sAramArgaNa 	-	 n.
  	-	 searching for pith
विचिचीषा 	-	  vicicISA 	-	 f.
  	-	  desire of searching
सम्परिमार्गण 	-	  samparimArgaNa 	-	 n.
  	-	 searching about for
छिद्रान्वेषण 	-	  chidrAnveSaNa 	-	 n.
  	-	 searching for faults
मार्गैषिन् 	-	  mArgaiSin 	-	 adj.
  	-	 searching for a road or path
विशेषार्थिता 	-	  vizeSArthitA 	-	 f.
  	-	 searching for something better
वनग्राहिन् 	-	  vanagrAhin 	-	 m.
  	-	  occupying or searching a forest
मार्गण 	-	  mArgaNa 	-	 n.
  	-	  act of seeking or searching for
समन्वेषण 	-	  samanveSaNa 	-	 n.
  	-	 searching or seeking everywhere
विशेषार्थिन् 	-	  vizeSArthin 	-	 adj.
  	-	  particular in searching for anything
ह्रासान्वेषणवत् 	-	  hrAsAnveSaNavat 	-	 adj.
  	-	  connected with diminution and searching
दगर्गल 	-	  dagargala 	-	 n.
  	-	  examining the soil in searching for wells or rules for doing so

निरीक्षण 	-	 nirIkSaNa 	-	 n.
  	-	 seeing
एतद् द्वितीयवारं पश्यन् अस्मि 	-	 etaddvitIyavAraMpazyanasmi 	-	 sent.
  	-	 Iamseeingitforthesecondtime.
अनुपश्य 	-	  anupazya 	-	 adj.
  	-	 seeing
आलक्षि 	-	  AlakSi 	-	 adj.
  	-	 seeing
आलोकिन् 	-	  Alokin 	-	 adj.
  	-	 seeing
ईक्ष 	-	  IkSa 	-	 adj.
  	-	 seeing
ईक्षितृ 	-	  IkSitR 	-	 adj.
  	-	 seeing
चक्षुस् 	-	  cakSus 	-	 adj.
  	-	 seeing
चक्षुष्मत् 	-	  cakSuSmat 	-	 adj.
  	-	 seeing
चर्षणि 	-	  carSaNi 	-	 adj.
  	-	 seeing
दर्शक 	-	  darzaka 	-	 adj.
  	-	 seeing
दर्शन 	-	  darzana 	-	 adj.
  	-	 seeing
दर्शिन् 	-	  darzin 	-	 adj.
  	-	 seeing
दृशिमत् 	-	  dRzimat 	-	 adj.
  	-	 seeing
निदर्शिन् 	-	  nidarzin 	-	 adj.
  	-	 seeing
निरीक्षक 	-	  nirIkSaka 	-	 adj.
  	-	 seeing
निरीक्षिन् 	-	  nirIkSin 	-	 adj.
  	-	 seeing
पश्य 	-	  pazya 	-	 adj.
  	-	 seeing
पश्यत् 	-	  pazyat 	-	 adj.
  	-	 seeing
प्रदर्शिन् 	-	  pradarzin 	-	 adj.
  	-	 seeing

Wilson

English

 निरीक्षण
n.
  (-णं)
1 Looking at,  regarding,  seeing.
2 Expecting, 
E.
  निर्,  and ईक्षण seeing.

Apte

English

निरीक्षणम् [nirīkṣaṇam] निरीक्षा [nirīkṣā] निरीक्षितम् [nirīkṣitam],  निरीक्षा निरीक्षितम् 1 A look.

Looking at,  regarding,  seeing,  beholding
 मधुरैरवशानि लम्भयन्नपि तिर्यञ्चि शमं निरीक्षितैः Ki.*
  2.55.

Looking out for,  searching.

Consideration,  regard
 निरीक्षया as to,  in respect of. 

Hope,  expectation. 

Aspect of planets. निरीशम् (-षम्) A plough-share.

Apte 1890

English

 निरीक्षणं,  निरीक्षा 1 A look. 
Looking at,  regarding,  seeing,  beholding. 
Looking out for,  searching. 
Consideration,  regard
 निरीक्षया as to,  in respect of. 
Hope,  expectation. 
Aspect of planets. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्-°ईक्षण mfn.
   looking at,  regarding (ifc. ),  BhP.
  

 निर्-°ईक्षण n.
  look,  looking at,  observing

 निर्-°ईक्षण n.
  sight,  view (ifc.  f(आ). 
 cf.
   दुर्-न्°)

 निर्-°ईक्षण n.
  the aspect of the planets,  Var.
 
 R.
 
 Suśr.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 निर्-ईक्षण,  अस्,  आ,  अम्,  looking at,  regarding
(अम्),  ṇ. look
 looking at,  regarding,  seeing
 ex-
pecting
 the aspect of the planets.

Benfey

English

 निरीक्षण निरीक्षण,  i. e. निस्-ईक्ष् +
अन, 
 I. adj.
  Regarding,  Bhāg. P. 7,  15, 
32.
 II. n.
 
 1. Look,  1,  9,  40.
 2. Re-
garding,  Rām.  5,  14,  56.

Apte Hindi

Hindi

निरीक्षणम्
नपुं*
   - "निर्+ईक्ष्+ल्युट्,  अ+ टाप् वा"
दृष्टि

निरीक्षणम्
नपुं*
   - -
"देखना,  ध्यान देना,  नजर डालना,  अवलोकन करना"

निरीक्षणम्
नपुं*
   - -
"ढूँढना,  खोजना"

निरीक्षणम्
नपुं*
   - -
"विचार,  ख्याल"

निरीक्षणम्
नपुं*
   - -
"आशा,  प्रत्याशा"

निरीक्षणम्
नपुं*
   - -
ग्रहदशा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निरीक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವುದು/ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡುವುದು
निष्पत्तिः - > निर्+ईक्ष (दर्शने) "ल्युट्" (३-३-११५)
निरीक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದು/ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುವುದು
निरीक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬರುವವರನ್ನು ಎದುರುನೋಡುವುದು
निरीक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುಡುಕಿನೋಡುವುದು/ತಡಕುವುದು
निरीक्षण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವ
निष्पत्तिः - > निर्+ईक्ष (दर्शने) "ल्युः" (३-३-१३४)
व्युत्पत्तिः - > निरीक्षते
प्रयोगाः - > "प्राणापानौ सन्निरुन्ध्यात् पूरकुम्भकरेचकैः। यावन्मनस्त्यजेत्कामान् स्वनासाग्रनिरीक्षणः"
उल्लेखाः - > भाग० ७-१५-३२

L R Vaidya

English

 nirIkzaRa {% n. %} 1. A look
looking at,  regarding
looking out for,  searching
consideration
hope,  expectation.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gcig gi gdong la gcig lta ba
निरीक्षण

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निरीक्षणं,  क्ली,
   (निर् + ईक्ष + भावे ल्युट् ।)दर्शनम् । यथा,  --“द्रवात्तथान्नान्निशि सेविताच्चविण्मूत्रघातक्रमनिग्रहाच्च ।वास्पग्रहात् सूर्य्यनिरीक्षणाच्चनेत्रे विकारान् जनयन्ति दोषाः ॥
”इति माधवकरः ॥
(निरीक्षते इति । निर् + ईक्ष + ल्युः । दर्शके, त्रि । यथा,  भागवते । ७ । १५ । ३२ ।“प्राणापानौ संनिरुन्ध्यात् पूरकुम्भकरेचकैः ।यावत् मनस्त्यजेत् कामान् स्वनासाग्रनिरी-क्षणः ॥
”)

Capeller

German

 निरीक्षण dass. (—°),  n.
  das Anblicken, 
Betrachten,  der Blick.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.